Non-relational Databases (NoSQL) Eğitimi

Eğitim Hakkında

NoSQL veri modellerinden MongoDB, Redis, Cassandra ve graph veritabanlarına uzanan program

Bu eğitim, ilişkisel modelin yetersiz kaldığı senaryolarda NoSQL veritabanlarını doğru seçip kullanmayı öğretir. Katılımcılar document, key-value, column-family (wide-column) ve graph modellerini, şemasız tasarımı ve CAP teoremini kavrar. MongoDB ile belge sorgulama ve indeksleme, Redis ile key-value ve önbellekleme, Cassandra ile dağıtık yazma ve graph veritabanlarıyla ilişki sorgulama uygulamalı işlenir. Veri modeline göre doğru veritabanını seçme vurgulanır.

Süre ve Format

3 Gün. Her gün dört modül; NoSQL temelleri ve veri modellerinden MongoDB, Redis, Cassandra ve graph veritabanı uygulamalarına ilerlenir.

Seviye

Orta Seviye — Document, key-value, column-family ve graph NoSQL modelleriyle çalışma

Öğrenme Metodu

Her model gerçek bir NoSQL veritabanı üzerinde canlı sorgu ve veri işlemleriyle, use-case karşılaştırmaları yapılarak uygulamalı öğretilir.

Neden Bu Eğitim?

🧬Esnek şema

Şemasız ve esnek veri modelleriyle değişen gereksinimlere hızla uyum sağlayan, yarı yapısal veriyi doğal saklayan çözümler kurarsınız.

📈Yatay ölçeklenme

Dağıtık NoSQL veritabanlarıyla büyük hacimli ve yüksek trafikli yükleri yatayda ölçekleyerek karşılama becerisini kazanırsınız.

🧭Doğru model seçimi

Document, key-value, column ve graph modellerini tanıyarak her problem için en uygun veritabanını bilinçle seçersiniz.

Anahtar Konular

nosql eğitiminon-relational databasemongodb eğitimiredis eğitimicassandra eğitimigraph veritabanı eğitimineo4jkey-value veritabanıcap teoremiilişkisel olmayan veritabanı

“Her problem için tek bir doğru veritabanı yoktur; bu eğitim ilişkisel olmayan veriyi tanıyıp doğru modeli seçme olgunluğu kazandırır.”

Ön Koşullar

Eğitimden verim almak için faydalı olacak bilgi ve ortam gereksinimleri

1

Veritabanı temeli

İlişkisel veritabanı ve SQL hakkında temel bilgi, NoSQL'in farkını kavramayı kolaylaştırır.

2

JSON aşinalığı

JSON yapısına ve anahtar-değer mantığına aşinalık, belge ve key-value modelleri için faydalıdır.

3

Terminal kullanımı

Komut satırı ve temel sorgu çalıştırma becerisi pratik alıştırmalar için gereklidir.

4

Ortam erişimi

MongoDB, Redis veya bulut tabanlı bir NoSQL ortamına erişim uygulamalar için faydalıdır.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı NoSQL veritabanı türlerini, ilişkisel modelden farklarını, CAP teoremini ve tutarlılık modellerini kavrar ve doğru model seçimini öğrenir.

Modül 1

NoSQL Dünyasına Giriş

İlişkisel ile NoSQL arasındaki temel farklar
NoSQL'in ortaya çıkış nedenleri ve use-case'leri
Document, key-value, column, graph aileleri
Şemasız (schema-less) tasarımın avantajı ve riski
BASE yaklaşımı ile ACID karşılaştırması
Polyglot persistence kavramı ve kullanımı

Modül 2

CAP Teoremi ve Tutarlılık

Consistency, Availability, Partition tolerance
CAP üçgeninde zorunlu ödünleşim
Eventual consistency (nihai tutarlılık)
Strong ve tunable consistency seçenekleri
Quorum tabanlı okuma/yazma mantığı
Tutarlılık ile gecikme (latency) dengesi

Modül 3

Dağıtık Veri İlkeleri

Sharding ile veriyi yatay bölümleme
Replication ile veriyi çoğaltma ve kopyalama
Partition key ve veri dağıtımı
Hash ve range tabanlı bölümleme
Düğüm (node) ve küme (cluster) kavramı
Hata toleransı ve otomatik failover

Modül 4

Veri Modelleme Yaklaşımı

Sorgu odaklı (query-driven) modelleme
Gömme (embedding) ve referanslama tercihi
Denormalizasyon ve veri tekrarının kabulü
Erişim desenine göre şema tasarımı
İlişkisel modelden geçiş stratejileri
Model seçiminde use-case analizi

Günün hedefiKatılımcı MongoDB'de belge tabanlı veri modeller ve sorgular, indeksleme yapar ve Redis ile key-value ve önbellekleme senaryolarını uygular.

Modül 1

MongoDB Belge Modeli

Document, collection ve BSON yapısı
Gömülü (embedded) belge ve dizi alanlar
_id alanı ve belge tanımlayıcı
Esnek şema ile alan ekleme-çıkarma
Belge boyutu ve tasarım sınırları
İlişkiyi gömme ile referanslama kararı

Modül 2

MongoDB Sorgulama

find ve filtre operatörleri ($gt, $in, $regex)
Projeksiyon ile dönen alanları seçme
insertOne, updateOne ve deleteOne işlemleri
Aggregation pipeline ile veri dönüştürme
$match, $group ve $lookup aşamaları
Sıralama, limit ve sayfalama (skip/limit)

Modül 3

MongoDB Index ve Performans

Single field ve compound index
explain ile sorgu planı inceleme
COLLSCAN ile IXSCAN arasındaki fark
Text ve geospatial index türleri
TTL index ile belgelerin otomatik silinmesi
Index'in yazma maliyeti üzerindeki etkisi

Modül 4

Redis ile Key-Value

String, hash, list, set ve sorted set türleri
SET, GET, EXPIRE ve TTL kullanımı
Redis ile uygulama önbellekleme (cache)
Cache-aside ve invalidation stratejileri
Pub/Sub ile yayınla-abone ol mesajlaşması
Kalıcılık (RDB, AOF) ve bellek yönetimi

Günün hedefiKatılımcı Cassandra'da wide-column modeli ve dağıtık yazmayı, graph veritabanlarında düğüm-kenar modelini ve ilişki sorgulamayı uygulamalı öğrenir.

Modül 1

Cassandra ve Wide-Column

Keyspace, table ve wide-column yapısı
Partition key ve clustering column
CQL ile tablo oluşturma ve sorgulama
Sorgu odaklı (query-driven) tablo tasarımı
Tombstone kavramı ve silme davranışı
Zaman serisi verisi için modelleme

Modül 2

Cassandra Dağıtık Mimari

Ring mimarisi ve token dağıtımı
Replication factor ve consistency level
Yazma yoluna (write path) genel bakış
Hinted handoff ve okuma onarımı (read repair)
Yüksek yazma hacmi için uygunluk
Düğüm ekleme ile yatay ölçeklenme

Modül 3

Graph Veritabanları

Düğüm (node), kenar (edge) ve property modeli
Graph modelinin ilişkisel JOIN'e üstünlüğü
Neo4j ve Cypher sorgu dili temelleri
İlişki derinliğinde gezinme (traversal)
Öneri ve sosyal ağ senaryoları
Yol bulma ve bağlantı analizi senaryoları

Modül 4

Model Seçimi ve Uygulama

Use-case'e göre NoSQL ailesi seçimi
İlişkisel ve NoSQL'i birlikte kullanma
Her modelin güçlü ve zayıf yanları
Migrasyon ve veri taşıma yaklaşımı
Operasyon, yedekleme ve izleme
Yanlış model seçiminin bedelleri

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

🧭

NoSQL türleri

Document, key-value, column-family ve graph veritabanı ailelerini ayırt edebilir ve her birinin güçlü yanlarını açıklayabilirsiniz.

⚖️

CAP ve tutarlılık

CAP teoremini ve eventual consistency ile strong consistency arasındaki ödünleşimi kavrayarak doğru tutarlılık seviyesini seçebilirsiniz.

📄

MongoDB belge

MongoDB'de belge modelleyebilir, find ve aggregation ile sorgu yazabilir ve uygun index'lerle performansı artırabilirsiniz.

⚡

Redis önbellek

Redis veri türlerini kullanarak key-value saklama ve uygulama önbellekleme senaryolarını TTL ve invalidation ile kurabilirsiniz.

🏛️

Cassandra

Cassandra'da partition key odaklı tablo tasarlayabilir, replication ve consistency level ile dağıtık yazmayı yapılandırabilirsiniz.

🕸️

Graph model

Graph veritabanlarında düğüm-kenar modeli kurabilir ve Cypher ile ilişki sorgulama ve yol bulma yapabilirsiniz.

🧱

Veri modelleme

Sorgu odaklı modelleme, gömme ve referanslama kararlarıyla erişim desenine uygun NoSQL şemaları tasarlayabilirsiniz.

🎯

Doğru seçim

Use-case analiziyle ilişkisel ve NoSQL arasında ve NoSQL aileleri içinde en uygun veritabanını bilinçli seçebilirsiniz.

Kimler İçin Uygundur?

Ölçeklenebilir ve esnek veri çözümleri kuran uygulama geliştiricileri
veri mühendisleri
mimarlar
ilişkisel dünyadan NoSQL'e geçmek isteyen veritabanı uzmanları için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

Ölçeklenebilir ve esnek veri çözümleri kuran uygulama geliştiricileri, veri mühendisleri, mimarlar ve ilişkisel dünyadan NoSQL'e geçmek isteyen veritabanı uzmanları için uygundur. Temel SQL ve veritabanı bilgisi faydalıdır.

Hangi NoSQL veritabanları işleniyor?

Eğitimde document için MongoDB, key-value için Redis, column-family için Cassandra ve graph için Neo4j/Cypher örnekleri uygulamalı ele alınır. Amaç tek bir ürün değil, her NoSQL ailesinin mantığını ve doğru kullanım senaryosunu kavratmaktır.

NoSQL ilişkisel veritabanının yerini mi alıyor?

Hayır. NoSQL, ilişkisel veritabanlarının yerini almaz; farklı ihtiyaçlar için tamamlar. Eğitimde hangi senaryoda ilişkisel, hangisinde NoSQL kullanılacağı ve ikisinin birlikte (polyglot persistence) nasıl kullanılabileceği örneklerle gösterilir.

CAP teoremi neden önemli?

CAP teoremi, dağıtık bir veritabanının bölünme anında tutarlılık ile erişilebilirlik arasında ödünleşim yapmak zorunda olduğunu söyler. Eğitimde bu kavram, Cassandra'daki consistency level gibi somut ayarlarla ilişkilendirilerek pratik etkileriyle anlatılır.

Eğitim sonunda sertifika veriliyor mu?

Programı tamamlayan katılımcılar Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası alır. Eğitim kurumsal bir yetkinlik programıdır; resmi bir ürün sınavına girmek isteyenler için sınav başvurusu ve ücreti ilgili kuruma aittir. Sertifika, kazanılan pratik beceriyi ve tamamlanan modülleri belgeler.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika