SQL Server Performans Ayarlama Eğitimi

Eğitim Hakkında

SQL Server performans darboğazlarını teşhis edip gidermeye odaklı uygulamalı eğitim

SQL Server Performans Ayarlama ve Optimizasyon Eğitimi, yavaş çalışan bir SQL Server ortamını ölçerek sistematik biçimde hızlandırmayı öğretir. Katılımcılar sorgu yürütme sürecini, execution plan okumayı, wait statistics ve DMV'lerle darboğaz tespitini, clustered/nonclustered ve covering indeks tasarımını, fragmentasyon ve istatistik yönetimini, kilitlenme, deadlock ve izolasyon seviyelerini, tempdb, bellek/IO ayarını ve Query Store kullanımını öğrenir.

Süre ve Format

3 Gün. Her gün dört modül; sorgu yürütme ve plan okumadan indekslemeye, oradan kilitlenme, tempdb ve Query Store'a doğru ilerlenir.

Seviye

Orta Seviye — Execution plan, indeksleme, bekleme istatistikleri ve sorgu optimizasyonuyla SQL Server ayarı

Öğrenme Metodu

Her konu canlı sorgular üzerinde uygulamalı işlenir; execution plan, DMV ve Query Store ile darboğazlar ölçülüp giderilir.

Neden Bu Eğitim?

🔍Ölçerek teşhis

Wait statistics ve DMV'lerle tahmin yerine ölçüme dayanarak gerçek darboğazı doğru biçimde tespit edersiniz.

📑Plan okuma

Execution plan'ı okuyarak tarama, arama ve join seçimlerini anlar, maliyetli operatörleri hedefli biçimde iyileştirirsiniz.

🗃️Doğru indeksleme

Clustered, covering ve filtered indekslerle sorguları hızlandırır, aşırı indeksin yazma maliyetini dengelersiniz.

Anahtar Konular

sql server performans eğitimisql server optimizasyon eğitimiexecution plan eğitimisql indeksleme eğitimisql sorgu optimizasyonu eğitimiwait statistics eğitimiquery store eğitimideadlock eğitimisql server tuning eğitimidba performans eğitimi

“Performans ayarı tahminle değil ölçümle yapılır; doğru metrik, doğru darboğazı ve doğru çözümü gösterir.”

Ön Koşullar

Performans ayarı içeriğini izleyebilmek için faydalı olacak temel bilgi ve deneyim

1

T-SQL bilgisi

SELECT, JOIN, GROUP BY ve alt sorgu gibi T-SQL yazabilmek şarttır.

2

SQL Server deneyimi

SSMS ile veritabanı yönetimine ve nesne (tablo, indeks) kavramlarına aşinalık beklenir.

3

İlişkisel veritabanı

Normalizasyon, anahtar ve ilişki gibi ilişkisel kavramlara aşinalık gerekir.

4

Üretim farkındalığı

Çok kullanıcılı ve canlı ortam kavramlarına temel aşinalık faydalı olur.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı SQL Server sorgu yürütme sürecini, execution plan okumayı, wait statistics ile darboğaz tespitini ve performans DMV'lerini kullanmayı kavrar.

Modül 1

Sorgu Yürütme Süreci

Parse, bind ve optimizasyon aşamaları
Query optimizer ve maliyet tabanlı seçim
Estimated ile actual execution plan farkı
Plan cache ve plan yeniden kullanımı
Parameter sniffing kavramı ve etkisi
Recompile nedenleri ve etkileri

Modül 2

Execution Plan Okuma

Table scan ile index seek ayrımı
Nested Loops, Merge ve Hash Join operatörleri
Key lookup operatörü ve bunun maliyeti
Sort ve Hash Match operatörleri
Operatör maliyeti ve kalınlık (satır akışı)
Uyarı (warning) işaretlerini yorumlama

Modül 3

Wait Statistics (Beklemeler)

sys.dm_os_wait_stats ile bekleme analizi
CPU, IO ve lock bekleme türleri (PAGEIOLATCH vb.)
CXPACKET ve paralellik beklemeleri
Dominant wait type ile darboğaz yönü
Bekleme istatistiklerini sıfırlama ve ölçme
Wait türüne göre iyileştirme stratejisi

Modül 4

Performans DMV'leri

sys.dm_exec_query_stats ile pahalı sorgular
sys.dm_exec_sql_text ile sorgu metni
sys.dm_exec_requests ile canlı aktivite
sys.dm_db_index_usage_stats ile indeks kullanımı
Missing index DMV'leri ve yorumu
DMV verisini zaman içinde kaydetme

Günün hedefiKatılımcı clustered ve nonclustered indeks tasarımını, covering ve filtered indeksleri, fragmentasyon yönetimini ve istatistiklerin optimizasyona etkisini öğrenir.

Modül 1

İndeks Temelleri ve Yapısı

B-tree indeks yapısı ve seviyeleri
Clustered indeks ve veri sırası
Nonclustered indeks ve row locator
Heap (indekssiz tablo) ve riskleri
Fill factor ve sayfa doluluk ayarı
Birincil anahtar ve clustered ilişkisi

Modül 2

Covering ve Özel İndeksler

Covering index ile key lookup'ı giderme
INCLUDE sütunları ile indeksi genişletme
Filtered index ile kısmi veri indeksleme
Composite indeks ve sütun sırası önemi
Columnstore indeks ve analitik sorgular
Indexed view (materialized) kavramı

Modül 3

Fragmentasyon ve Bakım

Internal ve external fragmentasyon
sys.dm_db_index_physical_stats ile ölçme
REORGANIZE ile ONLINE REBUILD tercihi
Fragmentasyon eşiğine göre bakım kararı
Bakım planı ve pencere zamanlaması
Fill factor ile fragmentasyonu azaltma

Modül 4

İstatistikler (Statistics)

İstatistiğin kardinalite tahminindeki rolü
Auto create ve auto update statistics
Histogram ve yoğunluk (density) vektörü
Eski istatistiğin kötü plan üretmesi
UPDATE STATISTICS ve FULLSCAN seçeneği
Cardinality Estimator sürüm etkisi

Günün hedefiKatılımcı kilitlenme ve deadlock çözümünü, izolasyon seviyelerini, tempdb ve bellek/IO ayarını, Query Store ve Resource Governor kullanımını uygular.

Modül 1

Locking ve Blocking

Lock türleri (shared, exclusive, update)
Lock escalation (satır→sayfa→tablo)
Blocking zincirini sys.dm_tran_locks ile bulma
Uzun süren işlem (transaction) tespiti
Blocking kaynaklı yavaşlığı giderme
Lock timeout ve uygulama etkisi

Modül 2

Deadlock ve İzolasyon

Deadlock oluşum mekanizması ve koşulları
Deadlock graph ile kurban (victim) analizi
Extended Events ile deadlock yakalama
İzolasyon seviyeleri ve eşzamanlılık etkisi
READ COMMITTED SNAPSHOT (RCSI)
Kilitlenme azaltmak için sorgu tasarımı

Modül 3

tempdb, Bellek ve IO

tempdb kullanımı ve çoklu veri dosyası
tempdb darboğazı (allocation contention)
Buffer pool ve memory pressure
max server memory yapılandırması
IO alt sistemi ve dosya yerleşimi
Spill (tempdb'ye dökülme) sorunları

Modül 4

Query Store ve Kaynak Yönetimi

Query Store ile plan geçmişini izleme
Plan regresyonu tespiti ve plan sabitleme
Force plan ile kötü plan düzeltme
Resource Governor ile iş yükü sınırlama
Workload grup ve kaynak havuzu (pool)
Extended Events ile hedefli izleme

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

Plan okuma

Execution plan'daki tarama, arama, join ve key lookup operatörlerini okuyup maliyetli noktaları tespit edersiniz.

✅

Darboğaz teşhisi

Wait statistics ve DMV'lerle sistemin CPU, IO veya kilit kaynaklı darboğazını ölçerek belirlersiniz.

✅

İndeks tasarımı

Clustered, nonclustered, covering ve filtered indeksleri sorgu yüküne göre dengeli biçimde tasarlarsınız.

✅

İstatistik yönetimi

İstatistiklerin kardinalite tahminine etkisini anlar, güncelleme stratejisiyle kötü planları önlersiniz.

✅

Fragmentasyon

Fragmentasyonu ölçer, REORGANIZE veya REBUILD kararıyla indeks bakımını doğru biçimde planlarsınız.

✅

Kilitlenme çözümü

Blocking zincirini ve deadlock'u analiz eder, izolasyon ve RCSI ile eşzamanlılığı iyileştirirsiniz.

✅

Kaynak ayarı

tempdb, bellek ve IO yapılandırmasıyla sunucu kaynaklarını iş yüküne uygun biçimde ayarlarsınız.

✅

Query Store

Query Store ile plan regresyonunu tespit eder, force plan ve Resource Governor ile kararlılığı sağlarsınız.

Kimler İçin Uygundur?

SQL Server veritabanı yöneticileri
performans sorunlarını çözen DBA'ler
sorgu yazan geliştiriciler
üretim ortamından sorumlu BT ekipleri
SQL Server optimizasyonunu derinleştirmek isteyen uzmanlar için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim geliştiriciler için mi yoksa DBA'ler için mi?

Her ikisi için de uygundur. DBA'ler sunucu düzeyinde wait statistics, tempdb, kilitlenme ve Resource Governor konularından; geliştiriciler ise execution plan okuma, indeksleme ve sorgu yeniden yazma konularından fayda sağlar. Eğitim ölçerek teşhis yaklaşımıyla her iki rolün ortak diline odaklanır.

Hangi SQL Server sürümleri kapsanıyor?

Eğitim performans kavramlarını güncel SQL Server sürümleri (2016, 2017, 2019, 2022 ve sonrası) üzerinden işler. Query Store, Columnstore ve Cardinality Estimator gibi sürümle gelişen özellikler belirtilerek ele alınır. Temel kavramlar sürümler arasında ortaktır ve örnekler kurumun kullandığı sürüme uyarlanabilir.

Kendi yavaş sorgularımı getirebilir miyim?

Kurumsal eğitimlerde bu önerilir. Katılımcıların gerçek yavaş sorgularını ve örnek iş yüklerini getirmesi, execution plan okuma, indeks önerisi ve wait analizi uygulamalarını doğrudan kuruma özel hale getirir. Hassas veriler yerine temsil edici örnek veya anonimleştirilmiş kopyalar kullanılması önerilir.

Eğitim uygulamalı mı yoksa teorik mi?

Eğitim ağırlıklı olarak uygulamalıdır. Her konu canlı sorgular üzerinde gösterilir: execution plan incelenir, DMV'ler sorgulanır, indeks eklenip etkisi ölçülür, deadlock üretilip çözülür ve Query Store ile plan değişimi izlenir. Amaç, katılımcının öğrendiğini kendi ortamında ölçerek uygulayabilmesidir.

Eğitim sonunda sertifika veriliyor mu?

Programı tamamlayan katılımcılar Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası alır. Sertifika, katılımcının SQL Server performans ayarı, indeksleme, kilitlenme çözümü ve izleme konularındaki kazanımlarını belgeler. İçerik kurumun SQL Server sürümüne ve iş yüküne göre uyarlanabilir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika