System Design Standards & Compliance Eğitimi

Eğitim Hakkında

Sistem tasarımında standartlar, mimari yönetişim ve uyumun bütünleştirilmesi

Bu eğitim, yazılım ve sistem tasarımcılarına tasarım standartlarını ve uyum gereksinimlerini mühendislik pratiğine gömmeyi öğretir. Katılımcılar ISO/IEC 25010 kalite modeli, ISO/IEC/IEEE 42010 mimari tanımı ve kodlama standartlarını kavrar. Güvenli tasarım, tasarımdan gizlilik ve erişilebilirlik gereksinimlerinin mimariye yerleştirilmesi ele alınır. Mimari yönetişim, gözden geçirmeler ve uygunluk denetimi işlenir. Sonunda kurumsal tasarım ve uyum çerçevesi oluşturulur.

Süre ve Format

3 Gün. Yüz yüze veya canlı online; standart maddelerinin yorumu, tasarım gözden geçirme atölyeleri ve örnek mimari vakalarıyla uygulamalı ilerler.

Seviye

Orta Seviye — yazılım ve sistem tasarımcıları için tasarım standartları ve uyumun mühendislik pratiğine gömülmesi.

Öğrenme Metodu

Standart okuma, mimari karar kaydı yazımı, tasarım gözden geçirme atölyeleri ve uygunluk denetimi senaryolarının çözümüyle ilerler.

Neden Bu Eğitim?

🎯Tutarlı Tasarım

Ortak tasarım standartları ekipler arasında tutarlılık sağlar; bakım maliyetini düşürür ve yeni üyelerin uyumunu hızlandırır.

🛡️Uyumu Tasarıma Gömün

Gizlilik, güvenlik ve erişilebilirlik gereksinimlerini tasarımda ele almak, sonradan maliyetli düzeltmeleri ve uyumsuzluğu önler.

📐Yönetişimi Kurun

Tasarım gözden geçirme ve uygunluk denetimi, mimarinin standarda uygun kalmasını ve kararların izlenebilir olmasını sağlar.

Anahtar Konular

sistem tasarım standartları eğitimiyazılım mimari eğitimitasarım uyum eğitimiiso iec 25010 eğitimikodlama standartları eğitimigüvenli tasarım eğitimimimari yönetişimuygunluk denetimiprivacy by design eğitimikurumsal uyum eğitimi

“İyi tasarım rastlantı değildir; standartla yönlendirilen, uyumla sınırlanan ve gözden geçirmeyle doğrulanan bilinçli bir seçimdir.”

Ön Koşullar

Eğitimden en yüksek verimi almak için önerilen bilgi ve deneyimler

1

Yazılım Geliştirme Deneyimi

En az bir dilde yazılım geliştirme deneyimi tasarım örneklerini anlamayı kolaylaştırır.

2

Temel Mimari Bilgisi

Katmanlı mimari ve bileşen kavramlarına aşinalık mimari modüllerini hızlandırır.

3

SDLC Farkındalığı

Yazılım yaşam döngüsü ve gözden geçirme süreçlerine genel aşinalık yönetişim konularını destekler.

4

Uyum İlgisi

Gizlilik ve güvenlik gereksinimlerine dair genel bir farkındalık uyum senaryolarını anlamlı kılar.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcılar tasarım standartlarının amacını, ISO/IEC 25010 kalite modelini ve kodlama ile dokümantasyon standartlarını tanır; kurumsal standart ihtiyacını belirlemeyi öğrenir.

Modül 1

Standartların Rolü ve Türleri

Tasarım standardı, kılavuz ve politika arasındaki fark
De jure ve de facto standartların ayrımı
ISO, IEC, IEEE ve sektörel standart kaynakları
Standartların uyum gereksinimiyle ilişkisi
Standart benimsemenin faydaları ve maliyetleri
Kuruma özel standart uyarlama yaklaşımı

Modül 2

Kalite Öznitelikleri ve Modeller

ISO/IEC 25010 ürün kalite modeli öznitelikleri
Fonksiyonellik, güvenilirlik, performans ve taşınabilirlik
Bakım kolaylığı ve güvenlik kalite öznitelikleri
Kalite özniteliklerinin ölçülebilir hale getirilmesi
Mimari taktiklerle kalite hedeflerinin sağlanması
Öznitelik senaryoları (quality attribute scenarios)

Modül 3

Kodlama Standartları

Dile özgü stil kılavuzları ve adlandırma kuralları
Güvenli kodlama standartları (ör. OWASP, CERT)
Kod karmaşıklığı ve okunabilirlik metrikleri
Linter ve biçimlendirici araçlarla zorunlu kılma
Kod inceleme (code review) standartları
Standart ihlallerinin CI hattında yakalanması

Modül 4

Dokümantasyon ve İzlenebilirlik

ISO/IEC/IEEE 42010 mimari tanımı yaklaşımı
Mimari görünümler (views) ve paydaş ilgileri
Mimari karar kaydı (ADR) yazımı
Gereksinimden tasarıma izlenebilirlik matrisi
Tasarım dokümantasyonunun güncel tutulması
C4 modeli ile tasarımın görselleştirilmesi

Günün hedefiKatılımcılar güvenlik, gizlilik ve erişilebilirlik gibi uyum gereksinimlerini tasarım aşamasında ele almayı ve mimariye sistematik biçimde yerleştirmeyi öğrenir.

Modül 1

Güvenli Tasarım İlkeleri

En az ayrıcalık ve derinlemesine savunma ilkeleri
Saldırı yüzeyinin tasarımda daraltılması
Tehdit modelleme (STRIDE) ile tasarım riski analizi
Kimlik doğrulama ve yetkilendirme mimari kalıpları
Güvenli varsayılanlar ve hata güvenliği (fail-safe)
Güvenlik gereksinimlerinin tasarıma çevrilmesi

Modül 2

Tasarımdan Gelen Gizlilik

Privacy by design ve varsayılan gizlilik ilkeleri
Veri minimizasyonu ve amaç sınırlaması
Kişisel verinin tasarımda sınıflandırılması
Veri saklama, maskeleme ve anonimleştirme kararları
GDPR/KVKK gereksinimlerinin mimariye yansıması
Veri işleme kaydı ve rıza akışının tasarımı

Modül 3

Erişilebilirlik ve Kullanılabilirlik

WCAG erişilebilirlik ilkeleri ve uygunluk düzeyleri
Algılanabilirlik, işletilebilirlik ve anlaşılırlık
Erişilebilirliğin arayüz tasarımına gömülmesi
Klavye, ekran okuyucu ve kontrast gereksinimleri
Erişilebilirlik testinin tasarım sürecine eklenmesi
Kullanılabilirlik standartları ile ilişki

Modül 4

Düzenleyici ve Sektörel Uyum

Sektörel standartların tasarıma etkisi (ör. PCI, HIPAA)
Uyum gereksiniminin tasarım kısıtına çevrilmesi
Denetim izi ve kayıt gereksinimlerinin tasarımı
Veri yerleşimi ve egemenlik kısıtları
Uyum kanıtının tasarım belgelerine işlenmesi
Uyum ile mimari karar arasındaki denge

Günün hedefiKatılımcılar tasarım gözden geçirmelerini yürütmeyi, mimari uygunluğu denetlemeyi ve standart ile uyum çerçevesini sürdürülebilir biçimde işletmeyi öğrenir.

Modül 1

Tasarım Gözden Geçirme

Tasarım gözden geçirme türleri ve zamanlaması
ATAM ile mimari değerlendirme yaklaşımı
Kontrol listeleri ile standart uygunluğu denetimi
Gözden geçirme bulgularının önceliklendirilmesi
Karar ve gerekçelerin ADR ile kaydedilmesi
Gözden geçirme sonrası takip ve kapanış

Modül 2

Mimari Uygunluk Denetimi

Mimari uygunluk (architecture conformance) kavramı
Hedef mimari ile gerçekleşen mimarinin karşılaştırılması
Bağımlılık kuralları ve katman ihlali tespiti
Statik analiz ve mimari fitness function kullanımı
Uygunluk kontrolünün CI hattına eklenmesi
Sapmaların raporlanması ve düzeltilmesi

Modül 3

Teknik Borç ve Kalite Yönetimi

Teknik borcun tanımlanması ve sınıflandırılması
Borç kaydı (debt register) ve görünürlük
Kalite kapıları (quality gates) ve eşikler
Standart ihlallerinin borç olarak izlenmesi
Yeniden düzenleme (refactoring) önceliklendirmesi
Kalite metriklerinin yönetime raporlanması

Modül 4

Standart Çerçevesini Sürdürme

Kurumsal tasarım standardı kitaplığının oluşturulması
Standartların sürüm ve değişiklik yönetimi
İstisna (waiver) süreci ve onay mekanizması
Standart farkındalığı ve ekip eğitimi
Standartların olgunluk değerlendirmesi
Sürekli iyileştirme ve geri besleme döngüsü

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

Kalite Modeli Kullanımı

ISO/IEC 25010 kalite özniteliklerini ölçülebilir hedeflere çevirip mimari taktiklerle karşılayabilirsiniz.

✅

Kodlama Standartları

Dile özgü ve güvenli kodlama standartlarını belirleyip linter ve CI hattıyla zorunlu kılabilirsiniz.

✅

Mimari Dokümantasyon

ISO/IEC/IEEE 42010 görünümleri ve ADR ile tasarımı izlenebilir biçimde belgeleyebilirsiniz.

✅

Güvenli Tasarım

Tehdit modelleme ve güvenli tasarım ilkeleriyle saldırı yüzeyini tasarım aşamasında daraltabilirsiniz.

✅

Uyumu Gömme

Gizlilik, erişilebilirlik ve sektörel uyum gereksinimlerini tasarım kısıtlarına çevirip mimariye yerleştirebilirsiniz.

✅

Tasarım Gözden Geçirme

ATAM ve kontrol listeleriyle tasarım gözden geçirmelerini yürütüp bulguları karara bağlayabilirsiniz.

✅

Uygunluk Denetimi

Hedef ve gerçekleşen mimariyi karşılaştırıp uygunluk kontrolünü CI hattına entegre edebilirsiniz.

✅

Standart Çerçevesi

İstisna süreci ve sürüm yönetimi içeren sürdürülebilir bir kurumsal tasarım standardı kurabilirsiniz.

Kimler İçin Uygundur?

Yazılım mimarları
sistem tasarımcıları
kıdemli geliştiriciler
teknik liderler
kalite ile uyum ekipleriyle çalışan mühendisler; tasarım yönetişimini kurmak isteyen teknoloji ekipleri

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

Yazılım mimarları, sistem tasarımcıları, kıdemli geliştiriciler ve teknik liderler için uygundur. Kalite ve uyum ekipleriyle çalışan mühendisler ile tasarım yönetişimini kurmak isteyen teknoloji ekipleri de hedef kitlededir. En az bir dilde geliştirme deneyimi örnekleri izlemeyi kolaylaştırır.

Eğitim belirli bir programlama diline mi odaklı?

Hayır. Eğitim dilden bağımsız tasarım standartları, kalite modelleri ve mimari yönetişim ilkelerine odaklanır. Kodlama standardı örnekleri çeşitli dillerden verilir; ilkeler kurumunuzun teknoloji yığınına uyarlanabilir. Amaç, belirli bir dili değil, tasarım disiplinini kazandırmaktır.

Hangi standartlar kapsanıyor?

ISO/IEC 25010 ürün kalite modeli, ISO/IEC/IEEE 42010 mimari tanımı, güvenli kodlama kaynakları (OWASP, CERT), WCAG erişilebilirlik ilkeleri ve gizlilik düzenlemeleri (GDPR/KVKK) tasarım açısından ele alınır. Bu standartlar kavramsal düzeyde ve kurumsal uygulamaya dönük biçimde işlenir.

Eğitim sonunda sertifika veriliyor mu?

Programı tamamlayan katılımcılar Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası alır. Bu eğitim bir mimari veya kalite unvanı sağlamaz; ilgili resmi sertifikasyonlara girmek isteyenler için sınav başvurusu ve ücreti ilgili kuruma aittir. Program uygulamalı tasarım yetkinliği kazandırır.

Eğitimde hangi çıktılar üretiliyor?

Katılımcılar mimari karar kaydı (ADR) şablonu, kodlama standardı taslağı, tasarım gözden geçirme kontrol listesi ve uygunluk denetimi yaklaşımı gibi somut çıktılarla çalışır. Bu çıktılar kurumun kendi tasarım standardı ve uyum çerçevesini kurmak için doğrudan temel oluşturur.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika