Exchange DAG Yapılandırma Eğitimi

Eğitim Hakkında

Exchange'de Database Availability Group kurulumu, veritabanı kopyaları ve yük devretme yönetimi

Configuring a Messaging Platform: Database Availability Groups Eğitimi, Microsoft Exchange Server'da posta kutusu veritabanları için yüksek erişilebilirliği Database Availability Group (DAG) ile kurmayı öğretir. Katılımcılar sürekli replikasyon, veritabanı kopyaları, witness sunucusu ve quorum kavramlarını kavrar. DAG oluşturma, kopya ekleme, aktivasyon tercihleri ve yük devretme işlenir. Lagged kopyalar, bakım, izleme ve felaket kurtarma uygulamalı ele alınır.

Süre ve Format

3 Gün. Her gün dört modül; yüksek erişilebilirlik kavramlarından DAG kurulumuna, yük devretme ve kurtarmaya kadar uygulamalı ilerlenir.

Seviye

Orta Seviye — Exchange Server'da DAG ile posta kutusu veritabanı yüksek erişilebilirliği ve kurtarma

Öğrenme Metodu

Her konu bir Exchange laboratuvar ortamında, Exchange Yönetim Kabuğu (PowerShell) ve EAC üzerinden canlı DAG örnekleriyle uygulanır.

Neden Bu Eğitim?

🛡️Kesintisiz mesajlaşma

DAG ile tek bir sunucu veya veritabanı arızasında posta kutularının otomatik devreye girerek erişilebilir kalmasını sağlarsınız.

🔁Sürekli replikasyon

Veritabanı kopyalarını sürekli replikasyonla senkron tutarak veri kaybı riskini en aza indirmeyi öğrenirsiniz.

🚑Felaket kurtarma

Lagged kopyalar ve site düzeyinde yük devretme ile olağanüstü durumlarda hizmeti hızla kurtarmayı planlarsınız.

Anahtar Konular

exchange dag eğitimidatabase availability groupexchange yüksek erişilebilirlikexchange server eğitimiposta kutusu veritabanısürekli replikasyonfailover eğitimiexchange hamesajlaşma altyapısılagged copy

“Mesajlaşma bir kurumun nabzıdır; DAG ile o nabız, en zorlu arızalarda bile atmaya devam eder.”

Ön Koşullar

Eğitimden verim almak için faydalı olacak bilgi ve ortam gereksinimleri

1

Exchange temeli

Exchange Server rolleri ve posta kutusu veritabanı kavramlarına aşinalık gereklidir.

2

Windows Server

Windows Server yönetimi ve Failover Clustering kavramlarına temel hakimiyet faydalıdır.

3

Active Directory

Active Directory ve DNS temel bilgisi DAG yapılandırmasını anlamayı kolaylaştırır.

4

PowerShell

Exchange Yönetim Kabuğu (PowerShell) kullanımına aşinalık uygulamalar için yararlıdır.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı Exchange yüksek erişilebilirlik kavramlarını, sürekli replikasyonu, veritabanı kopyalarını ve DAG mimarisinin temel bileşenlerini kavrar.

Modül 1

Yüksek Erişilebilirlik Kavramları

Yüksek erişilebilirlik (HA) ve site esnekliği
RPO ve RTO hedeflerinin belirlenmesi
Posta kutusu veritabanının kritik rolü
Tek nokta arıza (SPOF) riskinin azaltılması
HA ile felaket kurtarmanın (DR) farkı
Exchange HA mimarisinin genel görünümü

Modül 2

Sürekli Replikasyon

Continuous replication çalışma prensibi
Transaction log sevkiyatı (log shipping)
Log replay ile kopyanın güncel tutulması
Pasif kopyanın aktif kopyayı takip etmesi
Replikasyon gecikmesi (replay lag) kavramı
Block mode ve file mode replikasyon farkı

