Konteyner Teorisi ve Operasyonel Modeller

Eğitim Hakkında

Konteyner teorisi, OCI standartları ve operasyonel modeller

Konteyner teknolojisinin kavramsal temelini ve işletim biçimlerini ele alan eğitim. VM ile konteyner farkı, Linux namespaces ve cgroups v2, OCI image/runtime spesifikasyonları, runc, containerd ve CRI-O, overlayfs katmanları ve imaj manifestleri uygulamalı incelenir. Ardından tek sunucu, Compose, Swarm ve Kubernetes işletim modelleri, immutable infrastructure, izleme mimarisi ve güvenlik temelleri karşılaştırılır.

Süre ve Format

2 Gün. Her gün dört modül; katılımcılar Konteyner Teorisi, Operasyonel Modeller başlıklarını sırayla uygular.

Seviye

Temel Seviye — Konteyner teorisi, OCI standartları ve operasyonel modeller.

Öğrenme Metodu

Katılımcılar her konuyu gerçek konteynerler ve Dockerfile örnekleri üzerinde, adım adım laboratuvar uygulamalarıyla öğrenir.

Neden Bu Eğitim?

🧱Temelden Anlama

Konteynerin çekirdekte nasıl izole edildiğini namespaces ve cgroups düzeyinde görürsünüz.

📐Standartlar

OCI ve çalışma zamanı ayrımıyla araçlar arası geçişi kolaylaştırırsınız.

🗺️Model Seçimi

Kurumunuz için doğru işletim modelini ve geçiş yol haritasını belirlersiniz.

Anahtar Konular

konteyner teorisiOCI standardınamespaces cgroupscontainerdDocker mimarisikonteyner operasyonCRI-Okonteyner eğitimi

“Konteyner bir araç değil, çekirdeğin izolasyon yeteneklerinin paketlenmiş halidir.”

Ön Koşullar

Eğitimden verim almak için faydalı olacak bilgi ve ortam gereksinimleri

1

Linux Komut Satırı

Temel dosya, süreç ve ağ komutlarını kullanabilmek faydalıdır.

2

Temel Ağ Bilgisi

IP adresi, port ve DNS kavramlarına aşinalık beklenir.

3

YAML ve Metin Düzenleme

YAML sözdizimini okuyup bir metin düzenleyiciyle dosya hazırlayabilmek yeterlidir.

4

Laboratuvar Ortamı

Docker kurulabilen bir Linux/VM veya Docker Desktop ve internet erişimi gerekir.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı konteyner teknolojisinin çekirdek mekanizmalarını ve standartlarını açıklar.

Modül 1

Konteyner Teorisi ve OCI

Sanal makine ile konteyner mimarisi karşılaştırması, hypervisor ve paylaşılan çekirdek
OCI Image ve Runtime spesifikasyonları; runc, crun, gVisor ve Kata Containers
Konteyner çalışma zamanları: Docker, containerd, CRI-O, Podman farkları
Union filesystem ve copy-on-write yaklaşımı; overlayfs katman birleşimi
Twelve-Factor App ilkeleri ve konteyner dostu uygulama tasarımı
Durumsuz / durumlu iş yükleri ve konteyner kullanım senaryoları

Modül 2

Docker Mimarisi ve Kurulum

Docker Engine bileşenleri: dockerd, containerd, runc ve containerd-shim ilişkisi
Linux namespaces (pid, net, mnt, uts, ipc, user) ve cgroups v2 ile izolasyonun temeli
Ubuntu/RHEL üzerinde Docker CE kurulumu, docker info ve docker version çıktılarının okunması
Docker CLI, REST API ve /var/run/docker.sock erişiminin güvenlik etkisi
daemon.json ile storage driver (overlay2), log driver ve registry mirror ayarları
Rootless Docker kurulumu ve kullanıcı bazlı daemon çalıştırma

Modül 3

Konteyner Yaşam Döngüsü

docker run bayrakları: -d, -it, --name, --rm, -p, -e, --env-file
docker ps, inspect, logs -f, stats ve events ile çalışan konteynerin izlenmesi
docker exec ve docker cp ile çalışan konteynere müdahale
-restart policy değerleri (no, on-failure, always, unless-stopped) ve davranış farkları
-memory, --cpus ve --pids-limit ile kaynak sınırlandırma, OOMKilled analizi
Sinyal yönetimi: docker stop (SIGTERM), kill ve PID 1 / tini sorunu

Modül 4

İmaj İç Yapısı

İmaj manifest, config ve layer blob yapısı; content-addressable digest
docker save/load ve tarball içinde layer incelemesi
overlay2 depolama dizini (/var/lib/docker/overlay2) ve katman birleşimi
Multi-arch manifest list ve buildx imagetools ile platform yönetimi
Cache invalidation, --cache-from ve BuildKit cache mount kullanımı
İmaj boyutu analizi (dive, docker history) ve gereksiz katmanların temizlenmesi

Günün hedefiKatılımcı konteyner işletim modellerini karşılaştırır ve kurumuna uygun geçiş planı çıkarır.

Modül 1

Docker Ağ ve Veri Yönetimi

bridge, host, none ve overlay ağ sürücüleri; user-defined bridge ile servis adı çözümleme
Port yayınlama (-p), iptables kuralları ve konteynerler arası iletişim
Named volume, bind mount ve tmpfs farkları; veri kalıcılığı tasarımı
docker volume ve docker network komutlarıyla inceleme ve temizlik
Veritabanı konteynerlerinde yedekleme ve geri yükleme (volume tar yöntemi)
Ağ sorun giderme: docker network inspect, nsenter, tcpdump ile paket yakalama

Modül 2

Operasyonel Modeller ve Orkestrasyona Geçiş

Tek ana makine, Compose, Swarm ve Kubernetes işletim modellerinin kıyaslanması
Immutable infrastructure ve "pets vs cattle" yaklaşımı
Konteyner loglama, metrik ve izleme mimarisi (cAdvisor, Prometheus, Grafana)
Yüksek erişilebilirlik, rolling update ve sağlık kontrolü kavramları
Kapasite planlama, kaynak talebi/limiti ve maliyet değerlendirmesi
Konteynerleştirilecek uygulama için geçiş (migration) yol haritası hazırlama

Modül 3

Docker Swarm ve Servis Yönetimi

docker swarm init/join, manager-worker rolleri ve Raft konsensüsü
docker service create, scale, update ve rolling update parametreleri
Routing mesh (ingress) ve VIP tabanlı dahili yük dengeleme
Stack deploy ile Compose dosyasının Swarm'a dağıtımı
Swarm secrets ve configs kullanımı
Node drain, placement constraints ve arıza senaryolarında servis yeniden planlama

Modül 4

Konteyner Güvenliği

Trivy / Grype ile imaj zafiyet taraması ve CVE önceliklendirme
Capabilities, seccomp ve AppArmor profilleriyle ayrıcalık azaltma
-read-only, --security-opt no-new-privileges ve user namespace remap
Docker secrets, build secrets (--mount=type=secret) ve .env sızıntılarının önlenmesi
Docker daemon sertleştirme ve CIS Docker Benchmark maddeleri (docker-bench-security)
Güvenilir taban imaj seçimi, SBOM üretimi (syft) ve imaj imzalama

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

Konteyner Teorisi

OCI standartlarını ve konteyner çalışma zamanlarını kavramsal düzeyde karşılaştırabilirsiniz.

✅

Docker Mimarisi

Docker Engine bileşenlerini, namespace ve cgroup tabanlı izolasyonu açıklayıp kurulumu yapılandırabilirsiniz.

✅

Konteyner Yönetimi

Konteynerleri çalıştırıp izleyebilir, kaynak sınırı ve yeniden başlatma politikalarıyla yönetebilirsiniz.

✅

İmaj Mimarisi

Bir imajın katman ve manifest yapısını inceleyerek boyut ve cache davranışını optimize edebilirsiniz.

✅

Ağ ve Veri

Docker ağlarını ve volume'ları tasarlayıp verinin kalıcılığını güvence altına alabilirsiniz.

✅

Operasyonel Modeller

Farklı konteyner işletim modellerini karşılaştırıp kurumunuza uygun geçiş planını çıkarabilirsiniz.

✅

Swarm Orkestrasyonu

Docker Swarm kümesi kurup servisleri ölçekleyebilir ve güncelleyebilirsiniz.

✅

Konteyner Güvenliği

Konteyner ve imaj güvenliğini tarama, sertleştirme ve imzalama yöntemleriyle sağlayabilirsiniz.

Kimler İçin Uygundur?

Konteyner teknolojisini karar verici veya operasyon sorumlusu olarak anlamak isteyen BT yöneticileri
sistem mühendisleri
mimarlar için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

Konteyner teknolojisini karar verici veya operasyon sorumlusu olarak anlamak isteyen BT yöneticileri, sistem mühendisleri ve mimarlar için uygundur.

Eğitime katılmak için hangi ön bilgiler gerekir?

Temel dosya, süreç ve ağ komutlarını kullanabilmek faydalıdır. IP adresi, port ve DNS kavramlarına aşinalık beklenir. YAML sözdizimini okuyup bir metin düzenleyiciyle dosya hazırlayabilmek yeterlidir.

Eğitim ağırlıklı teorik mi?

Hayır; her teorik konu komut satırında gösterilir: unshare, cgroup dosyaları, skopeo ve docker save ile imaj incelemesi gibi.

Uygulamalı çalışmalar hangi ortamda yapılır?

Uygulamalar Linux sanal makineleri veya Docker Desktop üzerinde, katılımcıların kendi ortamında ya da DVA tarafından sağlanan laboratuvarlarda yapılır.

Eğitim sonunda belge verilir mi?

Programı tamamlayan katılımcılara Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası verilir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika

WORKING WITH CONTAINERS: CONTAINER THEORY & OPERATIONAL MODELS EĞİTİMİ