The Unix Command Line & GUI Eğitimi

Eğitim Hakkında

Unix komut satırı temelleri ile X11/CDE/GNOME masaüstü ortamlarının bir arada kullanımı

Bu eğitim, Unix sistemlerini hem komut satırında hem grafik arayüzde etkin kullanmayı öğretir. Unix felsefesi ve dosya sistemi yapısı, kabuk türleri (sh, ksh, bash), ls/cp/mv/rm ve dizin komutları, dosya izinleri, giriş-çıkış yönlendirme ve borular, grep/sed/awk ile metin işleme, vi düzenleyici, süreç ve iş kontrolü, X Window System mimarisi, CDE ve GNOME/KDE masaüstü ortamları, terminal emülatörü ve grafik uygulama başlatma konularını kapsar. Çevre değişkenleri ve kabuk yapılandırması da işlenir.

Süre ve Format

3 Gün. Her gün dört modül; komut satırı ve grafik arayüz alıştırmaları Unix/Linux ortamında yapılır.

Seviye

Temel Seviye — Unix kabuk komutları, dosya sistemi, metin işleme araçları ve X Window/masaüstü grafik arayüz kullanımı

Öğrenme Metodu

Katılımcılar bir Unix/Linux oturumunda hem terminalde komut yazar hem de masaüstü ortamında grafik uygulamalarla çalışır.

Neden Bu Eğitim?

🧭Çift Yetkinlik

Hem komut satırını hem masaüstünü rahatça kullanarak her ortama uyum sağlarsınız.

🔧Metin Gücü

grep, sed ve awk ile metin dosyalarını hızla filtreleyip dönüştürürsünüz.

🖼️X Window

X11 mimarisini anlayarak uzak grafik uygulamalarını da çalıştırabilirsiniz.

Anahtar Konular

UnixUnix komut satırıUnix GUIX WindowCDEgrep sed awkvi düzenleyicikabukSolaris AIXmasaüstü ortamıterminal

“Unix'in gücü, basit araçları ustaca birleştirebilme sanatında gizlidir.”

Ön Koşullar

Eğitimden verim almak için faydalı olacak bilgi ve ortam gereksinimleri

1

Bilgisayar Temeli

Temel bilgisayar ve dosya kavramları bilinmelidir; Unix deneyimi gerekmez.

2

Unix Erişimi

Grafik masaüstüyle çalışan bir Unix/Linux sanal makinesi veya oturum önerilir.

3

Klavye Pratiği

Komut yazımına yatkınlık süreci hızlandırır.

4

İngilizce Komutlar

Temel İngilizce komut adlarını tanımak faydalıdır ama zorunlu değildir.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı Unix kabuğunu kavrar ve dosya sistemi içinde temel komutlarla çalışır.

Modül 1

Unix Felsefesi

Unix tarihi ve türevleri (Solaris, AIX, HP-UX, BSD)
'Her şey dosyadır' ilkesi
Küçük araçların borularla birleştirilmesi felsefesi
Unix ile Linux ilişkisi ve POSIX standardı
Çok kullanıcılı ve çok görevli yapı
man sayfaları ve belgelere erişim

Modül 2

Kabuk ve Oturum

Kabuk türleri: Bourne (sh), Korn (ksh), bash
Oturum açma ve çıkış, login/logout akışı
Komut istemi (prompt) ve PS1 değişkeni
Çevre değişkenleri (PATH, HOME, SHELL)
echo ve env ile değişken görüntüleme
.profile ve .bashrc yapılandırma dosyaları

Modül 3

Dizin Komutları

pwd, cd ve dizin ağacında gezinme
ls ve seçenekleri (-l, -a, -R)
mkdir ve rmdir ile dizin işlemleri
Mutlak ve göreli yol kavramı
Ana dizin (~) ve kök (/) ayrımı
Sekme tamamlama ve komut geçmişi

Modül 4

Dosya Komutları

cat, more ve pg ile içerik görüntüleme
cp, mv, rm ile dosya işlemleri
touch ve dosya oluşturma
file komutu ile dosya türü belirleme
wc ile satır/kelime/karakter sayma
find ile dosya arama

Günün hedefi, >> ve < ile yönlendirme

Modül 1

İzinler

rwx izin modeli ve user/group/other
chmod ile sembolik ve sayısal izin atama
chown ve chgrp ile sahiplik
umask ile varsayılan izinler
SetUID/SetGID ve sticky bit temeli
ls -l ile izin okuma

Modül 2

Yönlendirme ve Boru

stdin, stdout, stderr kavramları
2> ile hata yönlendirme
| ile komutları zincirleme
tee ile çift çıktı
xargs ile argüman aktarımı

Modül 3

Metin Araçları

grep ile desen arama ve düzenli ifadeler
sed ile akış tabanlı metin düzenleme
awk ile sütun bazlı işleme
sort, uniq ve cut ile veri düzenleme
head ve tail ile kısmi görüntüleme
tr ve paste ile dönüştürme

Modül 4

vi Düzenleyici

vi komut ve ekleme modları
Dosya açma, kaydetme (:w), çıkış (:q)
Satır gezinme ve arama (/desen)
Metin silme, kopyalama (yank), yapıştırma
Birden çok satır üzerinde işlem
vi ile yapılandırma dosyası düzenleme

Günün hedefiKatılımcı süreçleri yönetir ve X Window tabanlı masaüstü ortamlarını kullanır.

Modül 1

Süreç ve İş Kontrolü

ps ve top ile süreç görüntüleme
PID ve süreç durumları
kill ve sinyaller (SIGTERM, SIGKILL)
Ön plan/arka plan (&, fg, bg, jobs)
nohup ile oturumdan bağımsız çalıştırma
nice ile süreç önceliği

Modül 2

X Window

X Window System (X11) istemci-sunucu mimarisi
X sunucusu ve pencere yöneticisi ayrımı
DISPLAY değişkeni ve yerel/uzak görüntü
xhost ve erişim denetimi
ssh -X ile X yönlendirme
xterm ve terminal emülatörleri

Modül 3

Masaüstü Ortamları

CDE (Common Desktop Environment) temelleri
GNOME masaüstü bileşenleri
KDE Plasma genel kullanımı
Oturum yöneticisi ve giriş ekranı
Panel, menü ve çalışma alanları (workspaces)
Masaüstü ile komut satırı arasında geçiş

Modül 4

Grafik Uygulamalar

Dosya yöneticisi ile grafik dosya işlemleri
Grafik metin düzenleyici (gedit vb.) kullanımı
Terminal emülatöründen uygulama başlatma
Kopyala/yapıştır ve pano kullanımı
Ekran görüntüsü ve basit araçlar
GUI ile CLI iş akışlarının birleştirilmesi

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

Kabuk Kullanımı

Unix kabuğunda temel komutlarla rahatça çalışabilirsiniz.

✅

Dosya Yönetimi

Dizin ve dosya komutlarıyla sistemde etkin gezinebilirsiniz.

✅

İzin Kontrolü

chmod ve chown ile Unix izinlerini doğru ayarlayabilirsiniz.

✅

Metin İşleme

grep, sed ve awk ile metin dosyalarını süzüp dönüştürebilirsiniz.

✅

vi Düzenleyici

vi ile dosyaları açıp düzenleyip kaydedebilirsiniz.

✅

Süreç Yönetimi

Süreçleri ve arka plan işlerini kontrol edebilirsiniz.

✅

X Window

X11 mimarisini anlayıp uzak grafik uygulama çalıştırabilirsiniz.

✅

Masaüstü

CDE/GNOME masaüstü ortamlarını günlük işlerde kullanabilirsiniz.

Kimler İçin Uygundur?

Unix sistemleriyle yeni tanışan kullanıcılar
Solaris/AIX/HP-UX ortamlarına geçenler
hem terminal hem masaüstü kullanmak isteyenler için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

Unix ile yeni tanışanlar, Solaris/AIX/HP-UX ortamlarına geçenler ve hem terminal hem masaüstü kullanmak isteyenler için uygundur.

Unix ve Linux farkı işleniyor mu?

Evet, Unix türevleri ile Linux ilişkisi ve POSIX standardı açıklanır.

Grafik arayüz de öğretiliyor mu?

Evet, X Window mimarisi ve CDE/GNOME masaüstü ortamlarının kullanımı uygulamalı ele alınır.

Sertifika veriliyor mu?

Eğitim sonunda Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası verilir.

Önceden Unix bilgisi gerekir mi?

Hayır, eğitim temel seviyeden başlar; bilgisayar kullanımı yeterlidir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika

THE UNIX COMMAND LINE & GUI EĞİTİMİ

Eğitim Hakkında

Neden Bu Eğitim?

Anahtar Konular

Ön Koşullar

Eğitim İçeriği

Unix Felsefesi

Kabuk ve Oturum

Dizin Komutları

Dosya Komutları

İzinler

Yönlendirme ve Boru

Metin Araçları

vi Düzenleyici

Süreç ve İş Kontrolü

X Window

Masaüstü Ortamları

Grafik Uygulamalar

Eğitim Kazanımları

Kimler İçin Uygundur?

Sıkça Sorulan Sorular

Sertifikalandırma

Eğitim Bilgileri

Bu Eğitimle Birlikte Tercih Edilenler

Red Hat Satellite Administration (RH403LS) Eğitimi

Red Hat System Administration I (RH124LS) Eğitimi

Red Hat System Administration II (RH134LS) Eğitimi

Red Hat System Administration II with RHCSA Exam (RH135) Eğitimi

Red Hat System Administration II with RHCSA Exam Classroom Training Eğitimi