İleri Seviye Transact-SQL Eğitimi

Eğitim Hakkında

İleri T-SQL: analitik sorgular, programlama ve performans ayarı

Bu eğitim, temel T-SQL bilen katılımcıları ileri sorgulama, programlama ve performans seviyesine taşır. Window fonksiyonları, analitik fonksiyonlar, CTE ve recursive CTE, PIVOT, UNPIVOT ve APPLY ile ileri sorgular; değişken ve akış kontrolü, stored procedure, fonksiyon ve TRY/CATCH ile hata yönetimi; execution plan, indeks stratejileri, sorgu optimizasyonu ve istatistikler işlenir. Her konu SSMS'te gerçek sorgu ve planlarla uygulanır.

Süre ve Format

3 Gün. İlk gün ileri sorgulama ve analitik fonksiyonlar; ikinci gün T-SQL programlama ve hata yönetimi; üçüncü gün execution plan, indeks ve performans işlenir.

Seviye

Orta-İleri Seviye — temel T-SQL bilen, window fonksiyonları, prosedürel programlama ve performans ayarını öğrenmek isteyenler için

Öğrenme Metodu

Her konu SSMS'te gerçek sorgular yazılıp execution plan ve istatistiklerle ölçülerek, optimize edilerek uygulamalı işlenir.

Neden Bu Eğitim?

🎯Analitik Sorgu Gücü

Window fonksiyonları, CTE ve APPLY ile karmaşık iş sorularını tek, okunur ve verimli sorguyla çözmeyi öğrenirsiniz.

⚙️Prosedürel Programlama

Stored procedure, fonksiyon ve hata yönetimiyle veritabanı mantığını güvenli ve yeniden kullanılabilir biçimde yazarsınız.

🚀Performans Ustalığı

Execution plan okuyarak, indeks ve istatistikleri yöneterek yavaş sorguları saniyeler yerine milisaniyelere indirirsiniz.

Anahtar Konular

ileri t-sql eğitimitransact-sql eğitimisql performans ayarı eğitimiwindow fonksiyonları eğitimisql execution plan eğitimistored procedure eğitimisql indeks optimizasyonusql sorgu optimizasyonu kursucte eğitimisql server performans kursu

“İleri SQL, doğru sonucu almak değil doğru sonuca en kısa yoldan ulaşmaktır; plan okumayı bilen, veritabanıyla aynı dili konuşur.”

Ön Koşullar

Bu ileri eğitimden verim almak için gereken temel bilgiler

1

Temel T-SQL Bilgisi

SELECT, JOIN, GROUP BY ve WHERE içeren sorgular yazabilmek bu eğitim için gereklidir.

2

Veritabanı Kavramları

Tablo, anahtar, indeks ve ilişki gibi ilişkisel veritabanı kavramlarını bilmek beklenir.

3

SSMS Deneyimi

SQL Server Management Studio ile sorgu yazıp çalıştırma deneyimine sahip olmak faydalıdır.

4

SQL Server Erişimi

Yeterli veri hacmine sahip, plan ve indeks denemesi yapılabilen bir test ortamı önerilir.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiWindow fonksiyonlarıyla pencereli hesaplamalar yapmak, sıralama ve analitik fonksiyonları kullanmak, CTE ve recursive CTE kurmak, PIVOT, UNPIVOT ve APPLY ile ileri sorgular yazabilmek.

Modül 1

Window Fonksiyonları ve OVER

OVER yan tümcesi ile pencere (window) kavramının anlaşılması
PARTITION BY ile veriyi gruplara bölerek hesaplama yapılması
Pencere içinde agrega: SUM, AVG ve COUNT OVER kullanımı
ROWS ve RANGE ile pencere çerçevesinin (frame) tanımlanması
Running total ve moving average hesaplarının üretilmesi
Window fonksiyonunun GROUP BY'a göre satır koruma avantajı

Modül 2

Sıralama ve Analitik Fonksiyonlar

ROW_NUMBER ile satırlara benzersiz sıra numarası verilmesi
RANK ve DENSE_RANK ile beraberlikli sıralama farkları
NTILE ile verinin eşit parçalara (çeyrek, yüzdelik) bölünmesi
LAG ve LEAD ile önceki/sonraki satır değerine erişim
FIRST_VALUE ve LAST_VALUE ile pencere uç değerlerinin alınması
En iyi N kaydı grup bazında bulma senaryolarının çözümü

Modül 3

CTE ve Recursive CTE

WITH ile Common Table Expression tanımlama ve okunurluk kazancı
İç içe alt sorgular yerine CTE kullanımının avantajları
Birden çok CTE'yi zincirleyerek adımlı sorgu kurgusu
Recursive CTE ile hiyerarşik (ağaç) veri yapılarının gezilmesi
Organizasyon şeması ve parça listesi gibi özyinelemeli senaryolar
MAXRECURSION ile özyineleme derinliği sınırının yönetimi

Modül 4

PIVOT, UNPIVOT ve APPLY

PIVOT ile satırların sütuna dönüştürülerek çapraz tablo üretimi
UNPIVOT ile sütunların tekrar satıra normalize edilmesi
Dinamik PIVOT için değişken sütun listesi oluşturma yaklaşımı
CROSS APPLY ile her satıra tablo değerli ifade uygulanması
OUTER APPLY ile eşleşmeyen satırların korunması
APPLY ile table-valued fonksiyonların satır bazlı çağrılması

Günün hedefiDeğişken ve akış kontrol yapılarını kullanmak, stored procedure ve kullanıcı tanımlı fonksiyon geliştirmek, TRY/CATCH ve transaction ile güvenli ve hata toleranslı T-SQL kodu yazabilmek.

Modül 1

T-SQL Programlama Yapıları

DECLARE ve SET ile yerel değişken tanımlama ve atama
IF...ELSE ile koşullu akış kontrolünün kurulması
WHILE döngüsü ve BREAK/CONTINUE ile tekrarlı işlemler
Batch, GO ayracı ve betik yürütme bağlamının anlaşılması
Table variable ve temp table (#tablo) arasındaki fark
Dinamik SQL ve sp_executesql ile güvenli çalıştırma

Modül 2

Stored Procedure Geliştirme

CREATE PROCEDURE ile parametreli prosedür tanımlama
Input, output parametreleri ve dönüş değeri (RETURN) kullanımı
Prosedür içinde iş mantığı ve çok adımlı işlemlerin kurgusu
Parameter sniffing kavramı ve plan yeniden kullanımına etkisi
WITH RECOMPILE ve OPTIMIZE FOR ile plan davranışı yönetimi
Prosedürlerin güvenlik ve bakım açısından sağladığı avantajlar

Modül 3

Kullanıcı Tanımlı Fonksiyonlar

Scalar UDF ile tek değer döndüren fonksiyon tanımlama
Inline table-valued function ile tablo döndüren fonksiyon
Multi-statement table-valued function yapısı ve kullanımı
Scalar UDF'in satır bazlı çalışmasının performans maliyeti
Inline TVF'nin sorguya gömülerek optimize edilebilmesi
Fonksiyon ile stored procedure arasındaki kullanım farkları

Modül 4

Hata Yönetimi ve Transaction

TRY...CATCH blokuyla çalışma zamanı hatalarının yakalanması
ERROR_NUMBER, ERROR_MESSAGE ve ERROR_LINE ile hata bilgisi
THROW ve RAISERROR ile özel hata fırlatma
BEGIN TRAN, COMMIT ve ROLLBACK ile transaction kontrolü
XACT_STATE ve XACT_ABORT ile tutarlı geri alma yönetimi
Kilitlenme (deadlock) kavramı ve temel önleme yaklaşımları

Günün hedefiExecution plan okuyarak darboğazları bulmak, uygun indeks stratejileri kurmak, sorguları optimize etmek, istatistik ve izleme araçlarıyla performansı sürekli ölçebilmek.

Modül 1

Execution Plan Okuma

Estimated ve actual execution plan arasındaki farkın kavranması
Table scan, index scan ve index seek operatörlerinin yorumu
Key lookup ve RID lookup maliyetinin tespit edilmesi
Nested loops, merge ve hash join seçimlerinin anlaşılması
Operatör maliyeti, satır tahmini ve gerçek satır sapması
SET STATISTICS IO ve TIME ile okuma ve süre ölçümü

Modül 2

İndeks Stratejileri

Clustered indeks seçimi ve veri sıralama düzenine etkisi
Nonclustered indeks ile arama sütunlarının hızlandırılması
Covering index ve INCLUDE sütunlarıyla lookup'ın önlenmesi
Composite indeks sütun sırasının seek'e etkisi
Filtered index ile seçili satır alt kümesinin indekslenmesi
İndeks fragmentasyonu, rebuild ve reorganize bakımları

Modül 3

Sorgu Optimizasyonu

SARGable yüklemlerle indeksin kullanılabilir kılınması
Sütun üzerinde fonksiyon kullanımının indeksi devre dışı bırakması
Implicit conversion kaynaklı performans kayıplarının giderilmesi
Alt sorgu, JOIN ve EXISTS alternatiflerinin plan karşılaştırması
Parametreli sorgularla ad-hoc plan şişmesinin azaltılması
Query hint kullanımının riskleri ve bilinçli uygulanması

Modül 4

İstatistikler ve İzleme

İstatistiklerin kardinalite tahminindeki rolünün anlaşılması
UPDATE STATISTICS ve otomatik istatistik güncellemesi
DMV'lerle (sys.dm_exec_query_stats) pahalı sorguların bulunması
Query Store ile plan geçmişi ve gerileme (regression) tespiti
Extended Events ile sorgu ve olayların izlenmesi
Missing index önerilerinin dikkatli değerlendirilmesi

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

Window Fonksiyonları

OVER, PARTITION BY, ROW_NUMBER, LAG ve LEAD ile satır koruyarak pencereli analitik hesaplamalar yapabilirsiniz.

✅

CTE ve Recursive CTE

CTE ile okunur sorgular ve recursive CTE ile hiyerarşik veriyi gezen özyinelemeli çözümler kurabilirsiniz.

✅

PIVOT ve APPLY

PIVOT, UNPIVOT, CROSS ve OUTER APPLY ile çapraz tablo ve satır bazlı tablo değerli sorgular üretebilirsiniz.

✅

Prosedürel Programlama

Değişken, akış kontrolü ve dinamik SQL ile stored procedure ve fonksiyonlar geliştirip mantığı yeniden kullanırsınız.

✅

Hata Yönetimi

TRY/CATCH, THROW ve transaction kontrolüyle hata toleranslı ve tutarlı T-SQL kodu yazabilirsiniz.

✅

Execution Plan Okuma

Scan, seek, lookup ve join operatörlerini yorumlayarak sorgulardaki darboğazları isabetle tespit edersiniz.

✅

İndeks Stratejisi

Clustered, nonclustered, covering ve filtered indekslerle sorguları hızlandırıp bakımını planlayabilirsiniz.

✅

Sorgu Optimizasyonu

SARGability, istatistikler, Query Store ve DMV'lerle yavaş sorguları bulup sistematik biçimde optimize edersiniz.

Kimler İçin Uygundur?

Temel T-SQL bilgisine sahip yazılım geliştiriciler
veritabanı yöneticileri
raporlama ve BI uzmanları
veri mühendisleri
sorgularını hızlandırmak isteyen deneyimli SQL kullanıcıları

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim için hangi ön bilgi gereklidir?

Temel T-SQL bilgisi gereklidir: SELECT, JOIN, GROUP BY ve WHERE içeren sorgular yazabilmek beklenir. Tablo, anahtar ve indeks gibi ilişkisel kavramlara aşina olmak gerekir. Sorgu yazmaya yeni başlayanlar için önce SSMS ile sorgu yazma veya SQL temelleri eğitimi önerilir; bu program onların doğal devamıdır.

Bu eğitim temel SQL eğitimlerinden ne farkı var?

Temel eğitimler SELECT, JOIN ve gruplama gibi sorgu yazımına odaklanır. Bu eğitim ise window fonksiyonları, recursive CTE, APPLY gibi ileri sorgular; stored procedure ve hata yönetimi gibi programlama; execution plan, indeks ve istatistik gibi performans ayarı konularını kapsar. Yani sorgu yazmayı bilenleri optimizasyon ve programlama seviyesine çıkarır.

Performans ayarı gerçek senaryolarla mı işleniyor?

Evet, performans konuları yeterli veri hacmine sahip bir test ortamında, gerçek execution plan ve istatistiklerle işlenir. Katılımcılar yavaş bir sorguyu plan okuyarak analiz eder, indeks veya sorgu değişikliğiyle optimize eder ve SET STATISTICS IO/TIME ile kazanımı ölçer. Mümkünse kurumun kendi yavaş sorguları da örnek alınabilir.

Eğitim sonunda sertifika veriliyor mu?

Programı tamamlayan katılımcılar Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası alır. Microsoft'un ilgili resmî sınavına girmek isteyenler için sınav başvurusu ve ücreti ilgili kuruma aittir; eğitim ileri sorgulama ve performans konularında bu sınavlara güçlü bir hazırlık sağlar.

Hangi SQL Server sürümleri kapsanıyor?

Eğitim güncel SQL Server sürümleriyle uyumludur; window fonksiyonları, TRY/CATCH, APPLY gibi konular yaygın sürümlerde geçerlidir. Query Store ve bazı DMV özellikleri sürüme göre değişebilir ve bu farklar derste belirtilir. İçerik, kurumunuzun kullandığı SQL Server sürümüne göre uyarlanabilir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika