Performance Engineering: Database Performance Eğitimi

Eğitim Hakkında

Veritabanı performans sorunlarını sistematik teşhis ve optimizasyonla çözmeyi öğreten eğitim

Performance Engineering: Optimizing Database Performance Eğitimi, veritabanı performansını ölçmeye, teşhis etmeye ve iyileştirmeye odaklanır. Katılımcılar yürütme planlarını (execution plan) okumayı, indeks türlerini ve tasarımını, istatistik ve kardinalite tahmininin plana etkisini öğrenir. Sorgu ayarlama, bekleme (wait) ve kaynak analizi, kilit ve eşzamanlılık sorunları, bellek, disk G/Ç ve bağlantı yönetimi ile sistematik bir performans metodolojisi uygulamalı işlenir.

Süre ve Format

3 Gün. İlk gün yürütme planı ve indeksleme, ikinci gün sorgu ayarlama ve istatistik, üçüncü gün bekleme analizi ve kaynak optimizasyonu işlenir.

Seviye

Orta Seviye — indeksleme, yürütme planı, sorgu ayarlama, istatistik ve bekleme analizi ile performans mühendisliği

Öğrenme Metodu

Her konu gerçek yavaş sorgular üzerinde plan okunarak, indeks ve sorgu değişikliği uygulanarak ölçülebilir iyileşmeyle işlenir.

Neden Bu Eğitim?

📈Ölçülebilir iyileşme

Yürütme planı ve metriklerle darboğazı sayısal olarak tespit eder, yaptığınız değişikliğin etkisini ölçersiniz.

🗂️Doğru indeks tasarımı

İndeks türlerini ve kapsayan (covering) indeksi öğrenir, gereksiz indeksten kaçınarak dengeli tasarım yaparsınız.

🔬Sistematik metodoloji

Tahmine değil; bekleme analizi ve plan okumaya dayalı sistematik bir performans ayarlama yöntemi edinirsiniz.

Anahtar Konular

veritabanı performans eğitimisql performans ayarlamaquery tuning eğitimiindeksleme eğitimiyürütme planıdatabase performancewait analiziperformans mühendisliğisql optimizasyonveritabanı ayarlama

“Performans tahminle değil ölçümle kazanılır; doğru planı okuyan ve doğru soruyu soran mühendis, darboğazı tesadüfe bırakmaz.”

Ön Koşullar

Eğitimden en iyi verimi almak için faydalı olacak bilgi ve ortam gereksinimleri

1

Orta düzey SQL

JOIN, alt sorgu ve GROUP BY içeren sorgular yazabilmek ayarlama konularını takip etmeyi kolaylaştırır.

2

İlişkisel kavramlar

Tablo, indeks ve işlem (transaction) kavramlarına aşinalık performans konularını anlamayı destekler.

3

Veritabanı yönetimi

En az bir veritabanı motorunda temel yönetim deneyimi metrik ve araçları kullanmayı kolaylaştırır.

4

Laboratuvar ortamı

Örnek veri seti yüklü bir veritabanı plan okuma ve ayarlama uygulamalarını birebir takip etmeyi sağlar.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcılar sorgu yürütme planlarını okur, tarama ve erişim operatörlerini yorumlar ve indeks türlerini kullanarak doğru erişim yollarını tasarlar.

Modül 1

Yürütme Planının Okunması

Tahmini (estimated) ve gerçek (actual) yürütme planı farkı
Table scan, index scan ve index seek operatörlerinin yorumu
Nested loop, hash ve merge join algoritmalarının ayrımı
Operatör maliyeti (cost) ve satır tahminlerinin okunması
Plan içinde en pahalı adımın (bottleneck) belirlenmesi
Sort, spool ve key lookup gibi uyarı veren operatörler

Modül 2

İndeks Türleri ve Yapısı

Clustered ve non-clustered indeks yapısının farkı
B-tree indeksin arama ve sıralama üzerindeki etkisi
Composite (bileşik) indekste sütun sırasının önemi
Covering indeks ve INCLUDE ile key lookup'tan kaçınma
Filtered ve unique indeks kullanım senaryoları
Bitmap, hash ve full-text indekslere genel bakış

Modül 3

İndeks Tasarımı İlkeleri

Sorgu desenine göre indeks adayı belirleme
WHERE, JOIN ve ORDER BY'a göre sütun seçimi
Seçicilik (selectivity) ve kardinalitenin indekse etkisi
Aşırı indekslemenin yazma (INSERT/UPDATE) maliyeti
Kullanılmayan ve yinelenen indekslerin tespiti
Indeks bakımı: fragmentasyon, rebuild ve reorganize

Modül 4

Erişim Yollarının İyileştirilmesi

Index seek yerine scan'e yol açan kalıpların düzeltilmesi
SARGable olmayan koşulların (fonksiyon, implicit cast) etkisi
Key lookup maliyetinin covering indeksle giderilmesi
Join erişim yolunun indeksle desteklenmesi
Plan değişiminin öncesi ve sonrası karşılaştırılması
İndeks önerilerinin eleştirel biçimde değerlendirilmesi

Günün hedefiKatılımcılar istatistik ve kardinalite tahmininin plana etkisini kavrar, sorguları yeniden yazarak ayarlar ve parametre ile önbellek davranışını yönetir.

Modül 1

İstatistik ve Kardinalite

İstatistiklerin (statistics) optimizer kararlarına etkisi
Histogram ve yoğunluk (density) bilgisinin yorumu
Kardinalite tahmininin plan seçimine etkisi
Güncel olmayan istatistiğin yanlış plana yol açması
Otomatik ve manuel istatistik güncelleme
Örnekleme (sampling) oranının tahmin doğruluğuna etkisi

Modül 2

Sorgu Yeniden Yazımı

SARGable koşullarla indeks kullanımını mümkün kılma
Gereksiz DISTINCT, alt sorgu ve fonksiyonların kaldırılması
EXISTS, IN ve JOIN alternatiflerinin performans karşılaştırması
OR koşullarının UNION ALL ile yeniden kurgulanması
Sonuç kümesini erken daraltacak filtre sıralaması
Toplu işlemlerde set tabanlı yaklaşımın tercih edilmesi

Modül 3

Plan Önbelleği ve Parametreler

Plan cache ve derlenmiş planların yeniden kullanımı
Parameter sniffing kavramı ve yol açtığı sorunlar
Parametreli sorgu ve literal arasındaki plan farkı
OPTION (RECOMPILE) ve plan hint yaklaşımları
Plan şişmesi (cache bloat) ve ad-hoc sorgu etkisi
Plan kararlılığı için yaklaşım ve araçlar

Modül 4

Ölçüm ve Karşılaştırma

Mantıksal/fiziksel okuma (logical/physical reads) metriği
CPU süresi ve geçen süre (elapsed time) ölçümü
STATISTICS IO/TIME benzeri araçlarla ölçüm
Değişiklik öncesi ve sonrası baseline karşılaştırması
Mikro-optimizasyon yerine en pahalı sorguya odaklanma
İyileştirmenin üretim etkisinin öngörülmesi

Günün hedefiKatılımcılar bekleme istatistikleriyle darboğazı teşhis eder, kilit ve eşzamanlılık sorunlarını çözer ve bellek, disk G/Ç ile bağlantı kaynaklarını optimize eder.

Modül 1

Bekleme (Wait) Analizi

Wait statistics ile sistemin neyi beklediğinin tespiti
CPU, G/Ç ve kilit beklemelerinin ayırt edilmesi
En baskın wait türlerinin önceliklendirilmesi
Aktif oturum ve çalışan sorguların izlenmesi
Anlık darboğaz ile kronik darboğazın ayrımı
Wait odaklı metodolojiyle teşhisin yönlendirilmesi

Modül 2

Kilit ve Eşzamanlılık

Kilit (lock) türleri ve ayrıntı düzeyi (granularity)
Engelleme (blocking) zincirinin tespiti ve çözümü
Deadlock oluşumu ve deadlock grafiğinin analizi
İzolasyon seviyelerinin tutarlılık ve kilit etkisi
Snapshot/row versioning ile okuma-yazma çakışmasının azaltılması
Uzun işlemlerin eşzamanlılığa olumsuz etkisi

Modül 3

Bellek ve Disk G/Ç

Buffer cache ve bellek baskısının (memory pressure) izlenmesi
Plan ve veri önbelleğinin bellek kullanımındaki rolü
Disk G/Ç gecikmesi ve yüksek okuma kaynaklı darboğaz
tempdb/geçici alan kullanımı ve spill olaylarının etkisi
Veri dosyası yerleşimi ve G/Ç dağıtımı yaklaşımı
Donanım ve yapılandırmanın performansa katkısı

Modül 4

Bağlantı ve Sistem Optimizasyonu

Bağlantı havuzu (connection pool) ve oturum yönetimi
Eşzamanlı istek sayısının kaynak kullanımına etkisi
Yapılandırma parametrelerinin (bellek, paralellik) ayarı
Paralel sorgu (parallelism) ve maliyet eşiği dengesi
İzleme ve uyarıyla proaktif performans yönetimi
Sistematik ayarlama döngüsünün (ölç-değiştir-ölç) kurulması

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

Plan okuma

Yürütme planlarını okur, tarama ve join operatörlerini yorumlar ve en pahalı adımı doğru biçimde belirlersiniz.

✅

İndeks tasarımı

Clustered, composite ve covering indeksleri sorgu desenine göre tasarlar, aşırı indekslemeden kaçınırsınız.

✅

İstatistik etkisi

İstatistik ve kardinalite tahmininin plana etkisini kavrar, güncel olmayan istatistik sorunlarını çözersiniz.

✅

Sorgu ayarlama

SARGable koşullar ve yeniden yazımla sorguları ayarlar, ölçülebilir performans iyileşmesi sağlarsınız.

✅

Plan önbelleği

Parameter sniffing ve plan önbelleği davranışını anlar, kararlı ve verimli planlar elde edersiniz.

✅

Bekleme analizi

Wait istatistikleriyle sistemin darboğazını teşhis eder ve doğru alana odaklanarak çözüm üretirsiniz.

✅

Eşzamanlılık

Kilit, blocking ve deadlock sorunlarını analiz eder, izolasyon seviyeleriyle eşzamanlılığı iyileştirirsiniz.

✅

Kaynak optimizasyonu

Bellek, disk G/Ç ve bağlantı kaynaklarını izler ve sistematik ayarlama döngüsüyle optimize edersiniz.

Kimler İçin Uygundur?

Yavaş sorguları çözen DBA'lar
performanslı sorgu yazmak isteyen veritabanı geliştiricileri
üretim sistemlerini ayarlayan sistem yöneticileri
veri yoğun uygulamaları ölçekleyen mühendisler için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu performans eğitimi kimler için uygundur?

Yavaş sorguları çözen DBA'lar, performanslı sorgu yazmak isteyen veritabanı geliştiricileri, üretim sistemlerini ayarlayan sistem yöneticileri ve veri yoğun uygulamaları ölçekleyen mühendisler için uygundur. Temel ayarlama bilgisini sistematik bir metodolojiye taşımak isteyenlere hitap eder.

Eğitim için hangi ön bilgi gerekir?

JOIN, alt sorgu ve GROUP BY içeren orta düzey SQL yazabilmek ve tablo, indeks, transaction kavramlarına aşinalık yeterlidir. En az bir veritabanı motorunda temel yönetim deneyimi, metrik ve araçları kullanmayı kolaylaştırır; ileri performans bilgisi gerekmez.

Eğitim hangi veritabanına özeldir?

Metodoloji motor-bağımsızdır; yürütme planı, indeksleme, istatistik ve bekleme analizi kavramları SQL Server, Oracle, PostgreSQL ve MySQL'de ortak mantıkla ele alınır. Araç ve komut adlarındaki motor farkları örneklerde belirtilir ve kurumun kullandığı sisteme göre uyarlanabilir.

Yürütme planı okumayı öğrenecek miyim?

Evet. Eğitim tahmini ve gerçek planları okumayı, table/index scan ile seek ayrımını, nested loop, hash ve merge join operatörlerini ve en pahalı adımı belirlemeyi uygulamalı öğretir. Plan okuma, yapılan her ayarlamanın etkisini değerlendirmenin temelidir.

Eğitim sonunda sertifika veriliyor mu?

Program tamamlayan katılımcılar Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası alır. Sertifika eğitime katılımı ve değerlendirmedeki başarıyı belgeler. İlgili bir resmi sınava girmek isteyenler için sınav başvurusu ve ücreti ilgili kuruma aittir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika