MySQL Sorgu ve Performans Optimizasyonu Eğitimi

Eğitim Hakkında

Sorgu planından sunucu yapılandırmasına kadar uçtan uca performans ayarı

Bu eğitim, MySQL ve MariaDB üzerinde yavaş çalışan sorguları tespit etmeyi ve kök nedenlerini gidererek performansı artırmayı öğretir. EXPLAIN ve EXPLAIN ANALYZE ile sorgu planı okuma, doğru indeks tasarımı, kapsayan indeksler, JOIN ve alt sorgu optimizasyonu, InnoDB buffer pool ayarı ve Performance Schema analizi uygulamalı işlenir. Katılımcılar slow query log'u yorumlar, optimizer'ın karar mantığını kavrar ve şema tasarımının performansa etkisini öğrenir.

Süre ve Format

3 Gün. Yüz yüze veya online, gerçek veri setleri üzerinde sorgu analizi ve iyileştirme çalışmalarıyla uygulamalı yürütülür; kuruma özel uyarlanır.

Seviye

Orta Seviye — SQL yazabilen geliştirici ve yöneticilerin yavaş sorguları teşhis edip hızlandırmayı öğrendiği uygulamalı program.

Öğrenme Metodu

Her konu yavaş bir sorgu örneğiyle başlar, EXPLAIN ile analiz edilir ve indeks ya da sorgu düzenlemesiyle ölçülebilir biçimde hızlandırılır.

Neden Bu Eğitim?

🚀Ölçülebilir Hızlanma

EXPLAIN ve indeks tasarımıyla yavaş sorguların süresini saniyelerden milisaniyelere indirerek uygulamanızın tepki süresini iyileştirirsiniz.

🔍Doğru Teşhis

Slow query log ve Performance Schema ile sorun yaratan sorguları isabetle tespit eder, tahmin yerine veriye dayalı optimizasyon yaparsınız.

💰Kaynak Tasarrufu

Daha verimli sorgular ve doğru InnoDB ayarlarıyla aynı donanımda daha fazla iş yaparak sunucu ve maliyet büyümesini ertelersiniz.

Anahtar Konular

mysql performans eğitimisorgu optimizasyonumysql indeks tasarımıexplain analyzeslow query loginnodb buffer poolperformance schemamysql tuningveritabanı optimizasyonumariadb performans

“Performans optimizasyonu tahminle değil ölçümle yapılır; doğru indeks ve iyi yazılmış bir sorgu çoğu zaman en pahalı donanımdan daha değerlidir.”

Ön Koşullar

Eğitimden en yüksek verimi almak için önerilen temel bilgi ve deneyimler

1

SQL Sorgu Bilgisi

SELECT, JOIN, WHERE ve GROUP BY içeren sorguları rahatça yazabilmek ve okuyabilmek beklenir.

2

Veritabanı Kavramları

Tablo, anahtar, ilişki ve indeks gibi temel ilişkisel veritabanı kavramlarına aşina olmak gerekir.

3

MySQL Erişimi

MySQL istemcisiyle veritabanına bağlanıp sorgu çalıştırabilmek ve sonuçları yorumlayabilmek faydalıdır.

4

Temel Komut Satırı

Linux veya Windows komut satırında dosya ve log inceleme işlemlerini yapabilmek işinize yarar.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcılar gün sonunda EXPLAIN çıktısını yorumlar, B-tree indekslerin nasıl çalıştığını kavrar ve bir sorgu için doğru indeksi tasarlayabilir hale gelir.

Modül 1

MySQL Optimizer Çalışma Mantığı

Maliyet tabanlı (cost-based) optimizer'ın karar süreci
Sorgu ayrıştırma, yeniden yazma ve yürütme aşamaları
İstatistik ve kardinalitenin plan seçimine etkisi
ANALYZE TABLE ile indeks istatistiklerinin güncellenmesi
optimizer_trace ile karar sürecinin izlenmesi
Optimizer hint kullanımı ve plan yönlendirme

Modül 2

EXPLAIN ve Sorgu Planı

EXPLAIN çıktısındaki type, key ve rows alanları
ALL, index, range, ref ve const erişim türleri
Extra sütunundaki Using filesort ve Using temporary uyarıları
EXPLAIN ANALYZE ile gerçek yürütme süresinin ölçülmesi
EXPLAIN FORMAT=JSON ile ayrıntılı plan incelemesi
Tahmini satır sayısı ile gerçek sayının karşılaştırılması

Modül 3

İndeks Türleri ve Yapısı

B-tree indekslerin iç yapısı ve çalışma prensibi
Birincil anahtar (clustered) indeksin InnoDB'deki rolü
İkincil (secondary) indeks ve geri arama (lookup) maliyeti
Benzersiz, bileşik ve ön ek (prefix) indeksler
Hash, fulltext ve spatial indekslerin kullanım alanları
Kardinalite ve seçicilik (selectivity) kavramları

Modül 4

Doğru İndeks Tasarımı

Bileşik indekste sütun sıralamasının önemi (leftmost prefix)
WHERE, ORDER BY ve GROUP BY için indeks planlama
Kapsayan (covering) indeks ile tablo erişiminden kaçınma
Gereksiz ve yinelenen indekslerin tespiti ve kaldırılması
İndeksin yazma performansına maliyeti
sys.schema_unused_indexes ile kullanılmayan indeks tespiti

Günün hedefiKatılımcılar gün sonunda slow query log ve Performance Schema ile sorunlu sorguları tespit eder, JOIN ve alt sorguları yeniden yazarak ölçülebilir hızlanma sağlar.

Modül 1

Slow Query Log ve Tespit

slow_query_log ve long_query_time parametrelerinin ayarlanması
log_queries_not_using_indexes ile indekssiz sorgu yakalama
pt-query-digest ile log özetleme ve sıralama
En çok toplam süre tüketen sorguların önceliklendirilmesi
sys.statement_analysis görünümünün kullanımı
Üretim ortamında güvenli log toplama yöntemleri

Modül 2

Performance Schema Analizi

events_statements_summary tablolarının incelenmesi
Bekleme (wait) olaylarıyla darboğaz tespiti
Tablo ve indeks I/O istatistiklerinin okunması
Geçici tablo ve dosya sıralaması (filesort) sayımları
sys şemasının pratik görünümleri
Bellek ve bağlantı kullanımının izlenmesi

Modül 3

JOIN ve Alt Sorgu Optimizasyonu

Nested loop join'in çalışma mantığı ve indeks etkisi
İlişkili (correlated) alt sorguların JOIN'e dönüştürülmesi
IN, EXISTS ve JOIN alternatiflerinin karşılaştırılması
Türetilmiş tablo (derived table) ve materialization
Semi-join ve subquery materialization optimizasyonları
EXPLAIN ile farklı yazımların plan karşılaştırması

Modül 4

Sorgu Yeniden Yazım Teknikleri

SELECT * yerine gerekli sütunların seçilmesi
Sayfalama (pagination) için keyset yaklaşımı ve OFFSET sorunu
Fonksiyon sarmalamanın indeks kullanımını engellemesi (sargability)
LIKE ve wildcard kullanımının indekse etkisi
UNION yerine UNION ALL tercihinin uygun olduğu durumlar
Toplu (batch) işlem ile satır satır işlemin karşılaştırılması

Günün hedefiKatılımcılar gün sonunda InnoDB buffer pool ve bağlantı ayarlarını yapılandırır, şema tasarımının performansa etkisini kavrar ve uçtan uca bir sorgu iyileştirme çalışması yürütür.

Modül 1

InnoDB Depolama Motoru Ayarı

innodb_buffer_pool_size'ın bellek planlamasıyla belirlenmesi
Buffer pool isabet oranının (hit ratio) izlenmesi
innodb_log_file_size ve redo log davranışı
innodb_flush_log_at_trx_commit ile dayanıklılık dengesi
innodb_io_capacity ve disk alt sistemine uyum
Buffer pool instance sayısı ve eşzamanlılık

Modül 2

Bellek ve Bağlantı Yönetimi

Oturum başına bellek: sort_buffer_size ve join_buffer_size
tmp_table_size ve geçici tablo yönetimi
max_connections ve thread yönetimi
Sorgu önbelleğinin kaldırılması ve modern alternatifler
table_open_cache ile tablo erişim optimizasyonu
Bağlantı havuzu kullanımının sunucu yüküne etkisi

Modül 3

Şema Tasarımı ve Veri Tipleri

Uygun veri tipi seçiminin depolama ve hıza etkisi
Normalizasyon ile seçici denormalizasyon dengesi
Büyük tablolarda partition (bölümleme) stratejileri
Birincil anahtar seçiminin InnoDB performansına etkisi
JSON sütunları ve sanal üretilmiş (generated) sütun indeksleri
Arşivleme ile sıcak veri setinin küçük tutulması

Modül 4

Uçtan Uca İyileştirme Çalışması

Yavaş bir raporlama sorgusunun baştan sona analizi
Darboğazın EXPLAIN ve profil ile belirlenmesi
İndeks ekleme ve sorgu yeniden yazımının uygulanması
Önce ve sonra ölçümleriyle kazanımın raporlanması
Performans regresyonlarının izlenmesi ve önlenmesi
Optimizasyon kararlarının belgelenmesi ve süreç haline getirilmesi

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

EXPLAIN Okuma

EXPLAIN ve EXPLAIN ANALYZE çıktısını akıcı biçimde yorumlayarak bir sorgunun neden yavaş çalıştığını kesin olarak teşhis edersiniz.

✅

İndeks Tasarımı

Bileşik ve kapsayan indeksleri doğru sütun sırasıyla tasarlayarak sorguların tablo taraması yapmadan hızla çalışmasını sağlarsınız.

✅

Yavaş Sorgu Tespiti

Slow query log ve pt-query-digest ile sorun yaratan sorguları önceliklendirir, en yüksek etkiyi veren iyileştirmelere odaklanırsınız.

✅

Performance Schema

Performance Schema ve sys şeması görünümleriyle bekleme olaylarını ve darboğazları veriye dayalı olarak analiz edersiniz.

✅

Sorgu Yeniden Yazımı

JOIN, alt sorgu ve sayfalama kalıplarını yeniden yazarak indeks kullanımını artırır ve yürütme süresini düşürürsünüz.

✅

InnoDB Ayarı

Buffer pool, redo log ve dayanıklılık parametrelerini iş yüküne göre ayarlayarak sunucu genelinde performans kazanırsınız.

✅

Şema Optimizasyonu

Veri tipi, normalizasyon ve bölümleme kararlarıyla şemayı performans odaklı tasarlar, büyük tablolarda ölçeklenebilirlik sağlarsınız.

✅

Ölçümlü İyileştirme

Önce-sonra ölçümleriyle optimizasyon kazanımlarını kanıtlar, performans iyileştirmeyi tekrarlanabilir bir sürece dönüştürürsünüz.

Kimler İçin Uygundur?

Yazılım geliştiriciler
veritabanı yöneticileri
backend mühendisleri
veri yoğun uygulamaların performansını iyileştirmekten sorumlu teknik ekipler için tasarlanmıştır

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

Veri yoğun uygulamalarla çalışan yazılım geliştiriciler, backend mühendisleri ve veritabanı yöneticileri için uygundur. Yavaş sorgularla karşılaşan ve bunların kök nedenini bulup çözmek isteyen herkes faydalanır. SQL yazabilme ve temel veritabanı bilgisi beklenir.

Performans eğitimi ile yönetim eğitiminin farkı nedir?

Bu program yalnızca sorgu ve sunucu performansına odaklanır: EXPLAIN, indeks tasarımı, sorgu yeniden yazımı ve InnoDB ayarı işlenir. Kullanıcı, yedekleme ve güvenlik gibi genel DBA konuları MySQL Yönetimi eğitiminin kapsamındadır.

Eğitim ne kadar sürüyor ve nasıl işleniyor?

Eğitim üç gün sürer ve yüz yüze veya online olarak verilebilir. Her konu gerçek bir yavaş sorgu örneğiyle başlar, EXPLAIN ile analiz edilir ve indeks ya da sorgu düzenlemesiyle ölçülebilir biçimde hızlandırılır.

Hangi araçlar kullanılıyor?

MySQL'in yerleşik EXPLAIN, Performance Schema ve sys şeması araçlarının yanı sıra slow query log, pt-query-digest ve optimizer_trace gibi analiz araçları kullanılır. Örnekler MySQL ve MariaDB üzerinde çalıştırılır.

Eğitim sonunda sertifika veriliyor mu?

Program tamamlayan katılımcılar Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası alır. Bu sertifika katılımın ve kazanılan yetkinliğin belgesidir; resmi bir sınav gereksinimi bulunmamaktadır.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika