PostgreSQL Gelişmiş DBA Eğitimi

Eğitim Hakkında

İç mimariden MVCC, VACUUM, rol/yetki, yedekleme ve PITR kurtarmaya kadar ileri DBA yönetimi

PostgreSQL Gelişmiş DBA Eğitimi, üretim ortamındaki bir PostgreSQL sunucusunu güvenle yönetmek için gereken ileri becerileri kazandırır. Katılımcılar process ve bellek mimarisini, WAL'ın rolünü ve MVCC'nin tuple görünürlüğünü kavrar. VACUUM, autovacuum ve transaction ID wraparound yönetimi işlenir. Rol tabanlı yetkilendirme, pg_hba.conf ile erişim denetimi, pg_dump ve pg_basebackup ile yedekleme, WAL arşivleme ve Point-in-Time Recovery uygulamalı ele alınır.

Süre ve Format

3 Gün. Her gün dört modül; mimari ve MVCC'den bakım, rol/yetki güvenliği, yedekleme ve Point-in-Time Recovery senaryolarına ilerlenir.

Seviye

Orta Seviye — PostgreSQL mimarisi, MVCC, VACUUM, rol/yetki, yedekleme ve PITR ile ileri yönetim becerileri

Öğrenme Metodu

Her konu gerçek bir PostgreSQL sunucusunda psql, yapılandırma dosyaları ve bakım komutlarıyla adım adım uygulanır.

Neden Bu Eğitim?

🏗️Mimariyi anlama

Process, bellek ve WAL mimarisini kavrar, yapılandırma kararlarınızı iç işleyişe dayandırarak bilinçli verirsiniz.

🧹Sağlıklı bakım

MVCC ve VACUUM'u anlar, tablo şişmesini ve wraparound riskini önleyerek sunucuyu uzun vadede sağlıklı tutarsınız.

🛟Veriyi koruma

Yedekleme ve PITR stratejisi kurar, bir felaket anında veriyi belirli bir ana geri getirmeyi güvenle uygularsınız.

Anahtar Konular

postgresql dba eğitimipostgresql yönetimi eğitimipostgresql kursupostgresql yedekleme eğitimipostgresql pitrpostgresql vacuumveritabanı yöneticisi eğitimipostgresql güvenlik eğitimipostgresql mvcc

“İyi bir DBA felaketi yaşamadan hazırlanır; MVCC'yi anlamak, doğru VACUUM ve sağlam bir PITR stratejisi sunucuyu ayakta tutar.”

Ön Koşullar

Eğitimden verim almak için faydalı olacak bilgi ve ortam gereksinimleri

1

SQL bilgisi

SELECT, JOIN ve temel DDL dahil SQL yazma deneyimi ve ilişkisel veritabanı kavramlarına aşinalık gereklidir.

2

Linux komut satırı

Dosya düzenleme, servis yönetimi ve dizin yapısı gibi temel Linux komut satırı becerisi beklenir.

3

PostgreSQL aşinalığı

psql ile bağlanma, veritabanı ve tablo oluşturma gibi temel PostgreSQL kullanımına aşinalık faydalıdır.

4

Çalışma ortamı

Superuser erişimi olan bir PostgreSQL kurulumu ve yapılandırma dosyalarını düzenleme yetkisi gereklidir.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı PostgreSQL'in process ve bellek mimarisini kavrar, temel sunucu parametrelerini yönetir ve MVCC ile tuple görünürlüğünün mantığını anlar.

Modül 1

PostgreSQL Process Mimarisi

Postmaster ve arka plan süreçlerinin görevleri
Backend process ve istemci bağlantı modeli
Checkpointer, bgwriter ve WAL writer süreçleri
Autovacuum launcher ve worker süreçleri
Shared memory ve local memory ayrımı
Bir sorgunun yürütülme yaşam döngüsü

Modül 2

Bellek ve WAL Yapısı

shared_buffers ve sayfa önbelleğinin rolü
work_mem ve maintenance_work_mem kullanımı
WAL (Write-Ahead Log) kayıtlarının amacı
Checkpoint süreci ve dirty page yazımı
wal_level ve WAL üretim miktarının etkisi
fsync ve dayanıklılık (durability) ayarları

Modül 3

Parametre ve Yapılandırma Yönetimi

postgresql.conf yapısı ve parametre türleri
ALTER SYSTEM ve postgresql.auto.conf dosyası
SET ile oturum ve işlem düzeyi parametre
pg_settings ve SHOW ile değer sorgulama
reload ve restart gerektiren parametreler
Parametre önceliği ve geçerli değerin tespiti

Modül 4

MVCC ve Tuple Görünürlüğü

MVCC ile okuma ve yazma kilitsiz çalışması
xmin ve xmax sistem sütunlarının anlamı
Tuple sürümleri ve dead tuple oluşumu
Snapshot ve işlem izolasyon seviyeleri
Transaction ID atanması ve görünürlük
Commit, rollback ve tuple durumuna etkisi

Günün hedefiKatılımcı VACUUM ve autovacuum süreçlerini yapılandırır, tablo şişmesini ve wraparound riskini yönetir, indeks bakımıyla sunucuyu sağlıklı tutar.

Modül 1

VACUUM Mekanizması

VACUUM'un dead tuple temizleme görevi
VACUUM FULL ve yerinde alan geri kazanımı
Visibility map ve index-only scan ilişkisi
Free Space Map ile alan yeniden kullanımı
ANALYZE ile istatistik güncelleme
Tablo şişmesinin (bloat) tespiti ve etkisi

Modül 2

Autovacuum Yapılandırması

Autovacuum tetikleme eşiklerinin hesabı
scale_factor ve threshold parametreleri
Tablo bazında autovacuum ayar geçersizleme
autovacuum_vacuum_cost_delay ile yük dengesi
Yoğun yazılan tablolar için ince ayar
Autovacuum'un çalışmasını izleme ve loglama

Modül 3

Transaction ID Wraparound

32 bit transaction ID ve wraparound riski
Frozen tuple ve freeze işleminin amacı
autovacuum_freeze_max_age parametresi
datfrozenxid ve yaş (age) izleme sorguları
Aggressive vacuum ve zorunlu dondurma
Wraparound kaynaklı kapanmayı önleme

Modül 4

İndeks ve Nesne Bakımı

B-tree indeks şişmesi ve REINDEX kullanımı
REINDEX CONCURRENTLY ile kesintisiz bakım
Kullanılmayan indekslerin pg_stat ile tespiti
pg_repack ile çevrimiçi tablo sıkıştırma
CLUSTER ile fiziksel sıralama yenileme
Rutin bakım planının oluşturulması

Günün hedefiKatılımcı rol tabanlı yetkilendirmeyi uygular, pg_hba.conf ile erişimi denetler, yedek alır ve WAL arşivi ile belirli bir ana kurtarma yapar.

Modül 1

Roller ve Yetkilendirme

Rol, kullanıcı ve grup kavramlarının ilişkisi
LOGIN, SUPERUSER ve CREATEDB öznitelikleri
GRANT ve REVOKE ile nesne yetkilendirme
Şema düzeyinde erişim ve search_path
Default privileges ile gelecekteki nesneler
Row Level Security (RLS) ile satır bazlı erişim

Modül 2

Kimlik Doğrulama ve Erişim

pg_hba.conf satır yapısı ve eşleşme sırası
scram-sha-256 ve md5 kimlik doğrulama
host, hostssl ve local bağlantı türleri
SSL/TLS ile şifreli bağlantı yapılandırması
Bağlantı sınırlama ve connection_limit
listen_addresses ile ağ erişim denetimi

Modül 3

Yedekleme Yöntemleri

pg_dump ile mantıksal (logical) yedek alma
pg_dumpall ile global nesneleri yedekleme
Custom ve directory format yedek seçenekleri
pg_basebackup ile fiziksel taban yedeği
WAL arşivleme ve archive_command ayarı
Yedek doğrulama ve geri yükleme testi

