EA Mimari İlkeler ve Desenler Eğitimi

Eğitim Hakkında

Mimari ilke ve desenleri kurumsal kararlara ve referans mimarilere dönüştüren uygulamalı program

Enterprise Architecture: Architectural Principles & Patterns Eğitimi, kurumsal mimari kararlarını ilkeler ve kanıtlanmış desenlerle sağlam temellere oturtmaya odaklanır. Program; mimari ilkelerin tanımı ve yazımı, TOGAF ilke kataloğu, kalite nitelikleri, mimari desenler (katmanlı, mikroservis, olay güdümlü, hexagonal), entegrasyon desenleri, referans mimariler, mimari karar kayıtları (ADR) ile desen ve ilkelerin yönetişimini kapsar. Konular örnek kararlarla işlenir.

Süre ve Format

3 Gün. Her gün dört modül; mimari ilkelerden kalite niteliklerine, desenlere ve referans mimari ile karar yönetişimine ilerlenir.

Seviye

Orta Seviye — Mimari ilkeleri ve desenleri kurumsal kararlara ve referans mimarilere dönüştürme yetkinliği

Öğrenme Metodu

Her ilke ve desen önce amacı ve bağlamıyla anlatılır, ardından örnek mimari kararlar ve senaryo çözümleme atölyeleriyle pekiştirilir.

Neden Bu Eğitim?

🧭İlke temelli karar

Mimari ilkeleri yazıp uygulayarak kararlarınızı tutarlı, gerekçeli ve kurum genelinde hizalı hale getirirsiniz.

🧱Kanıtlanmış desenler

Katmanlı, mikroservis ve olay güdümlü gibi desenleri tanıyarak tekerleği yeniden icat etmeden doğru çözümü seçersiniz.

⚖️Nitelik dengesi

Kalite niteliklerini (performans, güvenlik, ölçeklenebilirlik) karşılaştırarak ödünleşimleri bilinçli biçimde yönetirsiniz.

Anahtar Konular

mimari ilkeler eğitimimimari desenler eğitimiarchitectural principles patternskurumsal mimari desenlerimikroservis mimari eğitimimimari karar kaydı adrkalite nitelikleri mimarireferans mimari eğitimiyazılım mimari desenlerienterprise architecture patterns

“İyi mimari sezgiyle değil; açık ilkeler, kanıtlanmış desenler ve gerekçeli kararlarla kurulur ve zamanla güvenle gelişir.”

Ön Koşullar

Eğitimden en iyi verimi almak için faydalı olacak temel bilgi ve deneyim

1

EA veya mimari bilgisi

Kurumsal mimari veya yazılım mimarisi kavramlarına aşinalık, ilke ve desenleri bağlama oturtmayı kolaylaştırır.

2

Sistem tasarımı deneyimi

Uygulama ve sistem tasarımına dair deneyim, desen seçimi ve ödünleşim modüllerinde avantaj sağlar.

3

Entegrasyon farkındalığı

API, mesajlaşma ve veri entegrasyonu kavramlarına aşinalık, entegrasyon desenlerini kavramayı destekler.

4

Karar bakışı

Teknik kararların gerekçelendirilmesine ilgi, mimari karar kaydı ve yönetişim modüllerinden verimi artırır.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı mimari ilkelerin amacını ve yazım biçimini kavrar; TOGAF ilke kataloğunu inceler ve kalite niteliklerini mimari kararların temeli olarak kullanmayı öğrenir.

Modül 1

Mimari İlkeler Nedir ve Neden Gerekir

Mimari ilkenin tanımı ve amacı
İlkelerin kararlara rehberlik etmesi
İlke, politika ve standart ayrımı
İyi bir ilkenin taşıması gereken özellikler
İlkelerin iş hedefleriyle hizalanması
İlke eksikliğinin yol açtığı sorunlar

Modül 2

Mimari İlkelerin Yazılması

İlke-gerekçe-sonuç (statement) formatı
Örnek kurumsal mimari ilkeleri
İş, veri, uygulama ve teknoloji ilkeleri
İlkelerin somut ve uygulanabilir yazılması
İlkeler arası çelişkilerin yönetimi
İlke kataloğunun oluşturulması

Modül 3

TOGAF İlke Kataloğu ve Yönetişim

TOGAF'ta mimari ilkelerin rolü
TOGAF örnek ilke setinin incelenmesi
İlkelerin ADM döngüsündeki kullanımı
İlke uygunluğunun (compliance) denetlenmesi
İstisna ve sapma (dispensation) yönetimi
İlkelerin kurumda benimsetilmesi

Modül 4

Kalite Nitelikleri (Quality Attributes)

Kalite niteliklerinin mimariye etkisi
Performans, ölçeklenebilirlik ve kullanılabilirlik
Güvenlik, sürdürülebilirlik ve taşınabilirlik
Nitelik senaryoları (quality scenarios)
Nitelikler arası ödünleşim (trade-off) analizi
ATAM yaklaşımıyla mimari değerlendirme

Günün hedefiKatılımcı temel mimari stilleri ve desenleri kavrar; katmanlı, mikroservis, olay güdümlü ve hexagonal gibi desenlerin bağlam, avantaj ve ödünleşimlerini değerlendirir.

Modül 1

Mimari Stiller ve Desen Kavramı

Mimari stil ve desen (pattern) ayrımı
Desenlerin bağlam-problem-çözüm yapısı
Desen seçiminde dikkat edilecek kriterler
Desenlerin kalite nitelikleriyle ilişkisi
Anti-desenlerin (anti-pattern) tanınması
Desen kataloglarının kullanımı

Modül 2

Katmanlı ve Modüler Desenler

Katmanlı (layered) mimari deseni
İstemci-sunucu ve çok katmanlı yapı
Modüler monolit (modular monolith) yaklaşımı
Hexagonal (port-adapter) mimari
Temiz (clean) mimari yaklaşımı
Katmanlı desenlerin avantaj ve sınırları

Modül 3

Mikroservis ve Dağıtık Desenler

Mikroservis mimarisinin temel ilkeleri
Servis sınırlarının ve bağlamların belirlenmesi
API ağ geçidi (gateway) ve servis keşfi
Veri yönetimi ve servis başına veritabanı
Dağıtık sistemlerde tutarlılık zorlukları
Mikroservis ödünleşimleri ve olgunluk

Modül 4

Olay Güdümlü ve Entegrasyon Desenleri

Olay güdümlü (event-driven) mimari
Yayınla-abone ol (pub-sub) ve mesaj kuyruğu
CQRS ve olay kaynaklı (event sourcing) desenler
Kurumsal entegrasyon desenleri (EIP)
Senkron ve asenkron entegrasyon seçimi
Saga ile dağıtık işlem yönetimi

Günün hedefiKatılımcı referans mimari ve yapı taşlarını kullanır, mimari karar kayıtlarını (ADR) hazırlar, ilke ve desenleri yönetişime bağlayarak kurumsal standartlar oluşturur.

Modül 1

Referans Mimariler ve Yapı Taşları

Referans mimarinin tanımı ve amacı
Mimari yapı taşı (ABB) ve çözüm yapı taşı (SBB)
Sektör ve teknoloji referans mimarileri
Referans mimarinin kuruma uyarlanması
Yeniden kullanım ve standartlaşma kazanımı
Referans mimarinin güncel tutulması

Modül 2

Mimari Karar Kayıtları (ADR)

Mimari kararın (decision) önemi
ADR formatı: bağlam, karar, sonuç
Seçeneklerin ve ödünleşimlerin kaydı
Kararların izlenebilirliği ve geçmişi
ADR'lerin ilke ve desenlerle ilişkisi
Karar kayıtlarının depoda yönetimi

Modül 3

Desen ve İlke Seçiminin Uygulanması

İş gereksiniminden nitelik senaryosuna geçiş
Niteliklere göre uygun desenin seçilmesi
İlkelerin karar sürecine uygulanması
Ödünleşimlerin paydaşlarla netleştirilmesi
Örnek senaryoda desen-ilke eşleştirme
Seçimlerin ADR ile belgelenmesi

Modül 4

İlke ve Desen Yönetişimi

Kurumsal desen ve ilke kütüphanesi kurma
Mimari kurul (review board) ile uygunluk
Standart ve kılavuzların güncellenmesi
Desen ve ilkelerin kurum içinde yayılması
Olgunluk ve uyum düzeyinin izlenmesi
Sürekli iyileştirme ve ders çıkarma

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

İlke yazımı

Mimari ilkeleri ilke-gerekçe-sonuç formatında somut ve uygulanabilir biçimde yazıp bir ilke kataloğu oluşturabilirsiniz.

✅

TOGAF ilkeleri

TOGAF ilke kataloğunu ve ilkelerin ADM döngüsündeki kullanımını kavrayarak ilke yönetişimini kurabilirsiniz.

✅

Kalite nitelikleri

Performans, güvenlik ve ölçeklenebilirlik gibi nitelikleri senaryolarla tanımlayıp ödünleşimlerini analiz edebilirsiniz.

✅

Desen bilgisi

Katmanlı, hexagonal, mikroservis ve olay güdümlü desenlerin bağlam ve ödünleşimlerini ayırt ederek doğru seçimi yapabilirsiniz.

✅

Entegrasyon desenleri

Pub-sub, CQRS, event sourcing ve kurumsal entegrasyon desenlerini uygun senaryolarda bilinçli biçimde uygulayabilirsiniz.

✅

Referans mimari

Referans mimari ve yapı taşlarını kullanarak yeniden kullanılabilir, standartlaşmış kurumsal çözümler tasarlayabilirsiniz.

✅

Karar kaydı

Mimari karar kayıtlarını (ADR) hazırlayarak kararları, seçenekleri ve ödünleşimleri izlenebilir biçimde belgeleyebilirsiniz.

✅

Yönetişim

İlke ve desen kütüphanesini mimari kurul ve uygunluk süreçleriyle yöneterek kurumsal mimari standartlarını sürdürebilirsiniz.

Kimler İçin Uygundur?

Kurumsal
çözüm ve yazılım mimarları
kıdemli geliştiriciler
teknik liderler ile mimari kararlarını ilke ve desenlerle gerekçelendirmek
kurumsal referans mimariler
standartlar oluşturmak isteyen BT profesyonelleri için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

Eğitim; kurumsal, çözüm ve yazılım mimarları, kıdemli geliştiriciler, teknik liderler ile mimari kararlarını ilke ve desenlerle gerekçelendirmek, kurumsal referans mimariler ve standartlar oluşturmak isteyen deneyimli BT profesyonelleri için uygundur. Orta seviye, karar ve senaryo temelli bir programdır.

Bu eğitim ile 'Enterprise Architecture Basics' eğitiminin farkı nedir?

'Enterprise Architecture Basics' eğitimi EA kavramlarına, alanlara ve çerçevelere giriş sunar. Bu program ise mimari ilke ve desenlere, kalite niteliklerine ve karar yönetişimine derinlemesine odaklanır; somut mimari kararların nasıl gerekçelendirileceğini ve belgeleneceğini öğretir. Temel bilgiye sahip katılımcılar için bir sonraki adımdır.

Yazılım geliştirme deneyimi gerekir mi?

Kesin şart değildir, ancak uygulama ve sistem tasarımına dair deneyim verimi artırır. Mikroservis, olay güdümlü ve entegrasyon desenleri teknik örneklerle ele alındığından, geliştirme veya mimari deneyimi olan katılımcılar içeriği kendi bağlamlarına daha kolay taşır. Kavramlar örneklerle açıklanır.

Desenler belirli bir teknolojiye mi bağlı?

Hayır. Desen ve ilkeler teknolojiden bağımsız, kavramsal düzeyde ele alınır; mikroservis, olay güdümlü mimari ve entegrasyon desenleri örneklerle somutlaştırılır. Böylece öğrenilen yaklaşımlar farklı platform ve teknolojilerde uygulanabilir. Kurumsal eğitimlerde örnekler kurumun teknoloji yığınına uyarlanabilir.

Eğitim sonunda sertifika veriliyor mu?

Programı tamamlayan katılımcılar Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası alır. Eğitim, mimari ilke ve desenlerle karar verme yetkinliği kazandırmaya yöneliktir; herhangi bir mesleki unvan veya belgelendirme sınavı kapsamında değildir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika