Docker Compose ile Çok Konteynerli Uygulama Yönetimi

Eğitim Hakkında

Docker Compose ile web, veritabanı ve önbellek içeren uygulamaların yönetimi

Bu eğitim, Docker Compose ile çok konteynerli uygulamaların tanımlanması ve işletilmesini öğretir. Docker temelleri ve Dockerfile ile başlar; Compose kurulumu ve terminolojisi, compose.yaml yapısı, servis/ağ/volume tanımları, depends_on ve healthcheck, env_file, profiles ve override dosyaları, PostgreSQL kalıcılığı ve yedekleme, loglama, hata ayıklama ve CI'da Compose kullanımı laboratuvarlarda uygulanır.

Süre ve Format

3 Gün. Her gün dört modül; Docker ve Compose Temeli, Ağ, Veri ve İleri Özellikler, Mikroservis, Log ve Teslimat konuları uygulamalı işlenir.

Seviye

Temel Seviye — Docker Compose ile çok konteynerli uygulamaları tanımlama, çalıştırma ve işletme.

Öğrenme Metodu

Web, API, PostgreSQL ve Redis içeren bir uygulama üç günde adım adım Compose ile büyütülür.

Neden Bu Eğitim?

📦Taşınabilir Paketleme

Uygulamayı bağımlılıklarıyla tek imaja koyup geliştirmeden üretime birebir aynı şekilde çalıştırırsınız.

⚙️Tekrarlanabilir Teslimat

Derleme, test ve dağıtım adımlarını konteynerle tutarlı ve otomatikleştirilebilir hale getirirsiniz.

🛡️Güvenli İşletim

İmaj tarama ve yetki kısıtlamasıyla üretimdeki saldırı yüzeyini ve arıza riskini azaltırsınız.

Anahtar Konular

docker composecompose.yamldocker compose eğitimiçok konteynerli uygulamadepends_on healthcheckdocker compose profilesdocker compose volumecompose overridedocker compose postgresqldocker compose kurulum

“Bir YAML dosyası, tüm uygulama ortamınızın tarifidir.”

Ön Koşullar

Eğitimden verim almak için faydalı olacak bilgi ve ortam gereksinimleri

1

Linux Komut Satırı

Temel Linux komutları, dosya izinleri ve bir metin düzenleyici (vim/nano) ile rahat çalışmak beklenir.

2

Çalışma Ortamı

Docker Engine kurulu bir Linux VM ya da Docker Desktop ve en az 8 GB RAM önerilir.

3

Ağ Temeli

IP adresi, port, DNS ve HTTP kavramlarına temel düzeyde aşinalık faydalıdır.

4

Uygulama Bilgisi

Herhangi bir dilde yazılmış basit bir web uygulamasını çalıştırabilmek içeriği somutlaştırır.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı Compose kurup ilk çok servisli uygulamayı çalıştırabilir.

Modül 1

Temel Docker CLI Komutları

docker run bayrakları: -d, -it, --rm, --name, -p, -e, --restart ve --entrypoint kullanımı
Konteyner durumları: create, start, pause, stop, kill ve rm arasındaki farklar
docker exec ile çalışan konteynere girme, docker cp ile dosya taşıma
docker logs -f --tail ve docker top, docker stats ile anlık gözlem
docker inspect çıktısında --format (Go template) ile IP, mount ve env değerlerini çekme
docker ps -a filtreleri, docker container prune ve çıkış kodlarının yorumlanması

Modül 2

Dockerfile Yazımı

FROM, WORKDIR, COPY ve RUN talimatları; RUN zincirleme ve katman sayısı yönetimi
COPY ile ADD farkı, .dockerignore ile bağlam boyutunu küçültme
CMD ile ENTRYPOINT ayrımı: exec form ve shell form, PID 1 ve sinyal iletimi
ARG ile ENV farkı, build-time ve run-time değişken yönetimi
USER ile root dışı çalışma, EXPOSE ve LABEL (OCI annotation) kullanımı
HEALTHCHECK talimatı: interval, timeout, retries ve docker ps içinde health durumu

Modül 3

Compose Terminolojisi ve Kurulum

Compose terminolojisi: project, service, container, network ve volume ilişkisi
Compose v1 (docker-compose, Python) ile v2 (docker compose, Go eklentisi) farkı
Linux üzerinde docker-compose-plugin kurulumu ve docker compose version doğrulaması
Compose Specification ve YAML söz dizimi kuralları: girinti, tip ve listeler
Proje adı belirleme (-p, COMPOSE_PROJECT_NAME) ve kaynak adlandırma kuralları
İlk compose.yaml: nginx servisi yazma, ağ/volume oluşumunu docker network ls ile gözleme

Modül 4

Docker Compose ile Çok Konteynerli Uygulamalar

compose.yaml yapısı: services, networks, volumes ve image / build alanları
ports, environment, env_file ve .env ile yapılandırma ayrıştırma
depends_on ve condition: service_healthy ile başlatma sırası kontrolü
docker compose up -d, down -v, ps, logs -f, exec ve run komutlarının kullanımı
Birden fazla dosyayla ortam ayrımı: compose.override.yaml ve -f birleştirme
docker compose config ile birleşmiş yapılandırmayı doğrulama ve değişken yerine koyma

Günün hedefiKatılımcı izole ağlar ve kalıcı veriyle profil ve override tabanlı yapılandırma yazabilir.

Modül 1

Docker Ağ Modelleri

Varsayılan bridge (docker0) ile kullanıcı tanımlı bridge farkı ve otomatik DNS çözümleme
Ağ sürücüleri: bridge, host, none, overlay, macvlan ve ipvlan kullanım alanları
Port yayınlama (-p, -P), iptables DOCKER zinciri ve NAT kuralları
docker network create --subnet / --gateway ile özel alt ağ ve sabit IP atama
Konteynerler arası iletişim: servis adıyla erişim, --network-alias ve çoklu ağa bağlama
tcpdump, nslookup ve docker network inspect ile ağ sorunlarını teşhis etme

Modül 2

Volume, Bind Mount ve tmpfs

Üç depolama türü: named volume, bind mount ve tmpfs; --mount ile -v söz dizimi farkı
docker volume create / inspect / prune ve /var/lib/docker/volumes yapısı
Bind mount izinleri: host UID/GID eşleşmesi, :ro bayrağı ve SELinux için :z / :Z etiketi
Volume yedekleme ve geri yükleme: geçici konteyner ile tar arşivleme
Veritabanı konteynerlerinde (PostgreSQL, MySQL) veri dizini kalıcılığı ve initdb betikleri
Volume sürücüleri: local sürücüde NFS / CIFS seçenekleri ve konteynerler arası veri paylaşımı

Modül 3

Veritabanı Verisi ve Yedekleme

PostgreSQL ve MySQL imajlarında veri dizini (/var/lib/postgresql/data, /var/lib/mysql) ve volume bağlama
/docker-entrypoint-initdb.d ile ilk kurulum SQL betikleri
pg_dump / mysqldump ile mantıksal yedek alıp konteyner dışına çıkarma
Volume anlık yedeği: tar ile arşivleme ve farklı hosta taşıma
Volume silme riskleri: docker compose down -v ve docker volume prune uyarıları
Yedek doğrulama ve geri yükleme tatbikatı (restore test)

Modül 4

Compose İleri Özellikleri

profiles ile isteğe bağlı servisler (debug, test) ve --profile kullanımı
secrets ve configs tanımları, /run/secrets altından okuma
healthcheck, restart politikaları ve deploy.resources limit/reservation ayarları
extends ve YAML anchor (&, *) ile tekrarı azaltma
docker compose up --scale ile yatay çoğaltma ve yük dengeleme için nginx önü
docker compose watch ile geliştirme sırasında otomatik senkron ve yeniden derleme

Günün hedefiKatılımcı Compose yığınını izleyip hata ayıklayarak CI hattında kullanabilir.

Modül 1

Mikroservisleri Konteynerleştirme

Servis başına Dockerfile standartları ve ortak taban imaj stratejisi
Monolitten ayrılan modülü strangler fig yaklaşımıyla konteynere taşıma
Compose ile çoklu servis topolojisi: gateway, servisler, veritabanı ve mesaj kuyruğu
Yapılandırmanın ortama göre dışarıdan verilmesi: env değişkenleri, config dosyaları ve secrets
Servisler arası ağ izolasyonu: frontend ve backend ağlarının ayrılması
Her servis için healthcheck, graceful shutdown (SIGTERM) ve merkezi log çıkışı

Modül 2

Loglama ve İzleme

Log sürücüleri: json-file, local, syslog, journald, fluentd ve gelf farkları
max-size / max-file ile log rotasyonu ve disk dolmasının önlenmesi
cAdvisor ile konteyner metriği toplama ve Prometheus scrape yapılandırması
Grafana panoları: CPU, bellek, ağ ve yeniden başlama sayısı
Docker Engine metrics-addr ile daemon metriklerini açma
Uyarı kuralları: yeniden başlama döngüsü ve bellek eşiği için Alertmanager örneği

Modül 3

Sorun Giderme

Çıkış kodlarını yorumlama: 0, 1, 125-127, 137 (SIGKILL/OOM), 139 (SIGSEGV), 143 (SIGTERM)
docker events, docker logs ve journalctl -u docker.service ile olay izleme
Çalışan konteynere müdahale: docker exec, nsenter ve kabuksuz imajlar için docker debug / ephemeral yaklaşımı
Ağ sorunları: DNS çözümleme, port çakışması ve iptables kural kontrolü
Disk dolması: docker system df -v, overlay2 dizin büyümesi ve temizlik stratejisi
Daemon açılmama durumları: daemon.json sözdizimi hataları ve storage driver sorunları

Modül 4

Docker ile CI/CD Hatları

GitHub Actions: docker/setup-buildx-action, docker/build-push-action ve cache-from / cache-to
GitLab CI ve Jenkins ajanlarında Docker-in-Docker ile docker.sock bağlama farkları
Etiketleme: git SHA, semver ve branch tabanlı etiket üretimi (docker/metadata-action)
Konteyner içinde birim ve entegrasyon testi: Testcontainers ve compose tabanlı test ortamı
Güvenlik geçidi: Trivy taraması başarısızsa pipeline durdurma ve SBOM üretimi (syft)
Ortam terfisi: aynı imajı dev, staging, prod ortamlarına yeniden derlemeden taşıma

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

CLI Yetkinliği

docker run, exec, logs ve inspect komutlarıyla konteyner yaşam döngüsünü eksiksiz yönetebilirsiniz.

✅

Compose Altyapısı

Compose v2 eklentisini kurup proje, servis ve konteyner kavramlarını doğru ayırt edebilirsiniz.

✅

Compose Kullanımı

compose.yaml ile web, veritabanı ve önbellek içeren çok servisli uygulamaları tek komutla ayağa kaldırabilirsiniz.

✅

Kalıcı Veri

Named volume, bind mount ve tmpfs seçeneklerini doğru kullanarak verinin konteynerden bağımsız kalıcılığını sağlayabilirsiniz.

✅

Veri Yedekleme

PostgreSQL ve MySQL verilerini volume üzerinde saklayıp yedekleme/geri yükleme süreçlerini yönetebilirsiniz.

✅

Servis Paketleme

Her mikroservisi ayrı imaja paketleyip Compose ile bütün topolojiyi çalıştırabilirsiniz.

✅

Gözlemlenebilirlik

Log sürücülerini ve metrik toplayıcıları kurarak Docker ortamını sürekli izleyebilirsiniz.

✅

CI/CD Hattı

Build, tarama, test ve registry push adımlarını içeren Docker tabanlı CI/CD hattı kurabilirsiniz.

Kimler İçin Uygundur?

Çok servisli uygulamaları yerelde
sunucuda tek komutla yönetmek isteyen geliştiriciler ve sistem yöneticileri için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

Çok servisli uygulamaları yerelde ve sunucuda tek komutla yönetmek isteyen geliştiriciler ve sistem yöneticileri için uygundur.

Eğitime katılmak için ön koşul ve ortam gereksinimi nedir?

Temel Linux komutları, dosya izinleri ve bir metin düzenleyici (vim/nano) ile rahat çalışmak beklenir. Docker Engine kurulu bir Linux VM ya da Docker Desktop ve en az 8 GB RAM önerilir.

docker-compose ile docker compose farkı nedir?

İlki Python tabanlı v1, ikincisi Go tabanlı v2 eklentisidir; eğitimde v2 kullanılır ve geçiş notları verilir.

Compose üretimde kullanılabilir mi?

Tek sunucu senaryolarında evet; ölçek ve yüksek erişilebilirlik için orkestrasyon seçenekleri tartışılır.

Eğitim sonunda sertifika alabilir miyim?

Programı tamamlayan katılımcılara Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası verilir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika

DOCKER COMPOSE İLE ÇOK KONTEYNERLİ UYGULAMA YÖNETİMİ EĞİTİMİ

Eğitim Hakkında

Neden Bu Eğitim?

Anahtar Konular

Ön Koşullar

Eğitim İçeriği

Temel Docker CLI Komutları

Dockerfile Yazımı

Compose Terminolojisi ve Kurulum

Docker Compose ile Çok Konteynerli Uygulamalar

Docker Ağ Modelleri

Volume, Bind Mount ve tmpfs

Veritabanı Verisi ve Yedekleme

Compose İleri Özellikleri

Mikroservisleri Konteynerleştirme

Loglama ve İzleme

Sorun Giderme

Docker ile CI/CD Hatları

Eğitim Kazanımları

Kimler İçin Uygundur?

Sıkça Sorulan Sorular

Sertifikalandırma

Eğitim Bilgileri

Bu Eğitimle Birlikte Tercih Edilenler

Cloud Data Architecture: Cloud Architecture & Containerization Eğitimi

CompTIA Cloud+: Containers and Virtualization Eğitimi

CompTIA Linux+: Application Containers Eğitimi

CompTIA Linux+: Containerization and Image Management Eğitimi

Container Adoption Boot Camp (DO700) Eğitimi