Modül 4

Point-in-Time Recovery

PITR'ın taban yedek ve WAL mantığı
restore_command ve kurtarma hedefi tanımı
recovery_target_time ile belirli ana dönme
recovery_target_lsn ve xid ile hedefleme
Kurtarma sonrası promote ve timeline
Felaket kurtarma senaryosunun uçtan uca provası

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

Mimari hakimiyeti

PostgreSQL'in process, bellek ve WAL mimarisini kavrar, yapılandırma kararlarını iç işleyişe dayandırarak verirsiniz.

✅

MVCC anlayışı

MVCC'nin tuple görünürlüğünü ve dead tuple oluşumunu anlar, eşzamanlılık davranışını doğru yorumlarsınız.

✅

VACUUM yönetimi

VACUUM ve autovacuum'u yapılandırır, tablo şişmesini önler ve transaction ID wraparound riskini yönetirsiniz.

✅

Parametre ayarı

postgresql.conf ve ALTER SYSTEM ile sunucu parametrelerini güvenle yönetir, etkilerini öngörürsünüz.

✅

Güvenlik yapılandırması

Rol tabanlı yetkilendirme, pg_hba.conf ve SSL ile erişimi denetler, RLS ile satır bazlı güvenlik kurarsınız.

✅

Yedekleme stratejisi

pg_dump ve pg_basebackup ile mantıksal ve fiziksel yedek alır, WAL arşivleme stratejisini kurarsınız.

✅

PITR kurtarma

WAL arşivi ve taban yedekle belirli bir ana kurtarma yapar, felaket senaryolarını güvenle provaya tabi tutarsınız.

✅

İndeks bakımı

REINDEX ve pg_repack ile indeks ve tablo şişmesini giderir, rutin bir bakım planı oluşturursunuz.

Kimler İçin Uygundur?

PostgreSQL sunucularını kuran ve işleten veritabanı yöneticileri
Linux sistem yöneticileri
DevOps mühendisleri
üretim veritabanlarının güvenliği ile sürekliliğinden sorumlu altyapı uzmanları için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

PostgreSQL sunucularını kuran ve işleten veritabanı yöneticileri, Linux sistem yöneticileri, DevOps mühendisleri ve üretim veritabanlarının sürekliliğinden sorumlu altyapı uzmanları için uygundur. Temel SQL bilgisi ve Linux komut satırı aşinalığı beklenir.

Bu eğitim temel PostgreSQL kullanımından nasıl ayrışır?

Bu program sorgu yazmayı değil, sunucunun kendisini yönetmeyi öğretir. Mimari, MVCC, VACUUM, güvenlik, yedekleme ve PITR gibi üretim ortamının kritik yönetim konularına odaklanır; dolayısıyla temel SQL bilen ancak sunucu yönetimini derinleştirmek isteyen katılımcılar için uygundur.

Point-in-Time Recovery uygulamalı mı işleniyor?

Evet. WAL arşivleme, taban yedek alma ve restore_command yapılandırması gerçek bir sunucu üzerinde kurulur. Katılımcı recovery_target_time ile belirli bir ana dönme senaryosunu baştan sona uygular ve felaket kurtarma provasını deneyimler.

Hangi PostgreSQL sürümleri kapsanıyor?

İçerik güncel PostgreSQL sürümlerini temel alır; ALTER SYSTEM, scram-sha-256, REINDEX CONCURRENTLY ve modern autovacuum davranışı gibi güncel özellikler kapsanır. Kurumun kullandığı sürüme göre uyarlama yapılır ve sürümler arası farklar örneklerle gösterilir.

Eğitim sonunda sertifika veriliyor mu?

Programı tamamlayan katılımcılar Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası alır. Sertifika mimari, MVCC, VACUUM, güvenlik, yedekleme ve Point-in-Time Recovery konularını belgeler. İçerik kuruma özel olarak yüz yüze veya online uyarlanabilir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika