ArcGIS Spatial Analysis Eğitimi

Eğitim Hakkında

ArcGIS Spatial Analyst eklentisiyle raster tabanlı mekânsal analiz ve uygunluk modelleme

ArcGIS için Spatial Analysis Eğitimi, Spatial Analyst eklentisiyle raster tabanlı mekânsal analizi öğretir. Katılımcılar raster yapısını, hücre boyutunu ve analiz ortamını kavrar; raster hesaplayıcı ve yeniden sınıflandırma ile çalışır. IDW ve Kriging interpolasyonu, kernel ve nokta yoğunluğu, eğim, bakı ve hillshade gibi yüzey analizleri işlenir. Program, mesafe ve maliyet analizleri ile çok ölçütlü ağırlıklı örtüşmeyle (weighted overlay) uygunluk modellemesine ulaşır.

Süre ve Format

3 Gün. Her gün dört modül; raster temelinden interpolasyon ve yüzey analizine, oradan çok ölçütlü uygunluk modellemesine ilerlenir.

Seviye

Orta Seviye — ArcGIS Spatial Analyst ile raster analiz, interpolasyon, yoğunluk ve uygunluk modelleme

Öğrenme Metodu

Her yöntem gerçek bir karar senaryosuyla raster veride uygulanır; gün sonunda analizler birleşerek bir uygunluk modeli kurulur.

Neden Bu Eğitim?

🧮Raster analiz gücü

Spatial Analyst ile hücre tabanlı analizi öğrenerek vektörle çözülemeyen yüzey ve süreklilik sorularını yanıtlarsınız.

📈Veriden yüzeye

IDW ve Kriging gibi yöntemlerle nokta ölçümlerinden sürekli yüzeyler üreterek örneklenmemiş alanları tahmin edersiniz.

🎯Karar modelleme

Çok ölçütlü ağırlıklı örtüşmeyle uygunluk haritaları üreterek yer seçimi gibi kararları veriye dayandırırsınız.

Anahtar Konular

arcgis spatial analyst eğitimimekânsal analiz eğitimiraster analiz kursuinterpolasyon idw kriginguygunluk analizi weighted overlayyoğunluk analizi arcgisyüzey analizi eğim bakıcbs raster eğitimispatial analysis arcgis promekânsal karar modelleme

“Mekânsal analiz, veriyi haritaya değil karara dönüştürme sanatıdır; doğru ölçüt ve yöntemle yer seçimi tahminden çıkar.”

Ön Koşullar

Eğitimden verim almak için gereken ArcGIS deneyimi ve bilgi

1

ArcGIS temel bilgisi

ArcGIS Pro arayüzü, katman ekleme ve temel vektör işlemlere aşinalık beklenir.

2

Mekânsal analiz girişi

Buffer, overlay ve seçim gibi temel vektör analiz işlemlerini bilmek raster konulara geçişi kolaylaştırır.

3

Spatial Analyst lisansı

Uygulamalar için ArcGIS Spatial Analyst eklenti lisansının etkin olması gerekir; kurulum eğitim öncesi sağlanabilir.

4

Temel istatistik

Ortalama, dağılım ve enterpolasyon gibi temel sayısal kavramlar yorumlamayı kolaylaştırır; zorunlu değildir.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı raster veri yapısını ve hücre boyutunu kavrar, analiz ortamını doğru ayarlar ve raster hesaplayıcı ile yeniden sınıflandırma araçlarını etkin kullanır.

Modül 1

Raster Veri Yapısı

Raster hücre (cell), çözünürlük ve değer kavramı
Sürekli (continuous) ve ayrık (discrete) raster
Raster ile vektör verinin karşılaştırılması
Hücre boyutunun analiz sonucuna etkisi
NoData hücreleri ve bunların yönetimi
Raster bant (band) ve çok bantlı veri kavramı

Modül 2

Analiz Ortamı Ayarları

Çıktı hücre boyutu (cell size) belirleme
Analiz kapsamı (extent) ve maske (mask) ayarı
Ortak koordinat sistemi ve hizalama (snap raster)
Çalışma alanı (workspace) ve ara dosya yönetimi
Ortam ayarlarının tüm araçlara etkisi
Tutarlı sonuç için ortamın standartlaştırılması

Modül 3

Raster Hesaplayıcı

Raster Calculator ile hücre bazlı işlem
Aritmetik ve mantıksal operatör kullanımı
Koşullu ifade (Con) ile değer atama
Birden çok rasteri birleştirerek hesaplama
Map algebra mantığının kavranması
Örnek: NDVI benzeri bir indeks hesaplama

Modül 4

Yeniden Sınıflandırma

Reclassify ile değer aralıklarını yeniden atama
Sürekli veriyi sınıflara (kategoriye) dönüştürme
Sınıf sınırlarını analize uygun belirleme
Sıralı puanlama (ör. 1-5 uygunluk) oluşturma
Sınıflandırmanın uygunluk modeline hazırlığı
Reclass sonucunun doğrulanması ve yorumu

Günün hedefiKatılımcı nokta ölçümlerinden IDW, Kriging ve spline ile sürekli yüzeyler üretir, yöntemleri karşılaştırır ve kernel ile nokta yoğunluğu analizlerini uygular.

Modül 1

İnterpolasyon Kavramı

İnterpolasyon nedir ve ne zaman kullanılır
Örneklenmemiş noktaların tahmin mantığı
Deterministik ve jeoistatistik yöntem farkı
Girdi nokta dağılımının sonuca etkisi
Tahmin hatası ve doğrulama yaklaşımı
Yöntem seçimini etkileyen etkenler

Modül 2

IDW ve Spline İnterpolasyonu

IDW (ters mesafe ağırlıklı) yöntem mantığı
Güç (power) parametresinin etkisi
Komşu nokta sayısı ve arama yarıçapı
Spline ile pürüzsüz yüzey üretimi
IDW ve spline sonuçlarının karşılaştırılması
Hangi veriye hangi yöntemin uygun olduğu

Modül 3

Kriging ve Jeoistatistik

Kriging yönteminin temel mantığı
Semivariogram ve mekânsal otokorelasyon
Ordinary ve universal kriging ayrımı
Tahminle birlikte hata yüzeyi üretimi
Geostatistical Analyst eklentisine değinme
Kriging sonuçlarının yorumlanması

Modül 4

Yoğunluk Analizleri

Kernel Density ile sürekli yoğunluk yüzeyi
Point Density ve Line Density farkı
Arama yarıçapı (bandwidth) seçimi etkisi
Nokta olay verisinin yoğunluk haritası
Sıcak nokta (hotspot) görselleştirme mantığı
Örnek: olay veya tesis yoğunluğu analizi

Günün hedefiKatılımcı eğim, bakı ve hillshade üretir, mesafe ve maliyet yüzeyleri oluşturur ve çok ölçütlü ağırlıklı örtüşmeyle bir uygunluk modeli kurar.

Modül 1

Yüzey ve Arazi Analizi

Sayısal yükseklik modeli (DEM) ile çalışma
Eğim (slope) ve bakı (aspect) hesaplama
Hillshade (gölgelendirme) üretimi
Kontur (contour) çizgileri oluşturma
Eğri (curvature) ve arazi engebe ölçütleri
Yüzey ürünlerinin karar analizinde kullanımı

Modül 2

Mesafe ve Maliyet Analizi

Öklid (Euclidean) mesafe yüzeyi üretimi
Maliyet yüzeyi (cost surface) tanımlama
Maliyet mesafesi (cost distance) hesabı
En düşük maliyetli yol (least cost path)
Mesafenin uygunluk ölçütü olarak kullanımı
Yakınlık tabanlı kısıt (constraint) belirleme

Modül 3

Çok Ölçütlü Uygunluk Modeli

Uygunluk (suitability) analizinin mantığı
Ölçütlerin ortak ölçeğe (1-5) getirilmesi
Weighted Overlay ile ağırlıklı birleştirme
Ağırlıkların (weight) belirlenmesi ve etkisi
Kısıt alanlarının (NoData) modele katılması
Yer seçimi senaryosuyla model uygulaması

Modül 4

Model Doğrulama ve Sunum

Uygunluk sonucunun sınıflandırılması
Duyarlılık analizi (ağırlık değiştirme etkisi)
Sonucun arazi gerçekliğiyle karşılaştırılması
ModelBuilder ile analizin tekrarlanabilir kılınması
Uygunluk haritasının layout ile sunumu
Karar vericiye yönelik yorum ve raporlama

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

Raster hakimiyeti

Raster veri yapısını, hücre boyutunu ve analiz ortamını kavrayarak raster analizlerini doğru ve tutarlı biçimde kurarsınız.

✅

Map algebra

Raster hesaplayıcı ve Con ile hücre bazlı işlemler yapar, birden çok rasteri birleştirerek indeks ve ölçütler üretirsiniz.

✅

Sınıflandırma

Reclassify ile sürekli veriyi uygunluk puanlarına dönüştürür ve veriyi çok ölçütlü modele hazır hale getirirsiniz.

✅

İnterpolasyon

IDW, Kriging ve spline ile nokta ölçümlerinden sürekli yüzeyler üretir ve yöntemleri senaryoya göre seçersiniz.

✅

Yoğunluk analizi

Kernel ve nokta yoğunluğu araçlarıyla olay ve tesis dağılımlarını sürekli yoğunluk yüzeylerine dönüştürürsünüz.

✅

Yüzey analizi

DEM'den eğim, bakı ve hillshade üretir, mesafe ve maliyet yüzeyleriyle arazi tabanlı analizleri uygularsınız.

✅

Uygunluk modelleme

Weighted Overlay ile çok ölçütlü uygunluk modeli kurar, yer seçimi gibi kararları veriye dayalı biçimde desteklersiniz.

✅

Model doğrulama

Duyarlılık analiziyle sonucu sınar, ModelBuilder ile tekrarlanabilir kılar ve bulguları karar vericiye sunarsınız.

Kimler İçin Uygundur?

ArcGIS'te vektör analize aşina olup raster tabanlı mekânsal analiz
interpolasyon ve uygunluk modellemesi yapmak isteyen CBS uzmanları
plancılar
çevre
ziraat mühendisleri ile araştırmacılar için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

ArcGIS'te vektör analize aşina olup raster tabanlı mekânsal analiz, interpolasyon ve uygunluk modellemesi yapmak isteyen CBS uzmanları, plancılar, çevre ve ziraat mühendisleri ile araştırmacılar için uygundur. ArcGIS Pro temel kullanımı ve temel vektör analiz işlemlerine aşinalık beklenir.

Bu eğitim ile gelişmiş Spatial Analysis eğitimi arasında ne fark var?

Bu program orta seviyedir ve Spatial Analyst'in temel raster analizine, interpolasyona, yoğunluğa ve çok ölçütlü uygunluk modellemesine odaklanır. Gelişmiş program ise hidroloji, ileri cost/path distance, arcpy ile raster otomasyonu, çok boyutlu ve görüntü analizi gibi daha uzman konuları kapsar. Bu eğitim, gelişmiş program için sağlam bir temeldir.

Spatial Analyst lisansı gerekli mi?

Evet. Tüm uygulamalar ArcGIS Spatial Analyst eklentisiyle yapıldığı için eklenti lisansının etkin olması gerekir. Raster hesaplayıcı, interpolasyon, yoğunluk ve weighted overlay gibi araçlar bu eklentiyle gelir. Lisans ve kurulum eğitim öncesinde sağlanabilir; kurumsal gruplarda mevcut lisans yapısına göre planlanır.

Eğitimin süresi ve formatı nedir?

Eğitim üç gün sürer ve her gün dört modülden oluşur. Her yöntem gerçek bir karar senaryosuyla raster veride uygulanır ve gün sonunda analizler birleşerek bir uygunluk modeli kurulur. Yüz yüze veya online yapılabilir; katılımcıların çalışma alanına (çevre, tarım, planlama) uygun veriyle uyarlanabilir.

Eğitim sonunda sertifika veriliyor mu?

Programı tamamlayan katılımcılar Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası alır. Sertifika tamamlanan modülleri ve uygulanan raster analiz, interpolasyon, yoğunluk, yüzey analizi ve uygunluk modelleme konularını belgeler; kurumsal gruplara özel uyarlama ve proje danışmanlığı ile genişletilebilir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika