RED HAT SYSTEM ADMINISTRATOR: FILE PERMISSIONS AND OWNERSHIP EĞİTİMİ

İzinleri tasarla, erişimi sen belirle

RHEL'de rwx izinleri, chmod/chown, umask varsayılanları, setuid/setgid/sticky bit ve paylaşımlı dizin tasarımı.

RHEL'de rwx izin modeli, chmod/chown, umask varsayılanları ve setuid/setgid/sticky bit ile güvenli paylaşımlı dizin tasarımını uygulamalı öğreten temel seviye eğitim.

2 gün Temel Seviye Online / Yüz Yüze / Hibrit Sertifikalı

Eğitim Hakkında

chmod, chown, umask, setuid/setgid/sticky ve paylaşımlı dizin izinleri

Bu eğitim, Red Hat Enterprise Linux'ta dosya izinleri ve sahiplik yönetimini konu alır. Kullanıcı/grup/diğer (ugo) ve okuma/yazma/çalıştırma (rwx) modeli, ls -l çıktısını okuma, chmod ile sembolik ve oktal izin değişimi, chown ve chgrp ile sahiplik ve grup ataması, umask ile varsayılan izin üretimi, setuid/setgid ve sticky bit gibi özel izinler ve bir ekibin güvenli ortak dizin kullanabilmesi için izin tasarımı uygulamalı işlenir. Hedef, 'kim neye erişebilir' sorusunu bilinçli biçimde yanıtlayabilmektir.

Süre ve Format

2 Gün. Her gün dört modül; izinler test kullanıcı ve dizinleri üzerinde uygulanarak denenir.

Seviye

Temel Seviye — RHEL'de dosya izinleri ve sahiplik: sembolik/oktal izinler, chmod/chown, umask, özel bitler ve ekip paylaşımı için izin tasarımı.

Öğrenme Metodu

Birden çok test kullanıcı ve grupla gerçek dizinlerde izinler değiştirilip erişim denemeleriyle doğrulanır.

Neden Bu Eğitim?

🔐Erişim denetimi

rwx modelini ustalıkla kullanarak her dosyaya kimin erişebileceğini bilinçli olarak belirlersiniz.

👥Güvenli paylaşım

setgid ve sticky bit ile bir ekibin ortak dizini güvenle paylaşmasını sağlarsınız.

⚙️Doğru varsayılan

umask'ı anlayarak yeni oluşturulan dosyaların en baştan doğru izinle gelmesini sağlarsınız.

Anahtar Konular

dosya izinlerichmodchownumasksetgidsticky bitoktal izinrwxrhcsalinux izinlerisahiplik
“Doğru izin, en sessiz güvenlik önlemidir; kimse fark etmeden herkesi korur.”

Ön Koşullar

Eğitimden verim almak için faydalı olacak bilgi ve ortam gereksinimleri

1
Komut satırı

ls, cd ve temel dosya işlemleri bilgisi beklenir.

2
Kullanıcı/grup

Kullanıcı ve grup kavramına dair temel fikir faydalıdır.

3
RHEL VM

root/sudo erişimli, test kullanıcısı açılabilen bir RHEL 9 makinesi önerilir.

4
Oktal sayı

Temel ikilik/oktal mantığına aşinalık izin hesaplamada işe yarar.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı izin modelini okur, chmod ve chown ile izin ve sahipliği doğru değiştirir.
Modül 1
İzin Modelini Okuma
  • ls -l çıktısı: tür, rwx üçlüleri, sahip ve grup
  • Kullanıcı (u), grup (g), diğer (o) ve tümü (a)
  • r, w, x izinlerinin dosyada ve dizinde farklı anlamı
  • Dizinde x'in 'içine girme', r'nin 'listeleme' anlamı
  • İlk karakter: - dosya, d dizin, l bağ, c/b aygıt
  • id ve groups ile kullanıcının üyeliklerini görme
Modül 2
chmod Sembolik Kip
  • chmod u+x dosya ile sahibe çalıştırma ekleme
  • chmod go-w ile grup ve diğerinden yazmayı alma
  • chmod a=r ile tüm sınıfları salt okunur yapma
  • chmod u+rwx,go+rx karma ifade
  • chmod -R ile dizin ağacında özyineli uygulama
  • Dizin ve dosyaya farklı davranış için X (büyük) kullanımı
Modül 3
chmod Oktal Kip
  • r=4, w=2, x=1 ağırlıkları ve toplama
  • 755, 644, 600, 700 yaygın izin kalıpları
  • 640 ile grup okur, diğer erişemez örneği
  • Oktal ile sembolik gösterim arasında çeviri
  • stat -c '%a %A' ile oktal ve metin izni görme
  • Yanlış 777 vermenin güvenlik riski
Modül 4
Sahiplik: chown ve chgrp
  • chown kullanici dosya ile sahip değiştirme
  • chown kullanici:grup ile sahip ve grubu birlikte atama
  • chgrp grup dosya ile yalnızca grup değişimi
  • chown -R ile dizin ağacında özyineli sahiplik
  • chown --reference=ref dosya ile izni kopyalama
  • Sahiplik değişiminin yalnızca root yetkisi gerektirmesi
Günün hedefiKatılımcı umask ile varsayılanları ayarlar ve özel bitlerle güvenli paylaşım tasarlar.
Modül 1
umask ve Varsayılan İzinler
  • umask komutu ile mevcut maskeyi görme
  • Dosya 666, dizin 777 tabanından çıkarma mantığı
  • umask 022 ve 027 ile sonuç izinlerin hesaplanması
  • Kullanıcı özel umask: ~/.bashrc ayarı
  • Sistem geneli varsayılan: /etc/profile ve login.defs
  • umask'ın güvenlik açısından önemi
Modül 2
Özel İzin Bitleri
  • setuid (u+s): çalıştıranın değil sahibin yetkisiyle çalışma
  • passwd komutunun setuid örneği ve riskleri
  • setgid (g+s) dosyada: grup yetkisiyle çalışma
  • setgid dizinde: yeni dosyaların dizin grubunu alması
  • sticky bit (o+t): /tmp'te yalnızca sahip silebilir
  • ls -l'de s, t harflerinin okunması ve oktal 4/2/1 öneki
Modül 3
Paylaşımlı Dizin Tasarımı
  • Ortak proje grubu oluşturma (groupadd) ve üye ekleme
  • Dizin grubunu atama ve setgid ile grup devralma
  • chmod 2770 ile grup-özel paylaşım dizini
  • sticky bit ile üyelerin birbirinin dosyasını silmemesi
  • Yeni dosyaların doğru grupla gelmesini doğrulama
  • Ekip senaryosunda erişimi test kullanıcılarıyla sınama
Modül 4
Erişim Doğrulama ve İpuçları
  • su - kullanici ile başka kullanıcı kimliğine geçip test
  • 'Permission denied' hatasını izinlerle ilişkilendirme
  • Dizin x izni olmadan içindeki dosyaya erişilememesi
  • namei -l /yol/dosya ile yol boyunca izin izi
  • ACL'ye kısa giriş: getfacl/setfacl ile ince ayar kavramı
  • En az yetki (least privilege) ilkesiyle izin tasarımı

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅
İzin okuma

ls -l çıktısındaki rwx üçlülerini, sahip ve grubu doğru yorumlarsınız.

✅
chmod ustalığı

chmod ile hem sembolik hem oktal kipte izinleri isabetle değiştirirsiniz.

✅
Sahiplik

chown ve chgrp ile dosya ve dizinlerin sahip ve grubunu yönetirsiniz.

✅
Oktal hesap

755, 640 gibi oktal izinleri sembolik karşılığına hızla çevirirsiniz.

✅
umask

umask'ı ayarlayarak yeni dosya ve dizinlerin varsayılan iznini denetlersiniz.

✅
Özel bitler

setuid, setgid ve sticky bit'i amacına uygun ve güvenli biçimde uygularsınız.

✅
Paylaşım dizini

setgid ve sticky bit ile ekip için güvenli ortak dizin tasarlarsınız.

✅
Erişim tanısı

namei ve test kullanıcısıyla 'permission denied' sorunlarını çözersiniz.

Kimler İçin Uygundur?

  • Dosya erişim güvenliğinden sorumlu sistem yöneticisi adayları
  • uygulama
  • operasyon ekipleri ile RHCSA kapsamında izinler konusuna hazırlanan katılımcılar için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?
Dosya erişim güvenliğinden sorumlu sistem yöneticisi adayları, uygulama ve operasyon ekipleri ile RHCSA'da izinler konusuna hazırlananlar için uygundur.
Sembolik mi oktal izin kullanmalıyım?
İkisi de geçerlidir; oktal (ör. 755) bir dosyanın tüm iznini tek seferde ayarlamak için hızlıdır, sembolik (ör. u+x) ise mevcut izne ekleme/çıkarma yapmak için pratiktir.
setgid bir dizinde ne işe yarar?
Dizine setgid konduğunda içinde oluşturulan her yeni dosya ve dizin, oluşturanın birincil grubunu değil dizinin grubunu devralır; bu da ekip paylaşımını kolaylaştırır.
umask neden önemli?
Yeni oluşturulan dosyaların varsayılan iznini belirler; örneğin 022 maskesi dosyaları 644, dizinleri 755 yaparak güvenli bir başlangıç sağlar.
777 izni neden tehlikeli?
777 herkese okuma, yazma ve çalıştırma verir; bu da kötü niyetli değişiklik ve veri sızıntısına kapı açar, bu yüzden en az yetki ilkesiyle mümkün olan en dar izin tercih edilir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika d Digital Vizyon AKADEMİ KATILIM SERTİFİKASI Bu sertifika [Katılımcı Adı Soyadı] adlı katılımcının aşağıdaki eğitim programını başarıyla tamamladığını belgeler. Red Hat System Administrator: File Permissions and Ownership Sertifika Kodu DV-2026XX00 Tarih 27.10.2026 Yetkili İmza DV AKADEMİ

Eğitim Bilgileri

Süre2 gün
SeviyeTemel Seviye
FormatOnline / Yüz Yüze / Hibrit
Sertifika✓ Var
Hemen Bilgi Al
İlgili Eğitimler

Bu Eğitimle Birlikte Tercih Edilenler

Linux ve UnixRed Hat System Administrator: Access Control Lists (ACLs) Eğitimi
Sistem ve Sunucu Yönetimi Eğitimleri

Red Hat System Administrator: Access Control Lists (ACLs) Eğitimi

2 günTemelOnline / Yüz Yüze / Hibrit

ACL eğitimi: RHEL'de getfacl, setfacl, varsayılan ACL, mask ve effective rights ile ayrıntılı dosya erişim denetimini uygulamalı öğrenin.

Detayları Gör →
Linux ve UnixRed Hat System Administrator: Access File Systems Eğitimi
Sistem ve Sunucu Yönetimi Eğitimleri

Red Hat System Administrator: Access File Systems Eğitimi

2 günTemelOnline / Yüz Yüze / Hibrit

RHEL dosya sistemi erişimi: lsblk, blkid, mount, /etc/fstab ile kalıcı bağlama, UUID, findmnt ve find/locate ile dosya bulma uygulamalı eğitim.

Detayları Gör →
Linux ve UnixRed Hat System Administrator: Accessing Network File Systems (NFS) Eğitimi
Sistem ve Sunucu Yönetimi Eğitimleri

Red Hat System Administrator: Accessing Network File Systems (NFS) Eğitimi

2 günOrtaOnline / Yüz Yüze / Hibrit

RHEL'de NFS erişimi: showmount ile keşif, mount -t nfs, /etc/fstab _netdev, autofs otomatik bağlama, NFSv4 krb5 güvenlik ve sorun giderme uygulamalı.

Detayları Gör →
Linux ve UnixRed Hat System Administrator: Advanced Command Line Techniques Eğitimi
Sistem ve Sunucu Yönetimi Eğitimleri

Red Hat System Administrator: Advanced Command Line Techniques Eğitimi

3 günİleriOnline / Yüz Yüze / Hibrit

Bash ileri teknikler: brace/parameter expansion, pipe, I/O yönlendirme, grep/sed/awk ile metin işleme, düzenli ifadeler, xargs ve kabuk geçmişi uygulamalı.

Detayları Gör →
Linux ve UnixRed Hat System Administrator: Analyzing and Storing Logs Eğitimi
Sistem ve Sunucu Yönetimi Eğitimleri

Red Hat System Administrator: Analyzing and Storing Logs Eğitimi

3 günOrtaOnline / Yüz Yüze / Hibrit

RHEL log yönetimi: journalctl ile analiz, systemd-journald kalıcı günlük, rsyslog facility/severity, logrotate saklama ve chrony zaman eşitleme uygulamalı.

Detayları Gör →
+90 (501) 369 40 14 WhatsApp [email protected] LinkedIn