REST API: Mimari ve Veritabanı Dağıtımı

Eğitim Hakkında

REST API mimarisi ve veritabanıyla dağıtım: tasarım, güvenlik, test, konteyner ve izleme

Bu eğitim, REST API'nin tasarımdan veritabanıyla birlikte canlı ortama dağıtımına kadar tüm yaşam döngüsünü kapsar. Kaynak adlandırma, sayfalama ve sürümleme, RFC 7807 hata modeli, katmanlı mimari, ORM ve bağlantı havuzu, Flyway ile şema geçişi, OAuth 2.0 ve JWT güvenliği, OpenAPI sözleşmesi, Postman ve REST Assured testleri uygulanır. Ardından Dockerfile ve Compose, Kubernetes Deployment ve probe'lar, Argo CD ile GitOps, Prometheus ve Grafana ile izleme, yedekleme ve geri alma planı işlenir.

Süre ve Format

3 Gün. Her gün dört modül; katılımcılar REST API Mimarisi → Veritabanı, Güvenlik ve Test → Dağıtım ve İşletme sırasıyla ilerler.

Seviye

Orta Seviye — REST API mimarisi ve veritabanıyla dağıtım: tasarım, güvenlik, test, konteyner ve izleme.

Öğrenme Metodu

Katılımcılar bir REST API ve PostgreSQL'i konteynerleştirir, kind kümesine dağıtır, şema geçişini otomatikleştirir ve izleme panosu kurar.

Neden Bu Eğitim?

🏛️Mimariden Dağıtıma

Tasarım kararlarının dağıtım ve işletme etkisini birlikte görürsünüz.

🗄️Güvenli Veri

Şema geçişi, yedek ve geri alma ile veritabanı değişikliklerini yönetirsiniz.

📡İzlenebilir Servis

Sağlık kontrolü ve metriklerle API'nin üretim davranışını izlersiniz.

Anahtar Konular

REST API mimarisiREST API dağıtımıPostgreSQL APIFlywayDocker ComposeKubernetes REST APIGitOpsOpenAPIREST API veritabanıAPI dağıtım

“API'nin gerçek sınavı, veritabanıyla birlikte canlıya çıktığı gündür.”

Ön Koşullar

Eğitimden verim almak için faydalı olacak bilgi ve ortam gereksinimleri

1

HTTP Temel Bilgisi

URL, istek ve yanıt kavramlarına genel aşinalık yeterlidir.

2

Programlama Deneyimi

Herhangi bir dilde temel değişken, fonksiyon ve JSON okuma becerisi beklenir.

3

Kurulu Araçlar

Postman veya curl ile bir kod düzenleyici (VS Code / IntelliJ) kurulu olmalıdır.

4

Çalışma Ortamı

İnternet erişimli, yönetici izni olan ve en az 8 GB RAM'li bir dizüstü bilgisayar gerekir.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı REST kısıtlarını ve Richardson olgunluk modelini örneklerle açıklar, Kaynak odaklı URI, sayfalama, filtreleme ve sürümleme kurallarını uygular, Basit bir kaynak üzerinde CRUD uç noktalarını uygulayıp curl ile doğrular ve HTTP durum kodlarını seçer ve RFC 7807 Problem Details ile hata yanıtı tasarlar.

Modül 1

REST Mimari Kısıtları ve Kaynak Modeli

Roy Fielding tezindeki altı kısıt: istemci-sunucu, durumsuzluk, önbellek, tektip arayüz, katmanlı sistem, isteğe bağlı kod
Richardson olgunluk modeli: Seviye 0 (RPC) ile Seviye 3 (HATEOAS) arasındaki farkın örnekle gösterilmesi
Kaynak (resource) ile temsil (representation) ayrımı ve URI ile kaynak kimliklendirme
Durumsuzluğun oturum yönetimi, ölçeklenme ve yük dengeleme üzerindeki etkisi
REST, SOAP, gRPC ve GraphQL karşılaştırması: hangi senaryoda hangisi seçilir
Gerçek bir genel API (GitHub, Stripe veya OpenWeather) üzerinde REST uyumluluk denetimi

Modül 2

API Tasarım İlkeleri ve Kaynak Adlandırma

Çoğul isim tabanlı URI tasarımı: /orders/{id}/items yerleşimi ve fiil içeren yolların neden kaçınılması gerektiği
Sayfalama stratejileri: offset/limit, sayfa numarası ve cursor tabanlı (keyset) sayfalama
Filtreleme, sıralama ve alan seçimi için sorgu parametresi sözleşmeleri (?status=open&sort=-created)
Sürümleme yaklaşımları: URI (/v1), başlık ve media type tabanlı sürümleme ile geri uyumluluk kuralları
Toplu işlem (bulk), uzun süren işlemler için 202 Accepted ve durum sorgulama kaynağı
API değişiklik yönetimi: deprecation, Sunset başlığı ve kırıcı değişiklik tespiti

Modül 3

Bir REST API'yi Baştan Sona Ayağa Kaldırma

Bir "ürün" kaynağı için GET /products, GET /products/{id}, POST, PUT, DELETE uç noktalarının planlanması
Bellek içi depo ile ilk sürüm, ardından kalıcı veritabanına geçiş
İstek gövdesi doğrulaması ve 400/404/409 durumlarının uygulanması
Location başlığı, 201 Created ve 204 No Content yanıtlarının doğru döndürülmesi
curl ve Postman ile uç noktaların elle doğrulanması, ardından otomatikleştirilmesi
Basit sürümleme ve sağlık kontrolü (/health) uç noktasının eklenmesi

Modül 4

Durum Kodları ve Hata Modelleri

2xx, 3xx, 4xx, 5xx sınıfları: 200, 201, 202, 204, 301, 304, 400, 401, 403, 404, 409, 422, 429, 500, 503 ayrımı
401 Unauthenticated ile 403 Forbidden arasındaki fark ve WWW-Authenticate başlığı
400 ile 422 arasında doğrulama hatası kararı ve alan bazlı hata listesi döndürme
RFC 7807 application/problem+json biçimi: type, title, status, detail ve instance alanları
Retry-After, 429 Too Many Requests ve 503 durumlarında istemci tarafı yeniden deneme davranışı
Hata yanıtlarında yığın izi sızıntısı ve hassas bilgi ifşasını önleme kuralları

Günün hedefiKatılımcı REST API katmanlarını veritabanına bağlar ve ortamlara dağıtım adımlarını uygular, API kimlik doğrulama yöntemlerini, JWT yapısını ve OWASP API Top 10 risklerini ele alır, OpenAPI 3 tanımı yazar, Swagger UI ve kod üreticilerle sözleşme öncelikli çalışır ve pm.test ve pm.expect ile otomatik doğrulama yazar, koleksiyonu veri dosyasıyla çalıştırır.

Modül 1

REST API Mimarisi ve Veritabanı Dağıtımı

Katmanlı mimari: controller, service, repository ve veri erişim sınırlarının ayrılması
ORM ile ilişkisel veritabanı erişimi, bağlantı havuzu (HikariCP/pg-pool) ve işlem (transaction) sınırları
Flyway veya Liquibase ile şema geçişi (migration) ve sürümlü veritabanı değişiklikleri
Dockerfile ve docker-compose ile API + PostgreSQL ortamını tek komutla ayağa kaldırma
Ortama göre yapılandırma: secret yönetimi, sağlık uç noktası (/health) ve readiness kontrolü
Dağıtım sonrası duman testi, veritabanı yedeği ve geri alma (rollback) planı

Modül 2

API Güvenliği: OAuth 2.0, JWT ve Oran Sınırlama

API anahtarı, Basic Auth, Bearer token ve OAuth 2.0 akışları: authorization code (PKCE), client credentials
JWT yapısı: header, payload, imza, exp/iat/aud talepleri ve RS256 ile HS256 farkı
Scope ve rol tabanlı yetkilendirme ile nesne düzeyi yetki kontrolü (BOLA) açığı örneği
OWASP API Security Top 10: aşırı veri ifşası, mass assignment ve bozuk kimlik doğrulama
Oran sınırlama (rate limiting) algoritmaları: token bucket, sliding window ve 429 yanıtı
CORS yapılandırması, girdi doğrulama ve TLS zorunluluğu (HSTS) ile temel sertleştirme

Modül 3

OpenAPI ile Sözleşme Öncelikli Tasarım

OpenAPI 3.0 belge yapısı: info, servers, paths, components, schemas ve securitySchemes
JSON Schema ile nesne modelleme: required, enum, oneOf, allOf ve $ref ile yeniden kullanım
Swagger Editor ve Swagger UI ile etkileşimli dokümantasyon yayınlama
openapi-generator ile istemci SDK ve sunucu iskeleti üretimi
Spectral ile OpenAPI lint kuralları ve CI hattında sözleşme doğrulama
Örnek (example) ve yanıt şeması ile mock sunucu (Prism) üzerinden tüketici ekiple paralel çalışma

Modül 4

Postman Test Betikleri ve Collection Runner

pm.test ve pm.expect (Chai) ile durum kodu, süre, başlık ve JSON alan doğrulamaları
pm.response.json() ile yanıttan veri çekip pm.environment.set ile sonraki isteğe aktarma (zincirleme)
tv4 / Ajv ile JSON şema doğrulaması ve ortak test kütüphanesi paylaşımı
Collection Runner ile CSV/JSON veri dosyası kullanarak veri güdümlü (data-driven) test
postman.setNextRequest ile akış kontrolü ve koşullu istek sıralama
Negatif test senaryoları: eksik alan, geçersiz token, aşırı büyük gövde ve beklenen 4xx doğrulaması

Günün hedefiKatılımcı Docker imajı, Kubernetes Deployment/Service ve Helm ile mikroservis dağıtır, Merkezi günlük, Prometheus metrikleri ve OpenTelemetry ile dağıtık izleme kurar, Argo CD veya Flux ile Git tabanlı bildirimsel dağıtım ve CI/CD hattı kurar ve REST Assured projesini Maven ile kurar ve given/when/then kalıbıyla ilk testleri yazar.

Modül 1

Konteyner ve Kubernetes ile Dağıtım

Çok aşamalı Dockerfile, küçük taban imaj ve katman önbelleği ile imaj optimizasyonu
Kubernetes nesneleri: Pod, Deployment, Service, Ingress, ConfigMap ve Secret
Kaynak istek/limitleri (requests/limits), HPA ile otomatik ölçekleme
Liveness, readiness ve startup probe yapılandırması; rolling update ve geri alma
Helm şablonları ve Kustomize ile ortam bazlı manifest yönetimi
Service mesh (Istio/Linkerd) ile mTLS, trafik yönetimi ve canary yayını

Modül 2

Gözlemlenebilirlik: Günlük, Metrik ve İzleme

Üç sütun: günlük (log), metrik ve iz (trace); yapılandırılmış JSON günlük biçimi
ELK/EFK yığını veya Grafana Loki ile merkezi günlük toplama ve correlation ID
Micrometer ve Prometheus ile RED/USE metrikleri; Grafana panoları
OpenTelemetry, Jaeger/Zipkin ile dağıtık iz (span) ve bağlam yayılımı (W3C traceparent)
SLI, SLO ve hata bütçesi tanımı; Alertmanager ile uyarı kuralları
Sağlık uç noktaları: liveness, readiness ve Spring Boot Actuator yapılandırması

Modül 3

GitOps Temelleri ve Sürekli Teslimat

GitOps ilkeleri: bildirimsel tanım, sürümlü kaynak, otomatik çekme (pull) ve sürekli uzlaştırma
Argo CD Application tanımı, senkronizasyon politikaları (auto-sync, self-heal, prune)
CI hattı (GitHub Actions/GitLab CI) ile imaj derleme, etiketleme ve manifest deposunu güncelleme
Ortam stratejisi: dev/test/prod dalları veya klasörleri; Kustomize overlay ile fark yönetimi
Sealed Secrets veya External Secrets ile gizli bilgilerin Git'te güvenli yönetimi
Canary ve blue/green yayın (Argo Rollouts) ile risk azaltma ve otomatik geri alma

Modül 4

REST Assured ile İlk Testler

Maven bağımlılıkları: rest-assured, JUnit 5 veya TestNG ve hedef Java sürümü yapılandırması
given() / when() / then() söz dizimi ve BDD tarzı okunabilir test cümleleri
RestAssured.baseURI, basePath ve port ayarlarıyla ortama göre hedef belirleme
GET isteğiyle durum kodu, Content-Type ve gövdeden alan okuma (extract().path())
log().all(), log().ifValidationFails() ile istek ve yanıtın günlüklenmesi
Test API'si olarak JSON Server veya ReqRes kullanımı ve ilk test sınıfının çalıştırılması

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

REST Kısıtları

REST kısıtlarını ve Richardson olgunluk seviyelerini bir API üzerinde değerlendirebilirsiniz.

🧩

CRUD API

Bir kaynak için CRUD uç noktalarını yazıp durum kodlarıyla birlikte doğrulayabilirsiniz.

🛠️

Hata Modeli

Doğru HTTP durum kodlarını seçip RFC 7807 uyumlu hata yanıtları tasarlayabilirsiniz.

🔐

API Güvenliği

OAuth 2.0 ve JWT ile korunan API akışlarını kurup yaygın OWASP API risklerini kapatabilirsiniz.

📈

OpenAPI

OpenAPI 3 tanımı yazıp Swagger UI ve kod üretimiyle sözleşme öncelikli geliştirebilirsiniz.

🧪

Kubernetes Dağıtımı

Mikroservisleri Docker ve Kubernetes manifestleriyle dağıtıp ölçeklendirebilirsiniz.

🚀

Gözlemlenebilirlik

Günlük, metrik ve dağıtık izleme ile mikroservis davranışını uçtan uca gözlemleyebilirsiniz.

🔎

REST Assured Başlangıç

given/when/then kalıbıyla çalışan ilk REST Assured testlerini yazıp çalıştırabilirsiniz.

Kimler İçin Uygundur?

REST API'yi veritabanıyla birlikte üretime alacak backend geliştiriciler
DevOps mühendisleri
teknik liderler için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

REST API'yi veritabanıyla birlikte üretime alacak backend geliştiriciler, DevOps mühendisleri ve teknik liderler için uygundur.

Hangi dil ve çatı kullanılır?

Java/Spring Boot ile uygulanır; mimari ve dağıtım adımları başka çatılara da uygulanabilir.

Bulut hesabı gerekir mi?

Hayır, yerel Docker ve kind kullanılır.

Veritabanı yedeği ele alınıyor mu?

Evet, pg_dump ile yedek, geri yükleme ve şema geri alma planı uygulanır.

Eğitim sonunda sertifika verilir mi?

Eğitimi tamamlayan katılımcılara Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası verilir. Üçüncü taraf kurumların sınav ve sertifikalarıyla bir bağı yoktur.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika

REST API: ARCHITECTURE & DATABASES DEPLOYMENT EĞİTİMİ

Eğitim Hakkında

Neden Bu Eğitim?

Anahtar Konular

Ön Koşullar

Eğitim İçeriği

REST Mimari Kısıtları ve Kaynak Modeli

API Tasarım İlkeleri ve Kaynak Adlandırma

Bir REST API'yi Baştan Sona Ayağa Kaldırma

Durum Kodları ve Hata Modelleri

REST API Mimarisi ve Veritabanı Dağıtımı

API Güvenliği: OAuth 2.0, JWT ve Oran Sınırlama

OpenAPI ile Sözleşme Öncelikli Tasarım

Postman Test Betikleri ve Collection Runner

Konteyner ve Kubernetes ile Dağıtım

Gözlemlenebilirlik: Günlük, Metrik ve İzleme

GitOps Temelleri ve Sürekli Teslimat

REST Assured ile İlk Testler

Eğitim Kazanımları

Kimler İçin Uygundur?

Sıkça Sorulan Sorular

Sertifikalandırma

Eğitim Bilgileri

Bu Eğitimle Birlikte Tercih Edilenler

API Entegrasyonları ile Make: Gelişmiş Otomasyon Eğitimi

API Error Handling: Best Practices Eğitimi

API Gateways Eğitimi

API Management Eğitimi

API Management: Strategy & Monitoring Eğitimi