Command Line Utilities Eğitimi

Eğitim Hakkında

Kabuktan metin işlemeye, dosya yönetiminden otomasyona komut satırı ustalığı

Command Line Utilities Eğitimi, Linux ve Unix komut satırını günlük işlerde hızlı ve güvenle kullanmak isteyen katılımcılara yöneliktir. Program kabuk (bash) temellerini, dosya ve dizin işlemlerini, borular ve yönlendirmeyi, grep ile arama, sed ve awk ile metin işlemeyi, find ve xargs ile toplu işlemleri kapsar. Süreç yönetimi, izinler, SSH ve dosya aktarımı, arşivleme ile temel kabuk betikleme uygulamalı işlenir ve her konu gerçek terminal oturumlarında pekiştirilir.

Süre ve Format

3 Gün. Her gün dört modül; her konu canlı bir Linux terminalinde komut deneme ve küçük otomasyon alıştırmalarıyla pekiştirilir.

Seviye

Orta Seviye — Linux/Unix komut satırı araçlarını etkin kullanmak isteyenler için uygulamalı eğitim

Öğrenme Metodu

Örnek günlük dosyaları, CSV'ler ve dizin yapıları üzerinde komutlar birlikte denenir; her modül terminalde uygulamalı alıştırmayla kapanır.

Neden Bu Eğitim?

⚡Hız ve verimlilik

Fare yerine birkaç komutla toplu işlemleri saniyeler içinde bitirerek günlük teknik işlerinizde ciddi zaman kazanırsınız.

🔧Güçlü araç zinciri

grep, sed, awk ve boruları birleştirerek karmaşık metin işleme görevlerini tek satırda çözmeyi öğrenirsiniz.

🤖Otomasyona hazırlık

Komutları betiğe dönüştürerek tekrar eden işleri otomatikleştirir ve DevOps iş akışlarına sağlam bir temel kurarsınız.

Anahtar Konular

linux komut satırı eğitimibash eğitimiterminal kursugrep sed awk eğitimikabuk betiği eğitimilinux terminal kullanımıkomut satırı araçlarıshell scripting eğitimiunix komut satırıdevops linux eğitimi

“Komut satırı öğrenmesi zor görünen bir araçtır; ama bir kez alışınca farenin asla veremeyeceği bir hız ve kontrol sunar.”

Ön Koşullar

Programdan en iyi verimi almak için gereken temel bilgi ve ortam

1

Temel bilgisayar kullanımı

Dosya, dizin ve metin dosyası kavramlarına aşinalık ile genel bilgisayar kullanımı yeterlidir.

2

Terminale erişim

Linux, macOS veya WSL üzerinden bir terminale (bash) erişebilen bir çalışma ortamı gerekir.

3

Meraklı yaklaşım

Komutları deneyerek ve çıktıyı gözlemleyerek öğrenmeye açık olmak eğitimden verimi artırır.

4

Önbilgi gerekmez

Programlama veya ileri Linux bilgisi gerekmez; kabuk temelinden başlanarak adım adım ilerlenir.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı kabuğun nasıl çalıştığını kavrar; dizinlerde gezinir, dosya ve klasör oluşturup kopyalar, taşır ve siler, dosya izinlerini ve sahipliğini yönetir.

Modül 1

Kabuk ve Terminal Mantığı

Kabuk (shell), terminal ve bash arasındaki ilişki
Komut yapısı: komut, seçenek ve argüman
man ve --help ile komut yardımına erişim
Komut geçmişi ve Tab tamamlama ile hız
Ortam değişkenleri ve PATH kavramı
Takma ad (alias) ile sık komutların kısaltılması

Modül 2

Dizinde Gezinme ve Görüntüleme

pwd, cd ve mutlak/göreli yol farkı
ls ile listeleme ve -l, -a, -h seçenekleri
Gizli dosyalar ve dosya türlerinin ayırt edilmesi
tree ile dizin yapısının görsel incelenmesi
Joker karakterler (*, ?, []) ile eşleştirme
Ev dizini (~) ve kök dizin kavramları

Modül 3

Dosya ve Dizin Yönetimi

mkdir ve touch ile dizin ve dosya oluşturma
cp ile kopyalama ve -r ile özyineli kopya
mv ile taşıma ve yeniden adlandırma
rm ile silme ve -i ile güvenli silme
cat, less, head ve tail ile içerik görüntüleme
ln ile sabit ve sembolik bağlantı oluşturma

Modül 4

İzinler ve Sahiplik

rwx okuma/yazma/çalıştırma izinlerinin okunması
chmod ile sayısal ve sembolik izin değişimi
chown ve chgrp ile sahiplik ve grup yönetimi
Kullanıcı, grup ve diğerleri izin katmanları
sudo ile yetkili komut çalıştırma mantığı
umask ile varsayılan izinlerin yönetimi

Günün hedefive >> ile çıktıyı dosyaya yönlendirme

Modül 1

Borular ve Yönlendirme

stdin, stdout ve stderr akışlarının kavranması
Boru (|) ile komut çıktısını zincirleme
2> ile hata akışının ayrı yönetimi
tee ile çıktıyı hem ekrana hem dosyaya yazma
xargs ile çıktıyı başka komuta argüman verme

Modül 2

grep ile Metin Arama

grep ile dosya içinde desen (pattern) arama
i, -r ve -n ile büyük/küçük, özyineli ve satır no
v ile eşleşmeyen satırları getirme
Düzenli ifade (regex) ile esnek arama
E ile genişletilmiş regex kullanımı
Boru ile grep'in başka komutlara zincirlenmesi

Modül 3

sed ile Metin Düzenleme

sed ile satır bazlı akış düzenleme mantığı
s/eski/yeni/ ile arama ve değiştirme
g bayrağıyla satırdaki tüm eşleşmeleri değiştirme
Belirli satır veya aralıkta işlem yapma
i ile dosyayı yerinde düzenleme
Satır silme ve ekleme komutlarının kullanımı

Modül 4

awk ile Sütunlu Veri İşleme

awk ile alan (field) ve kayıt (record) kavramı
$1, $2 ile sütunlara erişim ve yazdırma
Alan ayırıcının (-F) CSV için ayarlanması
Koşul ve desenle satır filtreleme
Toplam, sayım ve ortalama hesaplama
BEGIN ve END blokları ile başlık ve özet

Günün hedefiKatılımcı find ile dosya arar ve toplu işler, süreçleri izleyip yönetir, dosyaları arşivler ve aktarır, SSH ile uzak bağlanır ve temel bir kabuk betiği yazar.

Modül 1

find ve xargs ile Toplu İşlem

find ile ada, türe ve boyuta göre dosya arama
mtime ile değişim zamanına göre filtreleme
exec ile bulunan dosyalara komut uygulama
find ile xargs birleşimiyle toplu işlem
locate ile dizin indeksinden hızlı dosya bulma
Boş ve eski dosyaların toplu temizliği

Modül 2

Süreç ve Sistem İzleme

ps ile çalışan süreçlerin listelenmesi
top ve htop ile canlı kaynak izleme
kill ve sinyallerle süreç sonlandırma
& ve nohup ile arka planda çalıştırma
df ve du ile disk kullanımının izlenmesi
free ile bellek durumunun incelenmesi

Modül 3

Arşivleme, Sıkıştırma ve Aktarım

tar ile dosya ve dizin arşivleme
gzip ve gunzip ile dosya sıkıştırma ve açma
tar.gz oluşturma ve açma akışı
scp ile dosyanın uzak sunucuya aktarımı
rsync ile verimli ve artımlı eşitleme
ssh ile uzak sunucuya güvenli bağlanma

Modül 4

Kabuk Betiği Temelleri

Shebang (#!/bin/bash) ve betiğin çalıştırılması
Değişken tanımı ve komut çıktısının yakalanması
if koşulu ve test ifadeleriyle karar
for ve while döngüleriyle tekrar
Argüman ($1, $@) ile betiğe girdi verme
Günlük bir işin tekrar kullanılır betiğe dönüşü

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

Kabuk hakimiyeti

Kabuğun mantığını kavrar, ortam değişkenleri, PATH ve takma adlarla terminali kendinize göre verimli kullanırsınız.

✅

Dosya yönetimi

Dosya ve dizinleri komut satırından hızlıca oluşturur, kopyalar, taşır, siler ve bağlantılarla düzenlersiniz.

✅

İzin yönetimi

chmod, chown ve umask ile dosya izinlerini ve sahipliğini güvenle yöneterek erişim denetimini kurarsınız.

✅

Borularla zincirleme

Boru ve yönlendirmeyle küçük komutları birleştirip karmaşık görevleri tek satırda çözmeyi öğrenirsiniz.

✅

grep ve regex

grep ve düzenli ifadelerle büyük dosyalarda hızlı ve esnek arama yaparak aradığınızı anında bulursunuz.

✅

sed ve awk

sed ile metni dönüştürür, awk ile sütunlu veriyi filtreleyip özetleyerek metin işleme görevlerini çözersiniz.

✅

Sistem ve ağ araçları

Süreçleri izler, diski ve belleği denetler, tar ile arşivler ve SSH/rsync ile uzak sistemlerle çalışırsınız.

✅

Betik otomasyonu

Değişken, koşul, döngü ve argümanlarla temel kabuk betikleri yazarak tekrar eden işleri otomatikleştirirsiniz.

Kimler İçin Uygundur?

Sistem yöneticileri
DevOps ve yazılım geliştiriciler
veri
çalışan analistler ve terminali daha verimli kullanmak isteyen tüm teknik kullanıcılar için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

Sistem yöneticileri, DevOps ve yazılım geliştiriciler, veriyle çalışan analistler ve terminali daha verimli kullanmak isteyen teknik kullanıcılar için uygundur. Önceden komut satırı bilmek gerekmez; kabuk temelinden başlanır ve adım adım ileri araçlara geçilir.

Önceden Linux bilmek gerekir mi?

Hayır. Eğitim kabuğun mantığından başlar ve temel kavramlar sıfırdan anlatılır. Dosya, dizin ve metin dosyası gibi genel bilgisayar kavramlarına aşina olmak yeterlidir; ileri Linux veya programlama bilgisi beklenmez.

Windows kullanıcıları katılabilir mi?

Evet. Windows kullanıcıları WSL (Windows Subsystem for Linux) veya Git Bash üzerinden aynı komutları çalıştırabilir. Eğitimde kullanılan araçlar Linux, macOS ve WSL ortamlarında neredeyse aynı şekilde çalışır.

Hangi araçlar ve komutlar işleniyor?

bash kabuğu, dosya yönetimi komutları, izin araçları, boru ve yönlendirme, grep, sed, awk, find, xargs, süreç izleme araçları (ps, top), tar/gzip, scp, rsync, ssh ve temel kabuk betikleme uygulamalı olarak işlenir. Tüm araçlar standart ve açık kaynaktır.

Eğitim sonunda sertifika veriliyor mu?

Programı tamamlayan katılımcılar Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası alır. Bu sertifika tamamlanan modülleri ve terminal üzerinde yapılan uygulamalı alıştırmaları belgeler; kurumsal gruplara özel örnek senaryolar hazırlanabilir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika