Oracle SQL Veri Sözlüğü Görünümleri Eğitimi

Eğitim Hakkında

Oracle veri sözlüğü (data dictionary) görünümleriyle metadata sorgulamayı öğreten orta düzey eğitim

Oracle Database SQL: Managing Objects with Data Dictionary Views Eğitimi, veritabanı metadata'sına veri sözlüğü görünümleriyle erişmeyi kapsar. Katılımcılar data dictionary'nin nasıl oluştuğunu, USER_, ALL_ ve DBA_ önek mantığını ve DICTIONARY ile DICT_COLUMNS kullanımını öğrenir. USER_TABLES, USER_CONSTRAINTS ve USER_INDEXES gibi görünümlerle tablo, kısıt ve indeksleri sorgular. COMMENT açıklamalarını ve V$ dinamik görünümleri kullanarak metadata raporları hazırlar.

Süre ve Format

3 Gün. İlk gün veri sözlüğü mimarisi, ikinci gün şema nesnesi görünümleri, üçüncü gün bağımlılık ve dinamik görünümler işlenir.

Seviye

Orta Seviye — Oracle veri sözlüğü görünümleriyle (USER_/ALL_/DBA_/V$) şema nesnelerini keşfetme ve yönetme

Öğrenme Metodu

Her görünüm canlı sorgularla keşfedilir; katılımcılar kendi şemalarının metadata'sını sorgulayarak gerçek nesneleri inceler.

Neden Bu Eğitim?

📚Metadata'ya erişim

Data dictionary görünümleriyle tablolar, kısıtlar ve indeksler hakkındaki bilgiye SQL yazarak doğrudan ulaşırsınız.

🔍Şemayı keşfetme

USER_, ALL_ ve DBA_ önek mantığını kavrayarak hangi nesnelere ve hangi kapsamda erişebildiğinizi görürsünüz.

⚙️Dinamik görünümler

V$ performans görünümleriyle oturum, bellek ve çalışan SQL gibi canlı sistem bilgilerini sorgularsınız.

Anahtar Konular

oracle veri sözlüğü eğitimidata dictionary oracleuser_tables all_tables dba_tablesoracle metadata sorguv$ dinamik görünümleroracle sql kursuuser_constraints görünümüoracle şema keşfidictionary dict_columnsoracle nesne yönetimi

“Bir veritabanını gerçekten tanımak, verisini değil kendisini sorgulamakla başlar; veri sözlüğü, şemanın kendini anlattığı dildir.”

Ön Koşullar

Eğitimden en iyi verimi almak için gereken bilgi ve deneyim düzeyi

1

Temel SQL bilgisi

SELECT, WHERE, ORDER BY ve basit join ile sorgu yazabilecek düzeyde SQL deneyimi beklenir.

2

Şema nesneleri

Tablo, kısıt, indeks ve view gibi şema nesnelerinin ne olduğuna dair temel bilgi gereklidir.

3

Kullanıcı ve şema

Oracle'da kullanıcı, şema ve nesne sahipliği ilişkisine temel aşinalık faydalı olur.

4

Laboratuvar ortamı

Oracle Database ve SQL Developer kurulu, örnek şema içeren bir ortam sorguları çalıştırmayı sağlar.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcılar data dictionary'nin nasıl oluştuğunu, USER_, ALL_ ve DBA_ önek mantığını ve DICTIONARY görünümüyle görünüm keşfini öğrenir.

Modül 1

Data Dictionary Nedir

Veri sözlüğünün veritabanı metadata'sını saklayan merkezi yapı olması
SYS şemasındaki temel tablolar ve üzerlerine kurulu görünümler
Veri sözlüğünün veritabanı oluşturulurken otomatik yaratılması
Metadata'nın kullanıcı tarafından doğrudan değil SQL ile okunması
Base table ve data dictionary view arasındaki katmanlı ilişki
Veri sözlüğünün yalnızca okunur biçimde sorgulanma ilkesi

Modül 2

USER_ ALL_ DBA_ Önekleri

USER_ görünümlerinin yalnızca oturum sahibinin nesnelerini göstermesi
ALL_ görünümlerinin erişim yetkisi olan tüm nesneleri kapsaması
DBA_ görünümlerinin veritabanındaki tüm nesneleri göstermesi
DBA_ görünümlerine erişim için gereken sistem ayrıcalıkları
Aynı görünümün üç önekli sürümünde OWNER sütunu farkı
Doğru önekin yetki ve kapsam ihtiyacına göre seçilmesi

Modül 3

DICTIONARY ve DICT_COLUMNS

DICTIONARY (DICT) görünümüyle mevcut sözlük görünümlerinin listelenmesi
DICT üzerinde arama yaparak doğru görünüm adını bulma
DICT_COLUMNS ile bir görünümdeki sütunların ve açıklamalarının keşfi
COMMENTS sütunuyla görünüm ve sütun açıklamalarını okuma
Bilinmeyen metadata'yı bulmak için sözlükte arama stratejisi
Sözlük görünümü adlandırma kalıplarının (TAB, COL, IND) yorumlanması

Modül 4

Statik ve Dinamik Görünümler

Statik sözlük görünümlerinin (USER_/ALL_/DBA_) kalıcı metadata'yı yansıtması
Dinamik performans görünümlerinin (V$) anlık sistem durumunu vermesi
V$ görünümlerinin GV$ (global) karşılıklarının RAC'teki rolü
V$FIXED_TABLE ve V$FIXED_VIEW_DEFINITION ile dinamik görünüm keşfi
Statik ve dinamik görünüm kullanım senaryolarının ayrımı
V$ görünümlerine erişim için gereken ayrıcalıkların değerlendirilmesi

Günün hedefiKatılımcılar USER_TABLES, USER_CONSTRAINTS, USER_INDEXES ve ilgili görünümlerle tablo, kısıt, indeks, view ve sequence nesnelerinin metadata'sını sorgular.

Modül 1

Tablo ve Sütun Görünümleri

USER_TABLES ile tabloların depolama ve satır sayısı bilgilerinin okunması
USER_TAB_COLUMNS ile sütun adı, tipi, uzunluğu ve NULL özelliği
USER_OBJECTS ile tüm nesne türlerinin ve durumlarının listelenmesi
USER_TAB_COMMENTS ve USER_COL_COMMENTS ile açıklamaların görülmesi
DATA_DEFAULT sütunuyla sütun varsayılan değerlerinin incelenmesi
Görünümlerdeki metadata ile DESCRIBE komutunun karşılaştırılması

Modül 2

Kısıt Görünümleri

USER_CONSTRAINTS ile PK, FK, UNIQUE, CHECK kısıtlarının listelenmesi
CONSTRAINT_TYPE sütunundaki P, R, U, C kodlarının yorumlanması
USER_CONS_COLUMNS ile kısıtın hangi sütunları kapsadığının bulunması
R_CONSTRAINT_NAME ile yabancı anahtarın referans kısıtına bağlanması
STATUS ve DEFERRABLE sütunlarıyla kısıt durumunun incelenmesi
Kısıt görünümleriyle ilişki haritasının çıkarılması

Modül 3

İndeks Görünümleri

USER_INDEXES ile indekslerin türü, benzersizliği ve durumu
USER_IND_COLUMNS ile indeksin sütun sırası ve yönünün okunması
USER_IND_EXPRESSIONS ile function-based indeks ifadelerinin görülmesi
UNIQUENESS sütunuyla benzersiz ve normal indeksin ayırt edilmesi
Bir tabloya ait tüm indekslerin tek sorguyla listelenmesi
Kısıt kaynaklı indekslerle elle yaratılan indekslerin ayrımı

Modül 4

View, Sequence ve Synonym Görünümleri

USER_VIEWS ile görünüm tanımlarının (TEXT) sorgulanması
USER_SEQUENCES ile sequence'in artış, min/max ve cache değerleri
USER_SYNONYMS ile synonym'lerin hedef nesneye eşlemesi
ALL_SYNONYMS ile public synonym'lerin keşfedilmesi
Görünüm tanımındaki alt sorguların okunması ve bağımlılık analizi
Sequence LAST_NUMBER değeriyle mevcut durumun değerlendirilmesi

Günün hedefiKatılımcılar USER_DEPENDENCIES ile nesne bağımlılıklarını, COMMENT açıklamalarını ve V$ dinamik performans görünümlerini kullanarak kapsamlı metadata raporları üretir.

Modül 1

Nesne Bağımlılıkları

USER_DEPENDENCIES ile bir nesnenin bağlı olduğu nesnelerin bulunması
View, synonym ve PL/SQL nesnelerinin bağımlılık zincirinin izlenmesi
Geçersiz (INVALID) nesnelerin USER_OBJECTS üzerinden tespiti
Tablo değişikliğinin bağımlı nesneleri nasıl geçersiz kıldığı
Bağımlılık analizinin güvenli şema değişikliğindeki önemi
Bağımlılıkların ağaç yapısında hiyerarşik sorgulanması

Modül 2

Açıklama ve Belgeleme Görünümleri

COMMENT ON TABLE ve COMMENT ON COLUMN ile metadata zenginleştirme
USER_TAB_COMMENTS ile tablo açıklamalarının raporlanması
USER_COL_COMMENTS ile sütun düzeyinde belgelemenin okunması
Açıklamaların veri sözlüğü üzerinden otomatik dökümana dönüştürülmesi
Kurumsal veri kataloğu için açıklama görünümlerinin kullanımı
Açıklamaların şema devir teslim süreçlerindeki değeri

