Measuring SQL Performance Eğitimi

Eğitim Hakkında

Sorgu yanıt süresini, kaynak tüketimini ve darboğazları metriklerle ölçmeye ve yorumlamaya odaklı

Bu eğitim, bir SQL sorgusunun ne kadar sürede ve hangi kaynak maliyetiyle çalıştığını objektif metriklerle ölçmeyi öğretir. Katılımcılar execution plan okuma, logical/physical read, CPU süresi, elapsed time ve wait istatistiklerini kavrar. SQL Server'da SET STATISTICS IO/TIME ve Query Store, Oracle'da AWR, SQL trace ve autotrace, PostgreSQL'de EXPLAIN ANALYZE araçları uygulamalı işlenir. Ölçümleri tekrarlanabilir benchmark'a dönüştürme ve darboğazı doğru yorumlama vurgulanır.

Süre ve Format

3 Gün. Her gün dört modül; performans metrikleri ve execution plan temellerinden wait analizi ile tekrarlanabilir benchmark kurulumuna ilerlenir.

Seviye

Orta Seviye — Execution plan, istatistik, wait analizi ve sorgu yanıt süresini ölçme teknikleri

Öğrenme Metodu

Her konu gerçek bir veritabanı üzerinde canlı sorgularla, execution plan, istatistik ve wait verileri okunarak ölçüm yaparak uygulanır.

Neden Bu Eğitim?

📏Kanıta dayalı ölçüm

Tahmin yerine logical read, CPU ve elapsed time gibi metriklerle çalışarak performans kararlarını somut verilere dayandırırsınız.

🔍Execution plan okuma

Execution plan'daki scan, seek, join ve sort operatörlerini okuyarak maliyetin tam olarak nereden geldiğini görürsünüz.

⏱️Darboğaz tespiti

Wait istatistikleri ve kaynak metrikleriyle sorunun CPU, I/O yoksa kilitlenme kaynaklı mı olduğunu kesin ayırt edersiniz.

Anahtar Konular

sql performans eğitimiexecution plan eğitimisql sorgu optimizasyonusql performans ölçmewait istatistikleriquery storeexplain analyzesql benchmarkveritabanı performans eğitimisql tuning kursu

“Ölçemediğiniz performansı iyileştiremezsiniz; bu eğitim SQL performansını tahminden çıkarıp kanıta dayalı bir disipline dönüştürür.”

Ön Koşullar

Eğitimden verim almak için faydalı olacak bilgi ve ortam gereksinimleri

1

SQL bilgisi

SELECT, JOIN, GROUP BY ve alt sorgu yazabilecek düzeyde SQL bilgisi gereklidir.

2

Veritabanı temeli

Tablo, index ve transaction gibi temel ilişkisel veritabanı kavramlarına aşinalık beklenir.

3

Araç erişimi

SSMS, SQL Developer veya psql gibi bir istemci ile veritabanına erişim pratik için gereklidir.

4

Örnek veri

Yeterli büyüklükte örnek bir veri kümesi, ölçümlerin anlamlı olması için faydalıdır.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı performansın hangi metriklerle ölçüldüğünü, elapsed time ile CPU farkını ve tekrarlanabilir ölçümün koşullarını kavrar.

Modül 1

Performans Metriklerine Giriş

Elapsed time, CPU time ve bekleme süresi ayrımı
Logical read, physical read ve buffer hit oranı
Throughput ile latency arasındaki temel fark
Satır sayısı ve kardinalitenin maliyete etkisi
Cold cache ve warm cache ölçüm farkı
Ölçümü etkileyen dış faktörlerin izole edilmesi

Modül 2

Ölçüm Metodolojisi

Tekrarlanabilir ve kararlı ölçüm ortamı kurma
İlk çalıştırma ile ısınmış çalıştırma karşılaştırması
Ortalama, medyan ve uç değerlerin yorumu
Plan cache temizleme ve etkisinin bilinmesi
Üretim ile test ortamı farkının göz önüne alınması
Ölçüm sonuçlarını belgeleme disiplini

Modül 3

SQL Server İstatistik Araçları

SET STATISTICS IO ve read sayılarını okuma
SET STATISTICS TIME ile CPU ve elapsed ölçümü
Actual vs estimated execution plan farkı
Query Store ile zaman içinde performans izleme
sys.dm_exec_query_stats ile sorgu metrikleri
Include actual execution plan kullanımı

Modül 4

Oracle ve PostgreSQL Araçları

Oracle autotrace ile statistics ve plan görüntüsü
SQL trace (10046) ve tkprof ile analiz
AWR ve ASH raporlarından metrik okuma
PostgreSQL EXPLAIN ANALYZE çıktısının okunması
pg_stat_statements ile sorgu bazlı istatistik
auto_explain ile yavaş sorguları yakalama

Günün hedefiKatılımcı execution plan operatörlerini okur, tahmini ve gerçek satır sayısını karşılaştırır ve maliyetin kaynağını doğru biçimde tespit eder.

Modül 1

Execution Plan Operatörleri

Table scan, index scan ve index seek ayrımı
Nested loops, merge ve hash join operatörleri
Sort, aggregate ve filter operatörlerinin maliyeti
Key lookup ve RID lookup'un pahalılığı
Operatör ağacının okunma yönü ve akış
Estimated operator cost değerinin yorumu

Modül 2

Kardinalite ve İstatistik

İstatistiklerin tahmini satır sayısına etkisi
Güncel olmayan istatistiğin yarattığı sapma
Histogram ve yoğunluk (density) kavramı
Parametre sniffing ve plan kararsızlığı
Estimated ile actual rows farkının anlamı
İstatistik güncelleme stratejileri

Modül 3

I/O ve Bellek Maliyeti

Mantıksal okuma sayısını azaltmanın önemi
Spill to tempdb/disk ve bellek yetersizliği
Buffer pool ve cache hit oranının etkisi
Read-ahead ve ardışık okuma davranışı
Memory grant ve sort/hash bellek ihtiyacı
Sayfa (page) ve extent kavramının maliyeti

Modül 4

CPU ve Eşzamanlılık

CPU yoğun operatörlerin tespiti
Paralel plan ve DOP'un yanıt süresine etkisi
Derleme (compile) maliyeti ve plan yeniden kullanımı
Implicit conversion kaynaklı CPU israfı
Fonksiyonların sütunda kullanımı ve etkisi
Yük altında ölçüm ve eşzamanlılık etkisi

Günün hedefiKatılımcı wait istatistiklerini yorumlar, iyileştirme öncesi ve sonrasını ölçerek karşılaştırır ve tekrarlanabilir bir benchmark süreci kurar.

Modül 1

Wait İstatistikleri

Wait events ile darboğaz sınıflandırması
SQL Server sys.dm_os_wait_stats okuması
Oracle wait event ve top-5 timed events
PAGEIOLATCH, LCK ve CXPACKET gibi bekleme türleri
Signal wait ve resource wait ayrımı
Bekleme verisini zaman penceresiyle yorumlama

Modül 2

İyileştirme Öncesi/Sonrası Ölçüm

Baseline ölçüm alma ve referans oluşturma
Değişiklik sonrası aynı koşulda yeniden ölçüm
Metriklerde yüzdesel iyileşmeyi hesaplama
Yanıltıcı iyileşmeleri (cache etkisi) ayıklama
Regresyonları tespit etme ve geri alma
Sonuçların karar vericilere raporlanması

Modül 3

Benchmark ve Yük Testi

Gerçekçi yük senaryosu tasarımı
Eşzamanlı kullanıcı simülasyonunun etkisi
ostress, HammerDB gibi araçlarla yük üretme
Isınma süresi ve kararlı durum ölçümü
Ölçüm gürültüsünü azaltma teknikleri
Benchmark sonuçlarının tekrarlanabilirliği

Modül 4

İzleme ve Sürekli Ölçüm

Yavaş sorguları otomatik yakalama kurulumu
Extended Events ile hafif ölçüm toplama
Query Store ile regresyon tespiti
Performans panolarıyla trend izleme
Eşik aşımında otomatik uyarı kurgusu
Ölçüm verisinden önceliklendirme yapma

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

📏

Metrik okuma

Elapsed time, CPU time, logical read ve wait süresi gibi performans metriklerini doğru okuyup birbirinden ayırt edebilirsiniz.

🧭

Plan analizi

Execution plan operatörlerini okuyarak maliyetin scan, join, sort yoksa lookup kaynaklı mı olduğunu tespit edebilirsiniz.

📊

İstatistik

Tahmini ve gerçek satır sayısını karşılaştırarak güncel olmayan istatistik ve kardinalite sapmalarını teşhis edebilirsiniz.

⏱️

Wait analizi

Wait istatistiklerini yorumlayarak darboğazın CPU, I/O veya kilitlenme kaynaklı olduğunu kesin biçimde ayırt edebilirsiniz.

🔁

Tekrarlanabilirlik

Cache ve ortam etkilerini izole ederek kararlı, tekrarlanabilir ve güvenilir ölçümler tasarlayabilirsiniz.

🧪

Benchmark

Gerçekçi yük senaryoları kurarak eşzamanlılık altında performansı ölçen tekrarlanabilir benchmark'lar oluşturabilirsiniz.

📈

Öncesi/sonrası

İyileştirme öncesi ve sonrası ölçüm alarak kazanımı yüzdesel kanıtlayabilir ve olası regresyonları yakalayabilirsiniz.

🛠️

Çoklu platform

SQL Server, Oracle ve PostgreSQL'in ölçüm araçlarını kullanarak farklı veritabanlarında performans ölçebilirsiniz.

Kimler İçin Uygundur?

Sorgu performansını ölçmek ve kanıta dayalı iyileştirmek isteyen veritabanı yöneticileri
SQL geliştiricileri
uygulama geliştiricileri
performans sorunlarını analiz eden teknik ekipler için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

Sorgu performansını ölçmek ve kanıta dayalı iyileştirmek isteyen veritabanı yöneticileri, SQL ve uygulama geliştiricileri ile performans sorunlarını analiz eden teknik ekipler için uygundur. SQL yazabilen herkes katılabilir.

Hangi veritabanları işleniyor?

Ölçüm teknikleri SQL Server, Oracle ve PostgreSQL üzerinde gösterilir. Her platformun kendi araçları (STATISTICS IO/TIME, Query Store, autotrace, AWR, EXPLAIN ANALYZE, pg_stat_statements) uygulamalı olarak ele alınır ve ortak metrikler vurgulanır.

Eğitim sorgu optimizasyonu mu öğretiyor?

Bu eğitim öncelikle ölçme ve teşhis odaklıdır: performansın nasıl doğru ölçüleceğini ve darboğazın nasıl tespit edileceğini öğretir. Index ve sorgu yeniden yazımı gibi iyileştirmeler, ölçümün gösterdiği kanıt üzerinden ele alınır.

Ölçümler neden tekrarlanabilir olmalı?

Cache durumu, eşzamanlı yük ve ortam farkları aynı sorguda çok farklı süreler verebilir. Eğitimde cold/warm cache, ısınma süresi ve ortam izolasyonu gibi konular işlenerek güvenilir, tekrarlanabilir ölçüm yapmanız sağlanır.

Eğitim sonunda sertifika veriliyor mu?

Programı tamamlayan katılımcılar Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası alır. Eğitim kurumsal bir yetkinlik programıdır; resmi bir ürün sınavına girmek isteyenler için sınav başvurusu ve ücreti ilgili kuruma aittir. Sertifika, kazanılan pratik beceriyi ve tamamlanan modülleri belgeler.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika