PostgreSQL Yönetim Uygulamalı (Hands-On) Eğitim

Eğitim Hakkında

Laboratuvar ağırlıklı, uygulamalı PostgreSQL yönetimi eğitimi

Bu eğitim, PostgreSQL yönetimini teoriden çok uygulamalı laboratuvar alıştırmalarıyla öğretir. Kurulum ve cluster yapısı, mimari ve bellek, postgresql.conf yapılandırması, rol ve yetki yönetimi, pg_hba.conf ile güvenlik, yedekleme ve point-in-time recovery, streaming replication ve failover, izleme, vacuum ile bakım ve performans ayarı her gün hands-on laboratuvarlarla pekiştirilir. Katılımcılar her konuyu gerçek bir sunucuda uygulayarak kalıcı DBA refleksleri kazanır.

Süre ve Format

3 Gün. Her gün kısa anlatım ve uzun laboratuvar: ilk gün kurulum ve yapılandırma; ikinci gün güvenlik ve yedek/kurtarma; üçüncü gün replikasyon ve bakım.

Seviye

Orta Seviye — PostgreSQL yönetimini laboratuvar ağırlıklı alıştırmalarla pekiştirmek isteyen sistem ve veritabanı yöneticileri için

Öğrenme Metodu

Her konu kısa bir anlatımın ardından gerçek bir PostgreSQL sunucusu üzerinde adım adım laboratuvar alıştırmalarıyla uygulamalı pekiştirilir.

Neden Bu Eğitim?

🧪Tamamen Uygulamalı

Her konu laboratuvar alıştırmasıyla pekişir; teorik anlatım kısa tutulur, zamanın çoğu gerçek sunucuda geçer.

🔁Kalıcı Refleksler

Tekrarlı hands-on alıştırmalarla yedek alma, kurtarma ve failover gibi kritik görevleri refleks hâline getirirsiniz.

🚨Olay Hazırlığı

Simüle edilen arıza ve kurtarma senaryolarıyla gerçek bir üretim olayında soğukkanlı davranmayı öğrenirsiniz.

Anahtar Konular

postgresql yönetim eğitimipostgresql hands-on eğitimpostgresql uygulamalı kurspostgresql dba eğitimipostgresql replikasyon laboratuvarıpostgresql yedekleme eğitimipoint-in-time recovery eğitimipostgresql failoverpostgresql bakım eğitimipostgresql administration lab

“Yönetim bilgisi okuyarak değil ellerle pekişir; bir yedeği geri yüklemeden, bir failover'ı yapmadan DBA olunmaz.”

Ön Koşullar

Bu orta seviye eğitim için önerilen ön bilgiler

1

Temel PostgreSQL

Temel SQL ve psql ile bağlanıp sorgu çalıştırma deneyimine sahip olmak önerilir.

2

Linux Komut Satırı

Dosya, servis ve izin yönetimi gibi temel Linux komut satırı becerileri gereklidir.

3

Sistem Kavramları

CPU, bellek, disk ve ağ gibi temel sistem kaynak kavramlarına aşinalık yardımcı olur.

4

Laboratuvar Ortamı

Alıştırmalar için yerel VM veya Docker ile çalışan bir PostgreSQL ortamına erişim gereklidir.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiPostgreSQL'i kurup cluster'ı başlatmak, mimari ve bellek yapısını kavramak, postgresql.conf parametrelerini laboratuvarda uygulamalı yapılandırabilmek.

Modül 1

LAB: Kurulum ve Cluster Başlatma

Paket yöneticisiyle PostgreSQL kurulumunun yapılması
initdb ile yeni bir cluster oluşturma alıştırması
Data directory ve dosya yapısının incelenmesi
Servisin başlatılması, durdurulması ve durum kontrolü
psql ile ilk bağlantı ve temel meta komutlar
Birden çok instance ve port ayarı denemesi

Modül 2

Mimari ve Bellek Yapısı

Postmaster ve backend süreçlerinin gözlemlenmesi
Shared buffers ve bellek mimarisinin incelenmesi
WAL dosyalarının ve yazım döngüsünün takibi
Checkpoint sürecinin loglardan izlenmesi
Tablespace oluşturma ve yerleşim alıştırması
Süreç ve kaynak kullanımının işletim sisteminden izlenmesi

Modül 3

LAB: postgresql.conf Yapılandırması

shared_buffers ve work_mem değerlerinin ayarlanması
effective_cache_size ve planlayıcı ayarının denenmesi
listen_addresses ve port yapılandırması
Log parametrelerinin ve yavaş sorgu kaydının açılması
Statik ve dinamik parametre farkının gözlemlenmesi
reload ve restart ile değişikliğin uygulanması

Modül 4

LAB: Veritabanı ve Nesne Yönetimi

Veritabanı, şema ve tablo oluşturma alıştırması
Örnek veri yükleme ve COPY ile toplu içe aktarma
Nesne boyutlarının (pg_relation_size) ölçülmesi
Tablespace'e tablo taşıma denemesi
Veritabanı silme ve yeniden oluşturma pratiği
psql \d meta komutlarıyla nesne keşfi

Günün hedefiRol ve yetkileri, pg_hba.conf ile erişim güvenliğini uygulamalı yapılandırmak, yedekleme almak ve point-in-time recovery senaryosunu laboratuvarda baştan sona uygulayabilmek.

Modül 1

LAB: Rol ve Yetki Yönetimi

Rol ve kullanıcı oluşturma ve parola atama
GRANT/REVOKE ile tablo ve şema yetkilendirmesi
Grup rolü ve üyelikle yetki devri alıştırması
Default privileges ile gelecekteki nesne yetkisi
En az yetki ilkesiyle uygulama kullanıcısı kurma
Yetki denetimi ve rol listesinin incelenmesi

Modül 2

LAB: Erişim ve Bağlantı Güvenliği

pg_hba.conf ile kimlik doğrulama kuralı yazma
md5/scram ve trust yöntemlerinin denenmesi
SSL/TLS ile şifreli bağlantının yapılandırılması
İstemci IP'sine göre erişim kısıtlama alıştırması
Bağlantı sorunlarının loglardan giderilmesi
Row-level security (RLS) ile satır bazlı erişim denemesi

Modül 3

LAB: Yedekleme Alıştırmaları

pg_dump ile mantıksal yedek alma alıştırması
pg_restore ve psql ile geri yükleme
pg_basebackup ile fiziksel yedek alma
archive_command ile WAL arşivleme kurulumu
Yedeklerin dış konuma aktarılması denemesi
Yedek bütünlüğünün ve boyutunun kontrolü

Modül 4

LAB: Point-in-Time Recovery

Baz yedek ve WAL arşivinden kurtarma ortamı hazırlama
Veri kaybı senaryosunun simüle edilmesi
recovery hedefi (recovery_target_time) belirleme
Belirli bir ana geri dönüş kurtarmasının yapılması
Kurtarma sonrası tutarlılığın doğrulanması
Kurtarma tatbikatının adımlarının belgelenmesi

Günün hedefiStreaming replication ile standby kurup failover uygulamak, izleme araçlarını kurmak, vacuum ve bakım ile performans ayarını laboratuvarda baştan sona yürütebilmek.

Modül 1

LAB: Streaming Replication Kurulumu

Primary sunucuda replikasyon ayarlarının yapılması
pg_basebackup ile standby'ın oluşturulması
Standby'ın primary'ye bağlanıp senkron olması
Hot standby üzerinde okuma sorgusu çalıştırma
Replika gecikmesinin (lag) ölçülmesi
Senkron ve asenkron replikasyonun denenmesi

Modül 2

LAB: Failover ve Switchover

Primary arızasının simüle edilmesi
Standby'ın pg_promote ile terfi ettirilmesi
Uygulama bağlantısının yeni primary'ye yönlendirilmesi
Eski primary'nin standby olarak geri alınması
Patroni/repmgr ile otomatik failover tanıtımı
Failover sonrası tutarlılık ve veri kontrolü

Modül 3

LAB: İzleme ve Gözlemleme

pg_stat_activity ile aktif oturumların izlenmesi
pg_stat_statements eklentisinin kurulup kullanılması
Yavaş sorgu logunun açılması ve analizi
Bağlantı, bellek ve disk metriklerinin takibi
Prometheus exporter ile metrik toplama denemesi
Uyarı eşiği ve olay takibi senaryosunun kurulması

Modül 4

LAB: Vacuum, Bakım ve Performans

VACUUM, VACUUM FULL ve ANALYZE alıştırması
Table ve index bloat'un ölçülüp giderilmesi
Autovacuum ayarlarının iş yüküne göre düzeltilmesi
REINDEX ile index bakımının yapılması
Yavaş sorgunun EXPLAIN ile analizi ve index eklenmesi
Düzenli bakım görevlerinin zamanlanması

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

Kurulum Refleksi

PostgreSQL'i kurup cluster başlatma ve ilk yapılandırmayı laboratuvarda akıcı biçimde yapabilirsiniz.

✅

Yapılandırma

postgresql.conf parametrelerini iş yüküne göre uygulamalı olarak ayarlayıp etkisini gözlemleyebilirsiniz.

✅

Rol ve Güvenlik

Rol, GRANT, pg_hba.conf ve SSL ile erişimi ve bağlantı güvenliğini uygulamalı yapılandırırsınız.

✅

Yedekleme

pg_dump, pg_basebackup ve WAL arşivleme ile yedek alıp doğrulamayı laboratuvarda uygularsınız.

✅

PITR Becerisi

Veri kaybı senaryosunu simüle edip point-in-time recovery ile belirli ana geri dönüşü uygularsınız.

✅

Replikasyon ve Failover

Streaming replication ile standby kurar ve failover/switchover senaryolarını baştan sona yürütürsünüz.

✅

İzleme ve Takip

pg_stat görünümleri, pg_stat_statements ve metrik araçlarıyla sistemi uygulamalı izleyebilirsiniz.

✅

Bakım ve Performans

Vacuum, bloat giderme, REINDEX ve index ekleme ile bakım ve performans ayarını uygularsınız.

Kimler İçin Uygundur?

PostgreSQL sunucularını işleten veya işletecek sistem yöneticileri
veritabanı yöneticileri
DevOps mühendisleri
yönetim becerilerini uygulamalı alıştırmalarla pekiştirmek isteyen BT personeli

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

PostgreSQL sunucularını işleten veya işletecek sistem yöneticileri, veritabanı yöneticileri ve DevOps mühendisleri için uygundur. Temel PostgreSQL ve Linux komut satırı deneyimi önerilir. Eğitim, yönetim becerilerini teorik anlatımdan çok laboratuvar alıştırmalarıyla pekiştirmek isteyenleri hedefler.

Eğitim ne kadar uygulamalı?

Eğitim büyük ölçüde laboratuvar ağırlıklıdır. Her konu kısa bir anlatımın ardından gerçek bir PostgreSQL sunucusu üzerinde adım adım hands-on alıştırmayla pekişir. Yedek alma, kurtarma, failover ve bakım gibi kritik görevler tekrarlı olarak uygulanır; böylece katılımcı refleks düzeyinde yetkinlik kazanır.

Hangi laboratuvar ortamı kullanılıyor?

Alıştırmalar yerel sanal makine veya Docker ile çalışan PostgreSQL ortamlarında yapılır. Kurumsal eğitimlerde ortak bir laboratuvar altyapısı sağlanabilir. Replikasyon ve failover alıştırmaları için birden fazla instance kurulur; katılımcılar primary ve standby sunucuları birlikte yönetmeyi uygular.

Eğitim sonunda sertifika veriliyor mu?

Programı tamamlayan katılımcılar Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası alır. Sertifika, PostgreSQL yönetimi, yedekleme/kurtarma, replikasyon ve bakım konularındaki uygulamalı yetkinliği belgeler. Eğitim yüz yüze veya online verilebilir ve kurumun ortamına göre uyarlanabilir.

Bu eğitim yönetim ve geliştirme eğitiminden farkı nedir?

Bu eğitim yalnızca yönetime odaklanır ve zamanın çoğunu laboratuvar alıştırmalarına ayırır; ileri SQL ve PL/pgSQL gibi geliştirme konularına girmez. Yönetim ve geliştirme eğitimi ise geliştirici konularını da kapsar. Pratik DBA refleksleri kazanmak isteyenler için bu hands-on program daha yoğundur.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika