RH342 RHEL Sorun Giderme ve Kurtarma

Eğitim Hakkında

RH342 müfredatına dayalı, kanıt temelli sorun giderme laboratuvarları

Red Hat Enterprise Linux Diagnostics and Troubleshooting (RH342) müfredatına dayanan bu eğitim, RHEL 9 sistemlerinde yapılandırılmış bir sorun giderme yöntemi kazandırır. Katılımcı; journald ve sosreport ile kanıt toplama, GRUB2/initramfs ve systemd önyükleme arızaları, LVM ve XFS/ext4 kurtarma, çoklu yol (multipath) ve ağ bağlantısı teşhisi, SELinux reddi çözümleme, SSSD/PAM kimlik doğrulama ve kdump/crash ile çekirdek çöküşü analizi üzerinde çalışır. Her modül, gerçek üretim arızalarını taklit eden bozuk sistemlerde uygulanır.

Süre ve Format

4 Gün. Her gün dört modül; kısa kavram anlatımı ardından bozuk sistemde teşhis ve onarım laboratuvarı.

Seviye

İleri Seviye — RH342 müfredatıyla RHEL 9'da uçtan uca sorun giderme ve kurtarma.

Öğrenme Metodu

Kasıtlı olarak bozulmuş RHEL 9 sanal makineleri üzerinde teşhis–onarım–doğrulama döngüsüyle çalışan uygulamalı laboratuvar.

Neden Bu Eğitim?

🔍Kök Neden

Belirtiyi değil kök nedeni bulan sistematik bir yaklaşım kazanırsınız.

🧪Gerçek Arızalar

Kasıtlı bozulmuş sistemlerde bizzat teşhis ve onarım yaparak öğrenirsiniz.

🛠️Araç Ustalığı

journald, sosreport, crash ve SELinux araçlarını akıcı biçimde kullanırsınız.

Anahtar Konular

RH342RHEL sorun gidermeLinux troubleshootingRHEL 9 diagnosticskdump crashSELinux sorun gidermeLVM kurtarmaGRUB2 onarımsosreportsystemd arıza

“Her arıza bir ipucu bırakır; iş, doğru yerde doğru soruyu sormaktır.”

Ön Koşullar

Eğitimden verim almak için faydalı olacak bilgi ve ortam gereksinimleri

1

Linux Temeli

Komut satırı, dosya sistemi hiyerarşisi ve metin düzenleyici (vi/nano) kullanımına hâkim olmak.

2

Sistem Yönetimi

RHCSA düzeyinde temel yönetim bilgisi (servis, kullanıcı, depolama) sorun gidermeyi hızlandırır.

3

Lab Ortamı

RHEL 9 kurulu bir sanal makine; snapshot alıp arızalı senaryoları güvenle deneyebilme.

4

Ağ Bilgisi

TCP/IP, DNS ve yönlendirme temelleri paket düzeyinde teşhisi kolaylaştırır.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı bir arızayı yeniden üretilebilir adımlarla izole eder, journald ve sosreport çıktılarından kanıt toplar.

Modül 1

Sorun Giderme Yaklaşımı

Belirti–hipotez–test döngüsü ve değişiklik yalıtımı (bir seferde tek değişken)
Red Hat Customer Portal, Knowledgebase makaleleri ve case açma akışı
Arıza kapsamını daraltma: tek host mu, küme mi, uygulama mı çekirdek mi
Yedek/geri dönüş planı ve değişikliklerin dokümantasyonu
redhat-support-tool ile portal entegrasyonu ve log yükleme
Üretim sistemlerinde güvenli müdahale ve değişiklik penceresi disiplini

Modül 2

journald ve systemd Günlükleri

journalctl -b, -p err, --since/--until ile zaman ve öncelik filtreleme
journalctl -u servis ve _PID/_UID alan tabanlı sorgular
Kalıcı günlük için /var/log/journal ve Storage=persistent ayarı
journalctl -k ile çekirdek halka tamponu (dmesg) incelemesi
rsyslog yapılandırması, /etc/rsyslog.d ve uzak log iletimi
logrotate ile log döndürme ve disk şişmesini önleme

Modül 3

sosreport ile Kanıt Toplama

sos report çalıştırma, eklenti seçimi (-o/-e) ve arşiv içeriği
-clean ile hassas verinin maskelenmesi (obfuscation)
sos report arşivinin yapısı: komut çıktıları, yapılandırmalar, loglar
Portal'a sos arşivi yükleme ve case ile ilişkilendirme
insights-client ile proaktif sorun tespiti ve öneriler
Tanı verilerini karşılaştırma: iki sunucu arasında diff alma

Modül 4

Canlı Sistem İzleme

top, ps, pidstat ile süreç ve kaynak anlık görüntüsü
vmstat ve free ile bellek/takas (swap) baskısı okuma
iostat -x ile disk doygunluğu (%util, await) analizi
ss -tanp ve ip -s link ile ağ durumu tespiti
strace ve ltrace ile sistem/kütüphane çağrısı izleme
/proc ve /sys sanal dosya sistemlerinden çekirdek durumu okuma

Günün hedefiKatılımcı önyükleme zincirinin her aşamasındaki arızayı teşhis eder ve kök parolası dahil erişim kurtarır.

Modül 1

GRUB2 ve Önyükleme Zinciri

BIOS/UEFI farkı, grub.cfg ve /etc/default/grub yapılandırması
grub2-mkconfig ile yeniden üretim ve grubby ile çekirdek parametresi
GRUB komut satırından geçici kernel argümanı (rd.break, init=/bin/bash)
Bozuk GRUB'un yeniden kurulumu: grub2-install ve BLS girdileri
Önyükleme hedefleri: multi-user.target, graphical.target, rescue, emergency
systemd-boot ve plymouth splash sorunlarının ayıklanması

Modül 2

initramfs ve Erken Önyükleme

dracut ile initramfs yeniden oluşturma ve --add/--omit modülleri
rd.break ile initramfs kabuğuna düşüp kök parola sıfırlama
lsinitrd ile initramfs içeriği inceleme
Eksik depolama/ağ sürücüsü nedeniyle takılan önyüklemeler
SELinux bağlam yeniden etiketleme (.autorelabel) sonrası erişim
fstab hatasının önyüklemeyi kilitlemesi ve emergency.target kurtarma

Modül 3

systemd Birim Sorunları

systemctl status/list-units/--failed ile arızalı birim tespiti
Birim bağımlılıkları: Requires, Wants, After/Before çözümleme
systemd-analyze blame ve critical-chain ile açılış gecikmesi
Birim override: systemctl edit ve drop-in yapılandırma
Target ve servis yeniden başlatma politikaları (Restart=)
systemctl daemon-reload gereksinimi ve birim dosyası doğrulama

Modül 4

Kurtarma Ortamı

Rescue ISO/boot medyasıyla açılış ve chroot ortamı kurma
mount -o bind ile /dev /proc /sys bağlama ve chroot /mnt/sysroot
Parola, SELinux ve bootloader onarımını chroot içinden yapma
LVM kök bölümünü etkinleştirme (vgchange -ay) ve bağlama
Snapshot/yedekten geri dönüş ve veri kurtarma öncelikleri
Image mode / bootc sistemlerde kurtarma farklılıkları

Günün hedefiKatılımcı depolama yığınındaki ve ağ katmanındaki arızaları katman katman izole ederek veri kaybı olmadan çözer.

Modül 1

LVM ve Blok Katmanı

pvs/vgs/lvs ile LVM durumu ve eksik PV (partial) tespiti
lsblk, blkid ve /dev/disk/by-* ile cihaz eşleme
lvextend/xfs_growfs ile çevrimiçi büyütme ve dolu /boot sorunu
vgcfgrestore ile metadata kurtarma ve uuid çakışması
Thin pool doyması, dmsetup ve device-mapper durumu
iostat/blktrace ile blok katmanı gecikme analizi

Modül 2

Dosya Sistemi Onarımı

XFS onarımı: xfs_repair, xfs_metadump ve log kurtarma
ext4 onarımı: fsck.ext4, e2fsck -y ve superblock yedeği (-b)
Salt-okunur duruma geçen dosya sistemi ve dmesg hataları
mount seçenekleri, fstab vs systemd .mount birimleri
Dolu disk / inode tükenmesi (df -i) ve büyük dosya avı (du, lsof +L1)
quota, NFS/autofs bağlama hatalarının ayıklanması

Modül 3

Çoklu Yol ve SAN

multipath -ll ile yol durumu ve failover doğrulama
/etc/multipath.conf, wwid ve blacklist yapılandırması
iSCSI (iscsiadm) ve FC bağlantılarının yeniden tarama
Yol kaybında kuyruk davranışı (no_path_retry) ve askıda G/Ç
udev kuralları ve kalıcı cihaz adlandırma
Depolama kesintisinde uygulama/veritabanı etkisini sınırlama

Modül 4

Ağ Bağlantısı Teşhisi

ip addr/route, nmcli con/dev ile yapılandırma doğrulama
ss, ping, traceroute ve mtr ile katmanlı erişim testi
tcpdump/wireshark ile paket yakalama ve TCP el sıkışma analizi
DNS sorunları: resolvectl, /etc/resolv.conf, dig/nslookup
firewalld zone/servis ve nft kural zinciri kontrolü
MTU, bonding/team ve VLAN yapılandırma hatalarının izolasyonu

Günün hedefiKatılımcı çekirdek çöküşlerini vmcore üzerinden analiz eder, SELinux ve kimlik doğrulama arızalarını kök nedene indirger.

Modül 1

Çekirdek Çöküşü ve kdump

kdump hizmetini yapılandırma: crashkernel parametresi ve hedef
kdump-tools ve /etc/kdump.conf ile vmcore toplama
crash aracıyla vmcore açma: bt, log, ps, kmem komutları
Kernel panic, soft lockup ve hung task mesajlarını okuma
sysrq-trigger ile denetimli çökme ve veri toplama
Kernel modülü/sürücü kaynaklı oops'ların taint bayraklarıyla ayrımı

Modül 2

SELinux Sorun Giderme

getenforce/setenforce ve enforcing/permissive ayrımı
ausearch -m avc ve /var/log/audit/audit.log reddi okuma
sealert/setroubleshoot ile insan-okur açıklamalar
audit2allow ile özel politika modülü üretme (dikkatli kullanım)
Dosya bağlamı: ls -Z, restorecon, semanage fcontext
Boole değerleri (setsebool -P) ve port etiketleme (semanage port)

Modül 3

Kimlik Doğrulama ve Yetki

SSSD yapılandırması, sssctl ve önbellek temizleme
PAM yığını (/etc/pam.d), pam_faillock ve hesap kilitleri
LDAP/AD/IdM (FreeIPA) bağlantı ve Kerberos (kinit, klist) sorunları
getent passwd/group ile ad çözümleme doğrulama
sudo yetkilendirme ve /etc/sudoers (visudo) hataları
chrony ile zaman kayması ve Kerberos skew problemleri

Modül 4

Paket ve Uygulama Sorunları

rpm -V ile paket bütünlüğü doğrulama ve bozuk dosya tespiti
dnf history, undo ve dnf distro-sync ile bağımlılık onarımı
GPG anahtarı, depo (repo) ve abonelik (subscription-manager) hataları
coredumpctl ile uygulama core dump inceleme
ldd, ldconfig ve eksik paylaşımlı kütüphane sorunları
Kaynak sınırları: ulimit, /etc/security/limits.d ve OOM killer analizi

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

Sistematik Yaklaşım

Arızayı yeniden üretilebilir adımlarla izole edip kanıtla doğrulayabilirsiniz.

✅

Log Analizi

journald, rsyslog ve sosreport çıktılarından hızla kanıt çıkarabilirsiniz.

✅

Önyükleme Kurtarma

GRUB2, initramfs ve rescue hedefleriyle açılmayan sistemi kurtarabilirsiniz.

✅

Depolama Onarımı

LVM ve XFS/ext4 arızalarını veri kaybı olmadan çözebilirsiniz.

✅

Ağ Teşhisi

nmcli, ss ve tcpdump ile ağ ve güvenlik duvarı sorunlarını çözebilirsiniz.

✅

SELinux

AVC reddini çözümleyip doğru bağlam ve boole ayarını uygulayabilirsiniz.

✅

Çekirdek Analizi

kdump ve crash ile çekirdek çöküşünün nedenini okuyabilirsiniz.

✅

Kimlik Sorunları

SSSD, PAM ve Kerberos kaynaklı giriş arızalarını çözebilirsiniz.

Kimler İçin Uygundur?

RHEL ortamlarını işleten sistem yöneticileri
DevOps/SRE mühendisleri
ikinci/üçüncü seviye destek ekipleri için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

RHEL işleten sistem yöneticileri, SRE/DevOps mühendisleri ve ileri seviye destek ekipleri için uygundur.

RH342 ile EX342 ilişkisi nedir?

RH342 sorun giderme müfredatını işler; EX342 ise ilgili performans sınavıdır ve başvuru/ücret ilgili kuruma aittir.

Hangi RHEL sürümü kullanılır?

Laboratuvarlar güncel RHEL 9 üzerinde, systemd ve cgroups v2 ile yürütülür.

Gerekli ön bilgi nedir?

RHCSA düzeyinde yönetim ve temel ağ bilgisi beklenir.

Sertifika veriliyor mu?

Katılımcılara Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası verilir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika

RED HAT ENTERPRISE LINUX DIAGNOSTICS AND TROUBLESHOOTING (RH342) EĞİTİMİ

Eğitim Hakkında

Neden Bu Eğitim?

Anahtar Konular

Ön Koşullar

Eğitim İçeriği

Sorun Giderme Yaklaşımı

journald ve systemd Günlükleri

sosreport ile Kanıt Toplama

Canlı Sistem İzleme

GRUB2 ve Önyükleme Zinciri

initramfs ve Erken Önyükleme

systemd Birim Sorunları

Kurtarma Ortamı

LVM ve Blok Katmanı

Dosya Sistemi Onarımı

Çoklu Yol ve SAN

Ağ Bağlantısı Teşhisi

Çekirdek Çöküşü ve kdump

SELinux Sorun Giderme

Kimlik Doğrulama ve Yetki

Paket ve Uygulama Sorunları

Eğitim Kazanımları

Kimler İçin Uygundur?

Sıkça Sorulan Sorular

Sertifikalandırma

Eğitim Bilgileri

Bu Eğitimle Birlikte Tercih Edilenler

Red Hat System Administrator: Process Monitoring and Management Eğitimi

Red Hat System Administrator: Scheduling Tasks Eğitimi

Red Hat System Administrator: SELinux Eğitimi

Red Hat System Administrator: Shell Scripting Eğitimi

Red Hat System Administrator: User and Group Management Eğitimi