Docker ve Container Teknolojileri – Giriş Eğitimi

Eğitim Hakkında

Konteyner teknolojilerine kavramsal ve pratik giriş

Bu eğitim, konteyner teknolojileriyle ilk kez karşılaşanlar için kavramsal ve pratik bir giriş sunar. VM ile konteyner farkı, Docker mimarisi ve kurulum, run/ps/exec/logs komutları, imaj katmanları ve Docker Hub, Dockerfile ile ilk imaj, bridge ağ ve port yayınlama, volume ile kalıcılık, Compose ile ilk çok servisli uygulama ve orkestrasyon ihtiyacı laboratuvarla öğretilir.

Süre ve Format

2 Gün. Her gün dört modül; Kavramlar ve İlk İmaj, Ağ, Veri ve Compose konuları uygulamalı işlenir.

Seviye

Başlangıç Seviye — Docker ve konteyner teknolojilerine giriş: kavramlar, temel komutlar ve ilk uygulama.

Öğrenme Metodu

Kısa teorik anlatımların ardından her konu terminalde uygulanır; ikinci günün sonunda ilk Compose uygulaması çalışır.

Neden Bu Eğitim?

📦Taşınabilir Paketleme

Uygulamayı bağımlılıklarıyla tek imaja koyup geliştirmeden üretime birebir aynı şekilde çalıştırırsınız.

⚙️Tekrarlanabilir Teslimat

Derleme, test ve dağıtım adımlarını konteynerle tutarlı ve otomatikleştirilebilir hale getirirsiniz.

🛡️Güvenli İşletim

İmaj tarama ve yetki kısıtlamasıyla üretimdeki saldırı yüzeyini ve arıza riskini azaltırsınız.

Anahtar Konular

docker girişkonteyner teknolojileridocker nedirvm konteyner farkıdocker temeldockerfiledocker composedocker hubkonteyner başlangıçdocker eğitimi

“Her uzman, bir zamanlar ilk docker run komutunu yazdı.”

Ön Koşullar

Eğitimden verim almak için faydalı olacak bilgi ve ortam gereksinimleri

1

Linux Komut Satırı

Temel Linux komutları, dosya izinleri ve bir metin düzenleyici (vim/nano) ile rahat çalışmak beklenir.

2

Çalışma Ortamı

Docker Engine kurulu bir Linux VM ya da Docker Desktop ve en az 8 GB RAM önerilir.

3

Ağ Temeli

IP adresi, port, DNS ve HTTP kavramlarına temel düzeyde aşinalık faydalıdır.

4

Uygulama Bilgisi

Herhangi bir dilde yazılmış basit bir web uygulamasını çalıştırabilmek içeriği somutlaştırır.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı konteynerin ne olduğunu açıklayıp ilk imajını yazabilir.

Modül 1

Docker Mimarisi ve Kurulum

İstemci-sunucu modeli: docker CLI, dockerd, containerd, containerd-shim ve runc zinciri
Linux namespace türleri (pid, net, mnt, uts, ipc, user) ve cgroup v2 ile izolasyonun temeli
Docker Engine kurulumu: apt/dnf deposu, docker-ce paketleri ve docker grubu yetkisi
docker info ve docker version çıktılarını okuma: storage driver, cgroup driver, runtime
/etc/docker/daemon.json ile temel ayarlar ve systemctl ile dockerd servis yönetimi
VM ile konteyner farkı: çekirdek paylaşımı, başlatma süresi ve kaynak ek yükü karşılaştırması

Modül 2

Temel Docker CLI Komutları

docker run bayrakları: -d, -it, --rm, --name, -p, -e, --restart ve --entrypoint kullanımı
Konteyner durumları: create, start, pause, stop, kill ve rm arasındaki farklar
docker exec ile çalışan konteynere girme, docker cp ile dosya taşıma
docker logs -f --tail ve docker top, docker stats ile anlık gözlem
docker inspect çıktısında --format (Go template) ile IP, mount ve env değerlerini çekme
docker ps -a filtreleri, docker container prune ve çıkış kodlarının yorumlanması

Modül 3

İmaj Katmanları ve Registry

İmajın katman yapısı: union filesystem, overlay2 ve copy-on-write davranışı
docker history ile katmanları inceleme ve docker image inspect ile manifest okuma
Etiket stratejisi: latest tuzağı, semver etiketleri ve immutable digest (sha256) ile çekme
docker pull, tag, push akışı ve Docker Hub rate limit / kimlik doğrulama (docker login)
docker save / load ve export / import ile imajların çevrimdışı taşınması
Kullanılmayan imaj ve katmanları docker image prune ve docker system df ile temizleme

Modül 4

Dockerfile Yazımı

FROM, WORKDIR, COPY ve RUN talimatları; RUN zincirleme ve katman sayısı yönetimi
COPY ile ADD farkı, .dockerignore ile bağlam boyutunu küçültme
CMD ile ENTRYPOINT ayrımı: exec form ve shell form, PID 1 ve sinyal iletimi
ARG ile ENV farkı, build-time ve run-time değişken yönetimi
USER ile root dışı çalışma, EXPOSE ve LABEL (OCI annotation) kullanımı
HEALTHCHECK talimatı: interval, timeout, retries ve docker ps içinde health durumu

Günün hedefiKatılımcı konteynerleri ağda bağlayıp kalıcı veriyle Compose uygulaması çalıştırabilir.

Modül 1

Docker Ağ Modelleri

Varsayılan bridge (docker0) ile kullanıcı tanımlı bridge farkı ve otomatik DNS çözümleme
Ağ sürücüleri: bridge, host, none, overlay, macvlan ve ipvlan kullanım alanları
Port yayınlama (-p, -P), iptables DOCKER zinciri ve NAT kuralları
docker network create --subnet / --gateway ile özel alt ağ ve sabit IP atama
Konteynerler arası iletişim: servis adıyla erişim, --network-alias ve çoklu ağa bağlama
tcpdump, nslookup ve docker network inspect ile ağ sorunlarını teşhis etme

Modül 2

Volume, Bind Mount ve tmpfs

Üç depolama türü: named volume, bind mount ve tmpfs; --mount ile -v söz dizimi farkı
docker volume create / inspect / prune ve /var/lib/docker/volumes yapısı
Bind mount izinleri: host UID/GID eşleşmesi, :ro bayrağı ve SELinux için :z / :Z etiketi
Volume yedekleme ve geri yükleme: geçici konteyner ile tar arşivleme
Veritabanı konteynerlerinde (PostgreSQL, MySQL) veri dizini kalıcılığı ve initdb betikleri
Volume sürücüleri: local sürücüde NFS / CIFS seçenekleri ve konteynerler arası veri paylaşımı

Modül 3

Docker Compose ile Çok Konteynerli Uygulamalar

compose.yaml yapısı: services, networks, volumes ve image / build alanları
ports, environment, env_file ve .env ile yapılandırma ayrıştırma
depends_on ve condition: service_healthy ile başlatma sırası kontrolü
docker compose up -d, down -v, ps, logs -f, exec ve run komutlarının kullanımı
Birden fazla dosyayla ortam ayrımı: compose.override.yaml ve -f birleştirme
docker compose config ile birleşmiş yapılandırmayı doğrulama ve değişken yerine koyma

Modül 4

Konteyner Orkestrasyonuna Giriş

Tek host sınırları: ölçekleme, kendini iyileştirme ve sürüm geçişi ihtiyaçları
Desired state ve reconciliation döngüsü kavramı
Zamanlayıcı (scheduler) mantığı: kaynak talebi, constraint ve affinity
Servis keşfi ve yük dengeleme yöntemleri
Swarm, Kubernetes, Nomad ve ECS karşılaştırması
Durumsuz (stateless) ve durumlu (stateful) iş yükü ayrımı

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

Docker Mimarisi

dockerd, containerd ve runc bileşenlerinin birlikte nasıl çalıştığını açıklayabilir, motoru doğru kurup yapılandırabilirsiniz.

✅

CLI Yetkinliği

docker run, exec, logs ve inspect komutlarıyla konteyner yaşam döngüsünü eksiksiz yönetebilirsiniz.

✅

İmaj Yönetimi

İmaj katmanlarını, etiketleri ve digest değerlerini yöneterek registry ile güvenle çalışabilirsiniz.

✅

Dockerfile Ustalığı

Üretime uygun, okunabilir ve önbellek dostu Dockerfile dosyaları yazabilirsiniz.

✅

Konteyner Ağı

bridge, host, overlay ve macvlan ağlarını doğru senaryoda seçip servis keşfini yapılandırabilirsiniz.

✅

Kalıcı Veri

Named volume, bind mount ve tmpfs seçeneklerini doğru kullanarak verinin konteynerden bağımsız kalıcılığını sağlayabilirsiniz.

✅

Compose Kullanımı

compose.yaml ile web, veritabanı ve önbellek içeren çok servisli uygulamaları tek komutla ayağa kaldırabilirsiniz.

✅

Orkestrasyon Mantığı

Orkestrasyonun neden gerektiğini ve Swarm ile Kubernetes yaklaşımlarının farklarını açıklayabilirsiniz.

Kimler İçin Uygundur?

Konteyner deneyimi olmayan BT çalışanları
öğrenciler
yazılım geliştiriciler için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

Konteyner deneyimi olmayan BT çalışanları, öğrenciler ve yazılım geliştiriciler için uygundur.

Eğitime katılmak için ön koşul ve ortam gereksinimi nedir?

Temel Linux komutları, dosya izinleri ve bir metin düzenleyici (vim/nano) ile rahat çalışmak beklenir. Docker Engine kurulu bir Linux VM ya da Docker Desktop ve en az 8 GB RAM önerilir.

Eğitim ne kadar teknik?

Başlangıç seviyesindedir; her komut açıklanır ve alıştırmalar adım adım ilerler.

Sonrasında hangi eğitime geçilmeli?

Docker Fundamentals ya da Docker Compose eğitimleri doğal devamdır.

Eğitim sonunda sertifika alabilir miyim?

Programı tamamlayan katılımcılara Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası verilir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika

DOCKER VE CONTAİNER TEKNOLOJİLERİ – GİRİŞ EĞİTİMİ