Ubuntu Sunucu ve Merkezi Kimlik Yönetimi

Eğitim Hakkında

Ubuntu sunucu işletimi ile realmd, SSSD ve Kerberos üzerinden alan entegrasyonu ve merkezi oturum açma

Bu eğitim, Ubuntu Server yönetimini ileri düzeyde ele alır ve sunucuları merkezi kimlik altyapısına entegre etmeyi öğretir. Ubuntu Server kurulumu ve servis yönetimi, OpenLDAP dizin sunucusu kurulumu ve şema yönetimi, Kerberos (MIT) kimlik doğrulama ve bilet (ticket) mantığı, SSSD ile merkezi kimlik ve önbellekli oturum, realmd ile Active Directory alan katılımı, PAM ve NSS entegrasyonu, sudo kurallarının LDAP/AD üzerinden merkezi dağıtımı, FreeIPA alternatifi ve grup eşleştirme konularını kapsar. GPO benzeri politika ve erişim denetimi de işlenir.

Süre ve Format

4 Gün. Her gün dört modül; OpenLDAP, Kerberos ve AD entegrasyonu canlı sunucu laboratuvarında yapılır.

Seviye

İleri Seviye — Ubuntu Server yönetimi ile SSSD, LDAP, Kerberos ve Active Directory entegrasyonu üzerinden merkezi kimlik yönetimi

Öğrenme Metodu

Katılımcılar Ubuntu sunucularında OpenLDAP ve SSSD kurar, Kerberos bileti alır ve bir AD alanına realmd ile katılır.

Neden Bu Eğitim?

🔑Merkezi Kimlik

Kullanıcıları tek dizinde yönetip onlarca sunucuda aynı kimlikle oturum açtırırsınız.

🏢AD Entegrasyonu

Ubuntu sunucularını realmd ile Active Directory alanına sorunsuz katabilirsiniz.

🎫Kerberos SSO

Kerberos biletleriyle tek oturum açma (SSO) ve güçlü kimlik doğrulama sağlarsınız.

Anahtar Konular

Ubuntu Servermerkezi kimlik yönetimiSSSDOpenLDAPKerberosrealmdActive DirectoryFreeIPALDAPAD entegrasyonukimlik doğrulama

“Merkezi kimlik, dağınık sunucuları tek ve güvenli bir güven alanına dönüştürür.”

Ön Koşullar

Eğitimden verim almak için faydalı olacak bilgi ve ortam gereksinimleri

1

Ubuntu Yönetimi

apt, systemd ve temel ağ yapılandırmasına (netplan) aşinalık beklenir.

2

Ağ ve DNS

DNS kayıtları ve zaman senkronizasyonunun kimlikteki kritik rolü bilinmelidir.

3

Laboratuvar

Birden fazla Ubuntu sunucusu ve erişilebilir bir AD/FreeIPA alanı önerilir.

4

Dizin Kavramı

Kullanıcı/grup ve kimlik doğrulama kavramlarına temel aşinalık faydalıdır.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı Ubuntu Server'ı kurar, temel servisleri yapılandırır ve güvenlik temelini sağlar.

Modül 1

Sunucu Kurulumu

Ubuntu Server LTS kurulumu ve cloud-init temeli
Disk bölümleme ve LVM ile kurulum
APT depoları ve ilk güncellemeler
Zaman senkronizasyonu (chrony/systemd-timesyncd)
hostnamectl ile sunucu adı yapılandırması
Kurulum sonrası temel sıkılaştırma

Modül 2

Servis Yönetimi

systemd ile servis başlatma ve izleme
journalctl ile günlük analizi
Servis bağımlılıkları ve hedefler
Zamanlanmış görevler (timer/cron)
Kaynak izleme (top, ss, df)
Servis sağlık kontrolü ve yeniden başlatma politikaları

Modül 3

Ağ ve SSH

netplan ile statik IP ve DNS yapılandırması
FQDN ve /etc/hosts ile ad çözümleme
OpenSSH sunucusu güvenli yapılandırması
Anahtar tabanlı kimlik doğrulama
ufw ile port denetimi
ss ve ip komutlarıyla bağlantı denetimi

Modül 4

Güvenlik Temeli

Kullanıcı ve sudo yetki yönetimi
AppArmor profilleri ve enforce modu
unattended-upgrades ile otomatik yama
fail2ban ile erişim koruması
auditd ile temel denetim günlüğü
Parola ve hesap politikaları

Günün hedefiKatılımcı OpenLDAP sunucusu kurar, dizin şemasını yönetir ve istemcileri bağlar.

Modül 1

LDAP Kavramları

Dizin hizmeti ve LDAP protokolü
DN, RDN ve dizin ağacı (DIT) yapısı
objectClass ve öznitelik (attribute) kavramı
LDIF dosya formatı
Bind işlemi ve kimlik doğrulama
LDAP vs ilişkisel veritabanı farkı

Modül 2

slapd Kurulumu

slapd ve ldap-utils paket kurulumu
cn=config ile çevrimiçi yapılandırma
Temel dizin (base DN) tanımı
Yönetici (rootDN) ve parola ayarı
TLS/LDAPS ile şifreli bağlantı
slapcat ile dizin yedekleme

Modül 3

Şema ve Girdiler

Hazır şemalar (cosine, nis, inetorgperson)
ldapadd ile kullanıcı/grup girdileri ekleme
ldapsearch ile dizin sorgulama
ldapmodify ile girdi güncelleme
posixAccount ve posixGroup öznitelikleri
Erişim denetim listeleri (ACL)

Modül 4

İstemci Entegrasyonu

libnss-ldap / sssd ile istemci yapılandırma
NSS üzerinden LDAP kullanıcı çözümleme
PAM ile LDAP kimlik doğrulama
getent passwd ile doğrulama
Ev dizini otomatik oluşturma (pam_mkhomedir)
Çoğaltma (replication) temeli

Günün hedefiKatılımcı Kerberos altyapısını kurar ve SSSD ile merkezi önbellekli kimlik doğrulama sağlar.

Modül 1

Kerberos Temeli

Kerberos realm ve principal kavramı
TGT (Ticket Granting Ticket) mantığı
KDC ve AS/TGS bileşenleri
Zaman senkronizasyonunun kritik önemi
kinit, klist ve kdestroy komutları
Keytab dosyaları ve servis prensipalleri

Modül 2

KDC Kurulumu

MIT Kerberos (krb5-kdc) kurulumu
/etc/krb5.conf realm yapılandırması
kdb5_util ile veritabanı oluşturma
kadmin ile principal yönetimi
Servis prensipalleri ve keytab üretimi
Kerberos ile SSH GSSAPI oturum açma

Modül 3

SSSD Yapılandırma

SSSD mimarisi ve sağlayıcı (provider) kavramı
/etc/sssd/sssd.conf domain yapılandırması
LDAP + Kerberos sağlayıcı birleşimi
Kimlik önbelleği ile çevrimdışı oturum
id ve getent ile çözümleme doğrulama
SSSD günlükleri ile sorun giderme

Modül 4

PAM/NSS Entegrasyonu

nsswitch.conf ile çözümleme sırası
pam.d yapılandırması ile oturum akışı
pam_sss modülü ve kimlik doğrulama
Ev dizini otomatik oluşturma
Erişim kontrolü (access_provider)
sudo kurallarının SSSD üzerinden alınması

Günün hedefiKatılımcı Ubuntu sunucusunu AD alanına katar, erişim ve sudo politikalarını merkezi yönetir.

Modül 1

realmd ile AD

realmd, sssd-ad ve adcli paketleri
realm discover ile alan keşfi
realm join ile Active Directory katılımı
DNS ve zaman senkronizasyonu ön koşulları
Bilgisayar hesabının AD'de oluşması
realm list ile katılım doğrulama

Modül 2

AD Kullanıcı Erişimi

AD kullanıcılarıyla SSH oturum açma
sssd.conf ad sağlayıcı ince ayarı
use_fully_qualified_names ve isim biçimi
AD grup üyeliklerinin Linux'a yansıması
ldap_id_mapping ile UID/GID eşleştirme
access_provider ile erişim kısıtlama

Modül 3

Merkezi sudo

sudoers kurallarının merkezi dağıtımı
AD/LDAP üzerinden sudo yetkilendirme
Grup bazlı yönetici yetkisi tanımı
sudo günlüklerinin denetimi
En az ayrıcalık ilkesinin uygulanması
Yetki çakışmalarının çözümü

Modül 4

FreeIPA Alternatifi

FreeIPA/Red Hat IdM mimarisine giriş
FreeIPA'nın LDAP+Kerberos+DNS birleşimi
Ubuntu istemcinin IPA alanına katılımı
HBAC (host-based access control) kuralları
Merkezi sudo ve politika yönetimi
AD-IPA güven (trust) senaryosu

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

Sunucu İşletimi

Ubuntu Server'ı kurup servisleri ve güvenliği yönetebilirsiniz.

✅

OpenLDAP

OpenLDAP dizin sunucusu kurup kullanıcı/grup girdilerini yönetebilirsiniz.

✅

LDAP İstemci

İstemcileri LDAP'a bağlayıp merkezi kullanıcı çözümlemesi sağlayabilirsiniz.

✅

Kerberos

Kerberos KDC kurup bilet tabanlı kimlik doğrulama yapabilirsiniz.

✅

SSSD

SSSD ile LDAP+Kerberos'u birleştirip çevrimdışı oturum sağlayabilirsiniz.

✅

AD Katılımı

realmd ile Ubuntu sunucularını Active Directory alanına katabilirsiniz.

✅

Merkezi sudo

sudo yetkilerini LDAP/AD üzerinden merkezi dağıtabilirsiniz.

✅

FreeIPA

FreeIPA ile HBAC ve merkezi politika yönetimini kurgulayabilirsiniz.

Kimler İçin Uygundur?

Ubuntu sunucularını merkezi kimlik altyapısına bağlayacak sistem yöneticileri
kimlik yönetimi mühendisleri
karma AD/Linux ortamı yönetenler için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

Ubuntu sunucularını merkezi kimliğe bağlayacak sistem yöneticileri ve karma AD/Linux ortamı yönetenler için uygundur.

Active Directory entegrasyonu gerçek alanda mı yapılır?

Evet, realmd ile erişilebilir bir AD alanına katılım uygulamalı olarak gösterilir.

SSSD neden kullanılıyor?

SSSD, LDAP ve Kerberos'u birleştirip çevrimdışı önbellekli kimlik doğrulama sağladığı için merkezde yer alır.

Sertifika veriliyor mu?

Eğitim sonunda Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası verilir.

Hangi ön bilgi gerekir?

apt, systemd ve netplan ile temel Ubuntu yönetimi deneyimi beklenir; ileri seviye bir eğitimdir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika

UBUNTU SUNUCU YÖNETİMİ VE MERKEZİ KİMLİK YÖNETİMİ EĞİTİMİ

Eğitim Hakkında

Neden Bu Eğitim?

Anahtar Konular

Ön Koşullar

Eğitim İçeriği

Sunucu Kurulumu

Servis Yönetimi

Ağ ve SSH

Güvenlik Temeli

LDAP Kavramları

slapd Kurulumu

Şema ve Girdiler

İstemci Entegrasyonu

Kerberos Temeli

KDC Kurulumu

SSSD Yapılandırma

PAM/NSS Entegrasyonu

realmd ile AD

AD Kullanıcı Erişimi

Merkezi sudo

FreeIPA Alternatifi

Eğitim Kazanımları

Kimler İçin Uygundur?

Sıkça Sorulan Sorular

Sertifikalandırma

Eğitim Bilgileri

Bu Eğitimle Birlikte Tercih Edilenler

Özel Linux Yönlendirici Tasarımı ve İnşası Eğitimi

Introduction to Bash Programming Eğitimi

Introduction to Linux for End Users Eğitimi

Linux Eğitimi

Linux Shell Scripting Eğitimi