Modül 3

Veritabanı Kopyaları

Aktif ve pasif veritabanı kopyası kavramı
Aynı veritabanının birden çok sunucuda kopyası
Kopya durumları: healthy, mounted, failed
Aktivasyon tercihi (activation preference)
Kopya sayısının erişilebilirliğe etkisi
Kopyaların farklı sunuculara dağıtılması

Modül 4

DAG Mimarisi ve Quorum

DAG'ın Failover Clustering üzerine kurulması
Witness sunucusu ve witness dizini rolü
Quorum modeli: node ve dosya paylaşımı tanığı
DAG üyelerinin (mailbox server) yapısı
DAG ağ (network) yapılandırmasının mantığı
IP'siz (IP-less) DAG seçeneğine bakış

Günün hedefiKatılımcı yeni bir DAG oluşturur, witness sunucusunu yapılandırır, DAG üyelerini ekler ve posta kutusu veritabanı kopyalarını kurar.

Modül 1

DAG Oluşturma Adımları

New-DatabaseAvailabilityGroup ile DAG kurma
DAG adı ve witness sunucusu belirleme
Witness dizininin (directory) yapılandırılması
DAG IP adresi veya IP-less seçimi
DAG ön koşullarının (prerequisite) kontrolü
EAC üzerinden DAG oluşturma adımları

Modül 2

DAG Üyelerini Ekleme

Add-DatabaseAvailabilityGroupServer kullanımı
İlk üye eklenirken cluster oluşturulması
Failover Clustering rolünün yüklenmesi
Üye eklerken witness davranışının değişmesi
Çift üyeli DAG'da witness'ın kritik rolü
Üyelerin farklı sitelere dağıtılması

Modül 3

Veritabanı Kopyaları Ekleme

Add-MailboxDatabaseCopy ile kopya ekleme
Hedef sunucu ve aktivasyon tercihi belirleme
İlk tohumlama (seeding) sürecinin başlaması
Replay ve truncation lag süresi ayarı
Kopya ekleme sonrası durum doğrulama
Birden çok kopyanın dengeli dağıtımı

Modül 4

DAG Ağ ve Yapılandırma

MAPI ve replikasyon ağlarının ayrılması
DAG network yapılandırması ve otomasyonu
DatabaseAvailabilityGroupNetwork yönetimi
Network compression ve encryption ayarları
DNS ve IP yapılandırmasının doğrulanması
Yapılandırma sonrası sağlık kontrolü

Günün hedefiKatılımcı otomatik ve manuel yük devretmeyi yönetir, lagged kopyaları kullanır, DAG sağlığını izler ve olağanüstü durum kurtarma senaryolarını uygular.

Modül 1

Yük Devretme ve Devretme

Otomatik failover senaryolarının tetiklenmesi
Manuel switchover ile veritabanı taşıma
Move-ActiveMailboxDatabase kullanımı
Best copy and server selection (BCSS) mantığı
Aktivasyon blokları ve engellenen sunucular
Yük devretme sonrası istemci yeniden bağlanması

Modül 2

Lagged (Gecikmeli) Kopyalar

Lagged kopyanın amacı: mantıksal hatadan koruma
Replay lag time yapılandırması
Lagged kopyadan belirli zamana geri dönüş
SafetyNet ile kayıp e-postaların kurtarılması
Lagged kopyanın etkinleştirilmesi (activation)
Lag süresinin disk alanına etkisi

Modül 3

İzleme ve Bakım İşlemleri

Get-MailboxDatabaseCopyStatus ile durum izleme
Test-ReplicationHealth ile sağlık kontrolü
CopyQueue ve ReplayQueue uzunluğunun takibi
DAG üyesini bakım moduna (maintenance) alma
StartDagServerMaintenance betiği kullanımı
Bakım sonrası sunucunun geri alınması

Modül 4

Felaket Kurtarma Senaryoları

Datacenter switchover (site yük devretme)
Datacenter Activation Coordination (DAC) modu
Kaybolan DAG üyesinin kaldırılması/kurtarılması
Restore-DatabaseAvailabilityGroup kullanımı
Witness sunucusu arızasının ele alınması
Kurtarma sonrası replikasyonun yeniden kurulması

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

HA kavramları

Exchange yüksek erişilebilirlik, site esnekliği, RPO ve RTO kavramlarını DAG bağlamında değerlendirirsiniz.

✅

Replikasyonu anlama

Sürekli replikasyon, log shipping ve log replay mekanizmalarıyla kopyaların nasıl güncel tutulduğunu kavrarsınız.

✅

DAG kurma

Witness sunucusu ve quorum ile yeni bir DAG oluşturur, üyeleri ekler ve altyapıyı sağlam kurarsınız.

✅

Kopya yönetimi

Posta kutusu veritabanı kopyalarını ekler, aktivasyon tercihlerini ve tohumlama sürecini yönetirsiniz.

✅

Yük devretme

Otomatik failover ve manuel switchover senaryolarını, BCSS mantığıyla güvenle yönetirsiniz.

✅

Lagged kopyalar

Gecikmeli kopyalar ve SafetyNet ile mantıksal hatalardan ve veri kaybından korunma stratejisi kurarsınız.

✅

İzleme ve bakım

Replikasyon sağlığını izler, kuyruk uzunluklarını takip eder ve üyeleri güvenle bakım moduna alırsınız.

✅

Felaket kurtarma

Site yük devretme, DAC modu ve DAG kurtarma işlemleriyle olağanüstü durum senaryolarını uygularsınız.

Kimler İçin Uygundur?

Exchange Server yöneten sistem yöneticileri
mesajlaşma altyapısından sorumlu uzmanlar
yüksek erişilebilirlik tasarlayan BT mühendisleri
Microsoft mesajlaşma sertifikalarına hazırlananlar için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim hangi Exchange Server sürümünü kapsıyor?

Eğitim, DAG mimarisinin olgunlaştığı Exchange Server 2016, 2019 ve genel olarak şirket içi (on-premises) sürümleri temel alır. DAG kavramları, sürekli replikasyon ve yük devretme mantığı bu sürümler arasında büyük ölçüde ortaktır. Kuruma özel sürüme göre laboratuvar ortamı uyarlanabilir.

DAG için kaç sunucu gerekir?

En az iki posta kutusu sunucusuyla yüksek erişilebilirlik sağlanabilir; bu durumda bir witness sunucusu quorum için kritik rol oynar. Daha fazla kopya ve site esnekliği için ek üyeler eklenebilir. Eğitimde çift üyeli ve çok üyeli DAG senaryoları laboratuvar ortamında ele alınır.

Bu eğitim ile Database Management eğitimi arasındaki fark nedir?

Database Management eğitimi posta kutusu veritabanlarının günlük yönetimine, kotalara, bakıma ve yedeklemeye odaklanır. Bu eğitim ise yüksek erişilebilirlik ve DAG'a, yani veritabanlarının birden çok kopyayla arızaya dayanıklı hâle getirilmesine odaklanır. İkisi birbirini tamamlayan ileri konulardır.

Eğitimde PowerShell kullanılıyor mu?

Evet, DAG işlemlerinin birçoğu Exchange Yönetim Kabuğu (PowerShell) üzerinden yapılır. New-DatabaseAvailabilityGroup, Add-MailboxDatabaseCopy ve Move-ActiveMailboxDatabase gibi gerçek komutlar uygulamalı olarak kullanılır. EAC arayüzü de uygun yerlerde birlikte gösterilir.

Eğitim sonunda sertifika veriliyor mu?

Program tamamlayan katılımcılar Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası alır. İlgili Microsoft resmi sınavına girmek isteyenler için sınav başvurusu ve ücreti ilgili kuruma aittir; bu eğitim DAG yapılandırma becerilerine uygulamalı hazırlık sağlar.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika