Kilitleme ve Veri Koruma Eğitimi

Eğitim Hakkında

Kilitleme, izolasyon düzeyleri, deadlock, MVCC ve eşzamanlılık denetimi

Bu orta seviye eğitim, veritabanlarında eşzamanlı erişim altında veri tutarlılığını ve korunmasını sağlayan mekanizmaları ele alır. Katılımcılar transaction ve ACID özelliklerini, eşzamanlılık sorunlarını (kirli okuma, tekrarlanamayan okuma, phantom), kilit türlerini (paylaşımlı/dışlayıcı, satır/tablo/sayfa), kilit granülerliğini öğrenir. Ardından ANSI izolasyon düzeyleri, kilit tabanlı ve çok sürümlü (MVCC) eşzamanlılık denetimi, deadlock tespiti ve önlenmesi, kilit eskalasyonu, iyimser ve kötümser kilitleme ile uygulama katmanında veri koruma desenleri uygulamalı olarak işlenir.

Süre ve Format

2 Gün. Her gün dört modül; katılımcılar transaction ve kilitlerden izolasyon ve deadlock çözümüne ilerler.

Seviye

Orta Seviye — Veritabanlarında eşzamanlılık denetimi: kilitleme mekanizmaları, izolasyon düzeyleri, kilitlenme (deadlock) ve veri koruma stratejilerinin ele alınması.

Öğrenme Metodu

Katılımcılar eşzamanlı oturumlarla kilit ve deadlock senaryolarını bir veritabanında canlı gözlemleyerek öğrenir.

Neden Bu Eğitim?

🔒Tutarlılık

Kilit ve izolasyonla eşzamanlı erişimde veri tutarlılığını korursunuz.

🧵Deadlock Çözümü

Kilitlenmeleri tespit edip önleyecek tasarım kalıplarını öğrenirsiniz.

⚖️Performans Dengesi

İzolasyon düzeyini doğru seçerek tutarlılık ve hız dengesini kurarsınız.

Anahtar Konular

veritabanı kilitlemelockingizolasyon düzeyimvccdeadlockeşzamanlılık denetimiacid transactioniyimser kilitlemeveri korumaconcurrency

“Doğru kilit stratejisi, veriyi hem tutarlı hem erişilebilir tutmanın sanatıdır.”

Ön Koşullar

Eğitimden verim almak için faydalı olacak bilgi ve ortam gereksinimleri

1

SQL Bilgisi

SELECT, UPDATE ve transaction kavramına aşinalık beklenir.

2

Veritabanı Temeli

İlişkisel veritabanı temel bilgisi gereklidir.

3

Veritabanı Ortamı

PostgreSQL/SQL Server/MySQL gibi bir veritabanı erişimi gereklidir.

4

Eşzamanlılık Sezgisi

Çok kullanıcılı erişim kavramına aşinalık faydalıdır.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı, eşzamanlılık sorunlarını ve kilit mekanizmalarını açıklayabilir.

Modül 1

Transaction ve ACID

Transaction kavramı ve sınırları
Atomiklik, tutarlılık, izolasyon, dayanıklılık (ACID)
Commit ve rollback
Otomatik ve açık transaction
Transaction günlüğü (WAL/redo log)
Uzun transaction'ların riskleri

Modül 2

Eşzamanlılık Sorunları

Kayıp güncelleme (lost update)
Kirli okuma (dirty read)
Tekrarlanamayan okuma (non-repeatable read)
Hayalet okuma (phantom read)
Yazma eğrisi (write skew)
Sorunların iş etkileri

Modül 3

Kilit Türleri

Paylaşımlı (shared/S) kilit
Dışlayıcı (exclusive/X) kilit
Niyet (intent) kilitleri
Güncelleme (update) kilidi
Kilit uyumluluk matrisi
Kilitlerin okuma/yazma davranışı

Modül 4

Granülerlik

Satır, sayfa ve tablo düzeyi kilitler
Granülerlik ile eşzamanlılık ilişkisi
Kilit eskalasyonu (escalation)
Kilit ek yükü ve bellek
Veritabanına göre varsayılan granülerlik
Granülerliğin performansa etkisi

Günün hedefiKatılımcı, izolasyon düzeyini seçer, deadlock'u çözer ve veri koruma desenleri uygulayabilir.

Modül 1

İzolasyon Düzeyleri

Read Uncommitted ve riskleri
Read Committed davranışı
Repeatable Read
Serializable ve tam izolasyon
Snapshot izolasyonu
Düzey-sorun eşleşmesi ve seçim

Modül 2

MVCC

Çok sürümlü eşzamanlılık denetimi mantığı
Okuyucuların yazarları engellememesi
Sürüm (version) ve görünürlük
PostgreSQL ve VACUUM ile şişme (bloat)
Snapshot ile tutarlı okuma
Kilit tabanlı ile MVCC karşılaştırması

Modül 3

Deadlock

Deadlock oluşum koşulları
Deadlock tespiti (wait-for graph)
Kurban (victim) seçimi ve geri alma
Kilit sırası (lock ordering) ile önleme
Zaman aşımı (timeout) stratejisi
Deadlock loglarının analizi

Modül 4

Koruma Desenleri

İyimser (optimistic) kilitleme ve sürüm sütunu
Kötümser (pessimistic) kilitleme (SELECT FOR UPDATE)
Uygulama katmanı eşzamanlılık denetimi
Idempotent işlem tasarımı
Kilit tutma süresinin kısaltılması
Tutarlılık ve performans dengesi

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

Transaction

ACID ve transaction sınırlarını doğru tasarlarsınız.

✅

Sorun Teşhisi

Kirli okuma, phantom ve lost update sorunlarını tanırsınız.

✅

Kilit Türleri

Paylaşımlı/dışlayıcı ve niyet kilitlerini doğru yorumlarsınız.

✅

Granülerlik

Kilit granülerliği ve eskalasyonunu yönetirsiniz.

✅

İzolasyon

İzolasyon düzeyini sorun-performans dengesine göre seçersiniz.

✅

MVCC

Çok sürümlü eşzamanlılık denetimini kavrar ve kullanırsınız.

✅

Deadlock

Deadlock'u tespit eder, kilit sırasıyla önlersiniz.

✅

Koruma

İyimser ve kötümser kilitleme desenlerini uygularsınız.

Kimler İçin Uygundur?

Veritabanı yöneticileri
backend geliştiriciler
veri mühendisleri
eşzamanlılık sorunlarını çözen yazılımcılar için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

Veritabanı yöneticileri, backend geliştiriciler ve eşzamanlılık sorunları çözen yazılımcılar için uygundur.

Hangi veritabanı kullanılıyor?

Kavramlar PostgreSQL, SQL Server ve MySQL üzerinden örneklenir; ilkeler tüm ilişkisel sistemlere uygulanır.

MVCC nedir?

Okuyucuların yazarları engellemediği çok sürümlü eşzamanlılık denetimidir ve kilit tabanlı yaklaşımla karşılaştırmalı anlatılır.

Deadlock'u önlemeyi öğrenir miyim?

Evet; deadlock tespiti, kurban seçimi ve kilit sırasıyla önleme uygulamalı işlenir.

Eğitim sonunda sertifika veriliyor mu?

Katılım ve değerlendirme sonrası Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası verilir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika

LOCKING & DATA PROTECTION EĞİTİMİ