ANALYZING QUERY PLANS EĞİTİMİ

Yürütme planını oku, yavaş sorguyu hızlandır

EXPLAIN planlarını, join ve tarama operatörlerini, istatistik ve indeks kararlarını analiz ederek sorgu performansını yükseltin.

İlişkisel veritabanlarında sorgu performansını kök nedeninden çözen ileri seviye eğitim: EXPLAIN ANALYZE plan okuma, maliyet ve kardinalite, tarama ve join operatörleri, istatistik yönetimi, indeks tasarımı ve SARGable sorgu yeniden yazımıyla ölçülebilir hızl…

3 gün İleri Seviye Online / Yüz Yüze / Hibrit Sertifikalı

Eğitim Hakkında

EXPLAIN/ANALYZE planları, operatörler, istatistikler ve indeks ayarı

Bu ileri seviye eğitim, ilişkisel veritabanlarında sorgu yürütme planlarını (query execution plan) okumayı ve performans ayarını öğretir. EXPLAIN ve EXPLAIN ANALYZE çıktısı, tahmini (estimated) ve gerçek (actual) satır sayıları, maliyet (cost) kavramı ele alınır. Tarama operatörleri (seq scan, index scan, index only scan, bitmap), join stratejileri (nested loop, hash join, merge join), sıralama ve agregasyon operatörleri incelenir. İstatistiklerin plana etkisi, kardinalite tahmini hataları, indeks tasarımı, sorgu yeniden yazımı ve parametre sniffing gibi tuzaklar işlenir. Katılımcılar yavaş bir sorguyu plan üzerinden teşhis edip optimize eder.

Süre ve Format

3 Gün. Her gün dört modül; katılımcılar plan okumadan operatör analizine ve indeks ayarına aşamalı olarak ilerler.

Seviye

İleri Seviye — ilişkisel veritabanlarında sorgu yürütme planlarının okunması, operatör maliyetlerinin yorumlanması ve performans ayarının yapılması.

Öğrenme Metodu

Katılımcılar gerçek yavaş sorgular üzerinde EXPLAIN ANALYZE çıktısını okuyarak darboğazı bulur ve optimizasyonu uygulamalı doğrular.

Neden Bu Eğitim?

🔎Plan Okuma

EXPLAIN çıktısını operatör operatör okuyup darboğazı net tespit edersiniz.

⚡Gerçek Hızlanma

Tahminî değil gerçek ölçümle sorguları somut biçimde hızlandırırsınız.

🧮Maliyet Mantığı

Optimizer'ın plan seçimindeki maliyet ve kardinalite mantığını kavrarsınız.

Anahtar Konular

sorgu planıexplain analyzequery plansql performansindeks ayarıjoin stratejisikardinalitepostgresql performansveritabanı optimizasyon
“Yavaş sorgu bir gizem değildir; plan onu zaten anlatır.”

Ön Koşullar

Eğitimden verim almak için faydalı olacak bilgi ve ortam gereksinimleri

1
SQL Yetkinliği

Orta-ileri SQL (join, subquery, agregasyon) bilgisi beklenir.

2
Veritabanı Erişimi

PostgreSQL/SQL Server gibi bir motorda EXPLAIN çalıştırabilme imkânı.

3
İndeks Kavramı

Temel indeks ve tablo yapısı kavramlarına aşinalık faydalıdır.

4
Çalışma Ortamı

Örnek şema ve sorgular çalıştırabilen bir veritabanı istemcisi.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı, yürütme planını okur ve tahmini/gerçek değerleri yorumlayabilir.
Modül 1
Optimizer Mantığı
  • Maliyet tabanlı optimizer'ın (CBO) karar süreci
  • Mantıksal plandan fiziksel plana dönüşüm
  • Olası planlar arasından maliyetle seçim
  • İstatistiklerin plan seçimindeki rolü
  • Planın önbelleğe alınması (plan cache)
  • Parametre sniffing ve plan yeniden kullanımı
Modül 2
EXPLAIN Okuma
  • EXPLAIN ile tahmini planın alınması
  • EXPLAIN ANALYZE ile gerçek çalışma ölçümü
  • Plan ağacının alttan üste okunması
  • Düğüm başına cost, rows ve width yorumu
  • BUFFERS ile I/O ve cache hit analizi
  • Tahmini ve gerçek satır sapmasının önemi
Modül 3
Maliyet Modeli
  • Startup cost ve total cost ayrımı
  • Ardışık (sequential) ve rastgele (random) sayfa maliyeti
  • CPU ve I/O maliyet bileşenleri
  • work_mem ve bellek sınırının plana etkisi
  • Paralel sorgu (parallel workers) maliyeti
  • Maliyet biriminin göreli yorumu
Modül 4
Kardinalite
  • Kardinalite (satır sayısı) tahmininin önemi
  • Seçicilik (selectivity) ve filtre tahmini
  • Yanlış tahminin kötü plana yol açması
  • Korelasyonlu kolonlarda tahmin hatası
  • Multi-column istatistik ihtiyacı
  • Tahmin hatasının zincirleme etkisi
Günün hedefiKatılımcı, plan operatörlerini tanır ve join stratejilerinin uygunluğunu değerlendirebilir.
Modül 1
Tarama Operatörleri
  • Sequential scan ne zaman tercih edilir
  • Index scan ve index-only scan farkı
  • Bitmap index scan ile çok koşullu erişim
  • Heap fetch ve visibility map etkisi
  • Covering indeks ile tablo erişiminin elenmesi
  • Tarama seçimini filtrenin seçiciliği belirler
Modül 2
Join Stratejileri
  • Nested loop join'in küçük kümelerde avantajı
  • Hash join'in büyük eşitlik join'lerinde kullanımı
  • Merge join'in sıralı girdilerdeki verimi
  • Join sırası (join order) ve ağacın şekli
  • Hash join'de bellek taşması (batch/spill)
  • Yanlış join seçiminin performans etkisi
Modül 3
Sıralama ve Grup
  • Sort operatörü ve disk'e taşma (external sort)
  • HashAggregate ve GroupAggregate farkı
  • DISTINCT ve GROUP BY'ın plandaki karşılığı
  • Sıralamayı eleyen indeks kullanımı
  • Top-N sıralama ve LIMIT optimizasyonu
  • Window fonksiyonlarının plandaki maliyeti
Modül 4
Alt Plan Yapıları
  • Materialize ve CTE materyalizasyonu
  • Subquery'nin join'e dönüştürülmesi (unnesting)
  • Semi/anti join ile EXISTS/NOT EXISTS
  • Append ve partition birleşimi
  • Gather ile paralel sonuç toplama
  • Lateral join'in plandaki yeri
Günün hedefiKatılımcı, planı iyileştirmek için istatistik, indeks ve sorgu düzenlemelerini uygulayabilir.
Modül 1
İstatistik Yönetimi
  • ANALYZE ile istatistiklerin güncellenmesi
  • Histogram ve most-common-values yapısı
  • Multi-column (extended) istatistik oluşturma
  • Autovacuum/autoanalyze eşiklerinin etkisi
  • Bloat'ın tarama maliyetine etkisi
  • İstatistik tazeliğinin plana yansıması
Modül 2
İndeks Tasarımı
  • B-tree indeksin kolon sırasının önemi
  • Composite indekste eşitlik+aralık kuralı
  • Partial (filtreli) indeks kullanımı
  • Expression/functional indeks
  • Covering index ile index-only scan
  • Gereksiz indekslerin yazma maliyeti
Modül 3
Sorgu Yeniden Yazımı
  • SARGable olmayan koşulların düzeltilmesi
  • Fonksiyonla sarılan kolonun indeksi engellemesi
  • OR koşullarını UNION ile ayırma
  • Gereksiz DISTINCT ve alt sorgunun sadeleştirilmesi
  • Sayfalama için keyset pagination
  • Join yerine EXISTS ile erken eleme
Modül 4
İleri Teknikler
  • Plan hint ve optimizer yönlendirmesi (destekleyen motorlarda)
  • Parametre sniffing sorununun çözüm yolları
  • Materialized view ile ağır agregasyonun önceden hesabı
  • Partitioning ile sorgu budaması
  • Plan regresyonunun izlenmesi
  • Sorgu ayarını metrikle doğrulama (before/after)

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅
Plan Okuma

EXPLAIN ANALYZE çıktısını operatör düzeyinde okuyup yorumlarsınız.

✅
Maliyet

Optimizer'ın maliyet ve kardinalite mantığını kavrarsınız.

✅
Tarama

Seq/index/bitmap tarama seçimlerinin nedenini açıklarsınız.

✅
Join

Nested loop, hash ve merge join stratejilerini değerlendirirsiniz.

✅
İstatistik

İstatistik tazeliğinin plana etkisini görüp düzeltirsiniz.

✅
İndeks

Doğru composite ve covering indekslerle erişimi hızlandırırsınız.

✅
Yeniden Yazım

SARGable sorgu yazımıyla indeks kullanımını sağlarsınız.

✅
Doğrulama

Optimizasyonu before/after ölçümle somut biçimde doğrularsınız.

Kimler İçin Uygundur?

  • Veritabanı geliştiriciler
  • DBA'ler
  • backend mühendisleri
  • SQL performans sorunlarını kök nedeninden çözmek isteyen veri profesyonelleri için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?
Veritabanı geliştiriciler, DBA'ler, backend mühendisleri ve SQL performans sorunlarını çözmek isteyen veri profesyonelleri için uygundur.
Hangi veritabanı kullanılıyor?
Örnekler ağırlıkla PostgreSQL ve SQL Server plan çıktılarıyla verilir; kavramlar diğer maliyet tabanlı optimizer'lara da aktarılabilir.
İleri SQL şart mı?
Join, alt sorgu ve agregasyonu rahat yazabilmek beklenir; eğitim performans katmanını bunun üzerine kurar.
Gerçek sorgu getirebilir miyim?
Evet; kendi yavaş sorgularınızı plan okuma teknikleriyle analiz edecek bir çerçeve kazanırsınız.
Eğitim sonunda sertifika veriliyor mu?
Katılım ve değerlendirme sonrası Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası verilir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika d Digital Vizyon AKADEMİ KATILIM SERTİFİKASI Bu sertifika [Katılımcı Adı Soyadı] adlı katılımcının aşağıdaki eğitim programını başarıyla tamamladığını belgeler. Analyzing Query Plans Eğitimi Sertifika Kodu DV-2026XX00 Tarih 26.10.2026 Yetkili İmza DV AKADEMİ

Eğitim Bilgileri

Süre3 gün
Seviyeİleri Seviye
FormatOnline / Yüz Yüze / Hibrit
Sertifika✓ Var
Hemen Bilgi Al
İlgili Eğitimler

Bu Eğitimle Birlikte Tercih Edilenler

Veri Analizi ve İstatistikData for Leaders: Transforming Data to Strategy with Decision Frameworks Eğitimi
Veri ve Analitik Eğitimleri

Data for Leaders: Transforming Data to Strategy with Decision Frameworks Eğitimi

2 günOrtaOnline / Yüz Yüze / Hibrit

Veriyi stratejiye dönüştürme: soru çerçeveleme, metrik ağacı, karar matrisi ve senaryo analizini liderler için uygulamalı öğretir.

Detayları Gör →
Veri Analizi ve İstatistikData Gathering Eğitimi
Veri ve Analitik Eğitimleri

Data Gathering Eğitimi

2 günTemelOnline / Yüz Yüze / Hibrit

Örnekleme, anket tasarımı, REST API ve web kazıma ile güvenilir ve etik veri toplamayı Python ile uygulamalı öğreten eğitim.

Detayları Gör →
Veri Analizi ve İstatistikData Handling and Concurrency Eğitimi
Veri ve Analitik Eğitimleri

Data Handling and Concurrency Eğitimi

3 günİleriOnline / Yüz Yüze / Hibrit

Transaction, ACID, izolasyon seviyeleri, kilitleme, deadlock ve MVCC ile eşzamanlılık kontrolünü PostgreSQL/MySQL üzerinde uygulamalı öğretir.

Detayları Gör →
Veri Analizi ve İstatistikData Handling in R Eğitimi
Veri ve Analitik Eğitimleri

Data Handling in R Eğitimi

3 günOrtaOnline / Yüz Yüze / Hibrit

R ile veri işleme: dplyr/tidyr dönüşümleri, stringr, lubridate, join ve data.table ile hızlı veri hazırlamayı uygulamalı öğretir.

Detayları Gör →
Veri Analizi ve İstatistikData Insights & Visualization Professional Certificate Program Eğitimi
Veri ve Analitik Eğitimleri

Data Insights & Visualization Professional Certificate Program Eğitimi

4 günİleriOnline / Yüz Yüze / Hibrit

İçgörü üretimi, görselleştirme ilkeleri, Power BI/Tableau gösterge tablosu ve veri hikâyeciliğini uçtan uca kapsayan kapsamlı program.

Detayları Gör →
+90 (501) 369 40 14 WhatsApp [email protected] LinkedIn