Modül 3

Dinamik Performans Görünümleri

V$SESSION ile aktif oturumların ve çalıştırdıkları SQL'in izlenmesi
V$SQL ve V$SQLAREA ile çalışan sorguların ve maliyetlerinin görülmesi
V$DATABASE ve V$INSTANCE ile veritabanı ve örnek bilgilerinin alınması
V$PARAMETER ile çalışma zamanı başlatma parametrelerinin okunması
V$LOCK ve V$SESSION_WAIT ile kilit ve bekleme durumunun incelenmesi
Statik sözlük ve dinamik V$ görünümünün birlikte kullanılması

Modül 4

Metadata Raporlama

Sözlük görünümlerini join ederek şema envanteri raporu üretme
Tablo, sütun ve kısıtları birleştiren veri modeli raporunun kurulması
DBMS_METADATA.GET_DDL ile nesne DDL'inin otomatik üretilmesi
Eksik indeks veya devre dışı kısıtların sözlükle taranması
Metadata sorgularının denetim ve uyum raporlarında kullanımı
Düzenli metadata kontrollerinin şema sağlığına katkısı

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

Veri sözlüğü mantığı

Data dictionary'nin nasıl oluştuğunu ve metadata'nın SQL ile nasıl okunduğunu kavrarsınız.

✅

Önek seçimi

USER_, ALL_ ve DBA_ önekleri arasında yetki ve kapsam ihtiyacına göre doğru görünümü seçersiniz.

✅

Görünüm keşfi

DICTIONARY ve DICT_COLUMNS ile bilinmeyen metadata'yı bulur, doğru görünüm ve sütunu hızlıca keşfedersiniz.

✅

Nesne sorgulama

USER_TABLES, USER_INDEXES ve USER_VIEWS ile tablo, indeks ve view metadata'sını ayrıntılı sorgularsınız.

✅

Kısıt analizi

USER_CONSTRAINTS ve USER_CONS_COLUMNS ile kısıt türlerini ve ilişki haritasını çıkarırsınız.

✅

Bağımlılık izleme

USER_DEPENDENCIES ile nesne bağımlılıklarını izler, geçersiz nesneleri güvenle tespit edersiniz.

✅

Dinamik görünümler

V$SESSION, V$SQL ve V$PARAMETER ile canlı sistem durumunu sorgulayarak sorun teşhisine katkı sağlarsınız.

✅

Metadata raporlama

Sözlük görünümlerini birleştirerek şema envanteri, veri kataloğu ve denetim raporları üretirsiniz.

Kimler İçin Uygundur?

Veritabanı geliştiricileri
uygulama destek personeli
rapor yazarları
şema yapısını veri sözlüğü üzerinden inceleyip belgelemek isteyen junior veritabanı yöneticileri için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Veri sözlüğü görünümleri eğitimi ne işe yarar?

Eğitim, veritabanının kendi yapısını SQL ile sorgulamayı öğretir. Katılımcılar tablolar, sütunlar, kısıtlar, indeksler ve bağımlılıklar hakkındaki metadata'ya veri sözlüğü görünümleriyle erişir. Bu beceri şema belgeleme, sorun teşhisi, denetim ve güvenli değişiklik yönetimi için temeldir.

USER_, ALL_ ve DBA_ önekleri arasındaki fark nedir?

USER_ görünümleri yalnızca oturum sahibinin kendi nesnelerini gösterir. ALL_ görünümleri kullanıcının erişim yetkisi olan tüm nesneleri kapsar ve OWNER sütunu içerir. DBA_ görünümleri ise veritabanındaki tüm nesneleri gösterir ve erişim için sistem ayrıcalığı gerektirir. Eğitimde doğru önekin nasıl seçileceği uygulamalı işlenir.

Katılmak için hangi ön bilgi gerekir?

Temel SELECT, WHERE, ORDER BY ve basit join ile sorgu yazabilecek düzeyde SQL bilgisi beklenir. Tablo, kısıt, indeks ve view gibi şema nesnelerinin ne olduğuna dair aşinalık yeterlidir. Eğitim ileri sorgu veya PL/SQL gerektirmez; metadata'yı okuma becerisini sıfırdan inşa eder.

Bu eğitim şema nesnesi yönetimi eğitiminden nasıl ayrışıyor?

Bu eğitim nesneleri oluşturmaya değil, var olan nesnelerin metadata'sını veri sözlüğü üzerinden okumaya odaklanır. Tablo, indeks ve kısıt yaratma DDL komutları ayrı bir şema nesnesi yönetimi eğitiminin konusudur. Burada amaç, şemayı keşfetmek, belgelemek ve V$ görünümleriyle sistemi izlemektir.

Eğitim sonunda sertifika veriliyor mu?

Program tamamlayan katılımcılar Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası alır. Sertifika eğitime katılımı ve değerlendirmedeki başarıyı belgeler. Oracle'ın resmi sertifika sınavına girmek isteyenler için sınav başvurusu ve ücreti ilgili kuruma aittir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika