Gömülü Linux'a Giriş Eğitimi

Eğitim Hakkında

ARM tabanlı kartlar için bootloader, çekirdek ve rootfs'in uçtan uca oluşturulması

Bu eğitim, gömülü sistemlerde Linux kullanımını uygulamalı olarak kapsar. Çapraz derleme (cross-compilation) toolchain'inin kurulumu, U-Boot bootloader'ının yapılandırılması ve komutları, Linux çekirdeğinin menuconfig ile yapılandırılıp ARM için derlenmesi, device tree (DTS/DTB) kavramı, BusyBox ile minimal kök dosya sistemi, Buildroot ve Yocto Project ile otomatik imaj üretimi, init sistemi, bellek teknolojisi (MTD) ve kartta hata ayıklama konuları ele alınır. Katılımcı bir ARM geliştirme kartı (ya da QEMU) üzerinde kendi önyükleyici, çekirdek ve rootfs zincirini oluşturur.

Süre ve Format

3 Gün. Her gün dört modül; toolchain, çekirdek ve rootfs adımları gerçek kart ya da QEMU üzerinde uygulamalı derlenir.

Seviye

Orta Seviye — Çapraz derleme toolchain'inden U-Boot, çekirdek, device tree ve kök dosya sistemine kadar gömülü Linux imajını uçtan uca oluşturma.

Öğrenme Metodu

Katılımcılar bootloader, çekirdek ve kök dosya sistemini kendi elleriyle derleyip bir karta/QEMU'ya yükleyerek öğrenir.

Neden Bu Eğitim?

🔧Uçtan Uca İnşa

Toolchain'den rootfs'e kadar gömülü Linux zincirinin her halkasını kendiniz kurarsınız.

📟Gerçek Donanım

Kavramları bir SBC ya da QEMU üzerinde çalıştırarak teorinin ötesinde pratik deneyim kazanırsınız.

🏭Üretim Yolu

Buildroot ve Yocto ile tekrarlanabilir, üretime uygun imaj üretimini öğrenirsiniz.

Anahtar Konular

gömülü Linux eğitimiembedded LinuxU-BootLinux kernel derlemedevice treeBusyBoxBuildrootYocto Projectcross compileARM Linux

“Gömülü Linux'ta her bit önemlidir; önyükleyiciden rootfs'e kadar sistemi anlayan, donanıma hükmeder.”

Ön Koşullar

Eğitimden verim almak için faydalı olacak bilgi ve ortam gereksinimleri

1

Linux Kullanımı

Komut satırı, derleme (make) ve paket yönetimine temel aşinalık beklenir.

2

C Temeli

Temel C dili ve derleme süreci bilgisi çekirdek konularında faydalıdır.

3

Donanım İlgisi

Seri port, GPIO ve temel elektronik kavramlarına ilgi işe yarar.

4

Lab Ortamı

Bir ARM geliştirme kartı ya da QEMU kurulu bir Linux makinesi önerilir.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı bir cross-toolchain kurar ve U-Boot ile kartın önyükleme sürecini yönetir.

Modül 1

Gömülü Linux Mimarisi

Bootloader, kernel, device tree ve rootfs katmanları
Hedef (target) ve ana (host) makine ayrımı
SoC, SBC ve geliştirme kartı kavramları
NOR/NAND flash ve eMMC depolama farkları
Önyükleme zinciri: ROM code -> SPL -> U-Boot -> kernel
Seri konsol (UART) ile karta erişim

Modül 2

Çapraz Derleme Toolchain

Cross-compiler kavramı ve isim şeması (arm-linux-gnueabihf)
gcc, binutils, glibc/musl bileşenleri
Hazır toolchain (Linaro) kurulumu ve PATH ayarı
crosstool-NG ile özel toolchain üretimi
sysroot ve kütüphane bağlama (linking) kavramı
İlk çapraz derleme: basit C programının derlenmesi

Modül 3

U-Boot Bootloader

U-Boot kaynak kodunu karta göre yapılandırma (defconfig)
U-Boot'un çapraz derlenmesi
Ortam değişkenleri: bootcmd, bootargs, loadaddr
tftp, mmc ve fatload ile imaj yükleme
bootz / booti ile çekirdeği başlatma
saveenv ve kalıcı ortam yapılandırması

Modül 4

Önyükleme Senaryoları

SD karttan önyükleme yapısı (bölümler)
TFTP ve NFS ile ağ üzerinden geliştirme akışı
Çekirdek ve device tree'nin belleğe yerleşimi
bootargs ile console ve root parametreleri
Fallback ve kurtarma (recovery) senaryosu
Seri konsoldan U-Boot komutlarıyla hata ayıklama

Günün hedefiKatılımcı Linux çekirdeğini hedef için yapılandırıp derler ve device tree ile donanımı tanımlar.

Modül 1

Linux Çekirdeği Temeli

Kernel kaynak ağacının yapısı (arch, drivers, init)
ARCH ve CROSS_COMPILE değişkenlerinin rolü
Mainline, vendor ve LTS çekirdek sürümleri
Monolitik çekirdek ve yüklenebilir modül (ko) kavramı
zImage, Image ve uImage formatları arasındaki fark
Kernel komut satırı (cmdline) parametreleri

Modül 2

Çekirdek Yapılandırma ve Derleme

make <board>_defconfig ile temel yapılandırma
make menuconfig ile sürücü ve özellik seçimi
Gerekli sürücülerin dahili (y) ya da modül (m) seçimi
make -jN ile çekirdeği çapraz derleme
make modules_install ile modüllerin kurulumu
Çıktı imajının karta aktarılması

Modül 3

Device Tree

Device tree'nin amacı: donanımı koddan ayırma
DTS söz dizimi: node, property ve compatible
dtc ile DTS'ten DTB derleme
SoC .dtsi dosyaları ve kart .dts dosyası ilişkisi
GPIO, I2C, SPI düğümlerinin tanımlanması
Device tree overlay kavramına giriş

Modül 4

Sürücüler ve Hata Ayıklama

Platform driver ve device tree eşleşmesi
dmesg ile çekirdek loglarını okuma
/proc ve /sys üzerinden donanım erişimi
earlyprintk ile erken önyükleme logları
Modül yükleme: insmod, modprobe, lsmod
Yaygın kernel panic nedenlerinin teşhisi

Günün hedefiKatılımcı minimal bir rootfs oluşturur ve Buildroot/Yocto ile üretime uygun imaj üretir.

Modül 1

Kök Dosya Sistemi Temeli

rootfs dizin yapısı ve gerekli dizinler
init süreci ve PID 1 kavramı
/dev yönetimi: static, devtmpfs, mdev
Kütüphane bağımlılıkları ve ldd kontrolü
Dosya sistemi tipleri: ext4, squashfs, initramfs
fstab ve mount noktalarının yapılandırılması

Modül 2

BusyBox ile Minimal rootfs

BusyBox'ın tek ikili çok komut yaklaşımı
make menuconfig ile applet seçimi
BusyBox'ın statik derlenmesi
inittab ve rcS ile basit init yapılandırması
Minimal rootfs'in elle oluşturulması
initramfs olarak paketleme ve test

Modül 3

Buildroot ile İmaj Üretimi

Buildroot'un amacı ve derleme akışı
make menuconfig ile hedef mimari ve paket seçimi
Toolchain, kernel ve rootfs'in tek akışta üretimi
Paket ekleme ve BR2_ROOTFS_OVERLAY kullanımı
output/images altındaki çıktıların kullanımı
Yeniden üretilebilir (reproducible) imaj mantığı

Modül 4

Yocto Project'e Giriş

Yocto bileşenleri: BitBake, OpenEmbedded, Poky
Layer, recipe (.bb) ve bbappend kavramları
local.conf ve MACHINE değişkeni
bitbake core-image-minimal ile imaj üretme
Buildroot ve Yocto arasındaki seçim kriterleri
SDK üretimi ile uygulama geliştirme akışı

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

Toolchain Kurulumu

Hedef mimari için çapraz derleme toolchain'i kurup kullanabilirsiniz.

✅

U-Boot Yönetimi

U-Boot'u yapılandırıp ortam değişkenleri ve komutlarıyla önyüklemeyi yönetebilirsiniz.

✅

Çekirdek Derleme

Linux çekirdeğini menuconfig ile yapılandırıp ARM hedefi için derleyebilirsiniz.

✅

Device Tree

DTS yazıp DTB derleyerek donanımı çekirdeğe doğru tanıtabilirsiniz.

✅

rootfs Oluşturma

BusyBox ile minimal bir kök dosya sistemi ve init yapısı kurabilirsiniz.

✅

Buildroot

Buildroot ile toolchain, kernel ve rootfs'i tek akışta üretebilirsiniz.

✅

Yocto Temeli

BitBake ve layer/recipe mantığıyla temel bir Yocto imajı üretebilirsiniz.

✅

Hata Ayıklama

Seri konsol, dmesg ve bootargs ile gömülü önyükleme sorunlarını çözebilirsiniz.

Kimler İçin Uygundur?

Gömülü yazılım geliştiriciler
elektronik/firmware mühendisleri
IoT cihaz tasarlayan ekipler
masaüstü Linux'tan gömülü dünyaya geçmek isteyen geliştiriciler. Temel Linux ve C bilgisi faydalıdır

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

Gömülü yazılım geliştiriciler, firmware mühendisleri ve IoT cihaz tasarlayan ekipler için uygundur.

Donanım kartı şart mı?

Gerçek bir ARM kartı idealdir ancak çoğu uygulama QEMU üzerinde de yapılabilir.

C bilmek gerekli mi?

Temel C ve derleme bilgisi çekirdek konularında faydalıdır ancak zorunlu değildir.

Buildroot mu Yocto mu öğretiliyor?

Her ikisine de giriş yapılır ve hangi senaryoda hangisinin seçileceği karşılaştırılır.

Eğitim sonunda sertifika veriliyor mu?

Eğitimi tamamlayanlara Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası verilir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika

GÖMÜLÜ LINUX'A GİRİŞ (UYGULAMALI EĞİTİM) EĞİTİMİ

Eğitim Hakkında

Neden Bu Eğitim?

Anahtar Konular

Ön Koşullar

Eğitim İçeriği

Gömülü Linux Mimarisi

Çapraz Derleme Toolchain

U-Boot Bootloader

Önyükleme Senaryoları

Linux Çekirdeği Temeli

Çekirdek Yapılandırma ve Derleme

Device Tree

Sürücüler ve Hata Ayıklama

Kök Dosya Sistemi Temeli

BusyBox ile Minimal rootfs

Buildroot ile İmaj Üretimi

Yocto Project'e Giriş

Eğitim Kazanımları

Kimler İçin Uygundur?

Sıkça Sorulan Sorular

Sertifikalandırma

Eğitim Bilgileri

Bu Eğitimle Birlikte Tercih Edilenler

Red Hat System Administration II (RH134LS) Eğitimi

Red Hat System Administration II with RHCSA Exam (RH135) Eğitimi

Red Hat System Administration II with RHCSA Exam Classroom Training Eğitimi

Red Hat System Administrator: Access Control Lists (ACLs) Eğitimi

Red Hat System Administrator: Access File Systems Eğitimi