PostgreSQL Performans Yönetimi Eğitimi

Eğitim Hakkında

Yürütme planı okumadan indeks, autovacuum ve konfigürasyon ayarına PostgreSQL performansı

PostgreSQL İleri - Performans Yönetimi Eğitimi, yavaş çalışan PostgreSQL sorgularını ve sistemleri ölçülebilir biçimde hızlandırmayı öğretir. Katılımcılar EXPLAIN ANALYZE ile yürütme planı okur, planner'ın maliyet ve satır tahminlerini yorumlar, pg_stat_statements ile pahalı sorguları bulur. B-tree, GIN, GiST ve BRIN indeks türleri, autovacuum ve tablo şişmesi, work_mem ve shared_buffers gibi bellek parametreleri, checkpoint ve WAL ayarı uygulamalı işlenir.

Süre ve Format

3 Gün. Her gün dört modül; yürütme planı okuma ve indeks tasarımından autovacuum, bellek, konfigürasyon ve sistem düzeyinde izlemeye ilerlenir.

Seviye

Orta Seviye — EXPLAIN ANALYZE, indeks tasarımı, autovacuum, planner istatistikleri ve konfigürasyon ayarıyla PostgreSQL performansı

Öğrenme Metodu

Her konu gerçek bir PostgreSQL veritabanında yavaş sorgular ve yük senaryoları üzerinde plan okuma, ölçüm ve tuning ile uygulanır.

Neden Bu Eğitim?

🔬Veriyle teşhis

EXPLAIN ANALYZE ve pg_stat_statements ile yavaşlığın gerçek nedenini ölçerek bulur, tahminle değil kanıtla çözüm üretirsiniz.

⚡Doğru indeks

B-tree, GIN, GiST ve BRIN indekslerini soruya göre seçerek erişimi hızlandırır, gereksiz indekslerin yazma maliyetinden kurtulursunuz.

🎛️Sistem ayarı

Autovacuum, bellek ve checkpoint parametrelerini iş yüküne göre ayarlar, sunucuyu kararlı ve öngörülebilir biçimde çalıştırırsınız.

Anahtar Konular

postgresql performans eğitimipostgresql tuning kursupostgresql indeks eğitimiexplain analyze eğitimipostgresql sorgu optimizasyonupostgresql autovacuumpostgresql dba eğitimiveritabanı performans eğitimipostgresql eğitimi

“Performans tuning tahmin işi değildir; planner'ın gördüğünü görmek, yavaş sorguyu da hızlının yolunu da aynı anda ortaya çıkarır.”

Ön Koşullar

Eğitimden verim almak için faydalı olacak bilgi ve ortam gereksinimleri

1

SQL deneyimi

JOIN, GROUP BY ve alt sorgu dahil orta düzey SQL yazma deneyimi gereklidir.

2

PostgreSQL aşinalığı

psql veya pgAdmin ile tablo oluşturma ve sorgu çalıştırma konusunda temel aşinalık beklenir.

3

Veritabanı kavramları

Transaction, indeks ve tablo yapısı gibi temel veritabanı kavramlarına hakimiyet faydalıdır.

4

Çalışma ortamı

Örnek veri yüklü bir PostgreSQL 14+ kurulumu ve konfigürasyon görme yetkisi olan bir hesap gereklidir.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı EXPLAIN ANALYZE çıktısını ayrıntılı okur, planner'ın maliyet ve satır tahminlerini yorumlar, erişim yollarını ve join yöntemlerini karşılaştırır.

Modül 1

EXPLAIN ve EXPLAIN ANALYZE

EXPLAIN ile tahmini plan üretme ve okuma
ANALYZE, BUFFERS ve VERBOSE seçenekleri
Tahmini ve gerçek satır sayısı karşılaştırması
cost, rows ve width sütunlarının anlamı
Düğüm (node) ağacını ve yürütme sırasını okuma
actual time ve loops değerlerini yorumlama

Modül 2

Planner ve İstatistikler

Maliyet tabanlı planner'ın karar mekanizması
pg_statistic ve ANALYZE ile istatistik toplama
default_statistics_target ile histogram çözünürlüğü
n_distinct ve seçicilik (selectivity) tahmini
Çarpık veride yanlış satır tahmini sorunu
Extended statistics ile sütun bağımlılığı

Modül 3

Tablo Erişim Yolları

Sequential scan ne zaman verimlidir
Index scan ve index-only scan farkı
Bitmap heap scan ve bitmap index scan
Visibility map ve index-only scan koşulu
random_page_cost ve seq_page_cost etkisi
effective_cache_size'ın plan seçimine etkisi

Modül 4

Join Yöntemleri ve work_mem

Nested loop join ne zaman tercih edilir
Hash join ve büyük tablo birleştirme maliyeti
Merge join ve sıralı veri avantajı
Join sırasının (order) plan üzerindeki etkisi
work_mem'in hash ve sort işlemine etkisi
join_collapse_limit ve plan arama alanı

Günün hedefiKatılımcı iş yüküne uygun indeks türünü seçer, çok sütunlu ve kısmi indeks tasarlar, indeks şişmesini ve gereksiz indeksleri tespit ederek yönetir.

Modül 1

İndeks Türleri ve Seçimi

B-tree indeks ve genel amaçlı kullanım
GIN indeks ve jsonb, array, tam metin arama
GiST indeks ve geometrik, aralık verisi
BRIN indeks ve büyük sıralı tablolar
Hash indeks ve eşitlik sorguları
SP-GiST ile parçalı veri yapıları

Modül 2

İndeks Tasarım Kararları

Çok sütunlu (composite) indekste sütun sırası
Kısmi (partial) indeks ile filtreli veri
İfade (expression) indeksiyle hesaplı sütun
Covering index ve INCLUDE ile ek sütun
Unique indeks ve kısıt (constraint) ilişkisi
İndeksin WHERE ve ORDER BY'a uygunluğu

Modül 3

İndeks Bakımı ve İzleme

pg_stat_user_indexes ile kullanım tespiti
Kullanılmayan (unused) indeksleri bulma
İndeks şişmesini (bloat) ölçme yöntemleri
REINDEX ve REINDEX CONCURRENTLY kullanımı
CREATE INDEX CONCURRENTLY ile kilitsiz oluşturma
Yazma yükü ile indeks sayısı dengesi

Modül 4

İleri İndeks Senaryoları

jsonb alanları için GIN operatör sınıfları
pg_trgm ile LIKE ve benzerlik aramaları
Tam metin arama için tsvector indeksleme
Aralık (range) tipleri ve GiST indeksi
Fonksiyonel indeks ile büyük/küçük harf arama
Bloom extension ile çok sütunlu filtreleme

Günün hedefiKatılımcı autovacuum ve bloat'ı yönetir, bellek ve checkpoint parametrelerini iş yüküne göre ayarlar, pg_stat görünümleriyle sistemi izleyip darboğazı bulur.

Modül 1

Vacuum ve Autovacuum

MVCC ve ölü satır (dead tuple) oluşumu
VACUUM, VACUUM FULL ve ANALYZE farkı
Autovacuum tetikleme eşiklerini ayarlama
Transaction ID wraparound riski ve önlemi
Tablo şişmesini (bloat) izleme ve azaltma
autovacuum_vacuum_cost_delay ayarı

Modül 2

Bellek Parametreleri

shared_buffers ile ortak önbellek boyutu
work_mem ve sıralama, hash işlemleri
maintenance_work_mem ve VACUUM, indeks
effective_cache_size tahmininin önemi
temp_buffers ve geçici tablo erişimi
İşletim sistemi önbelleği ile etkileşim

Modül 3

Checkpoint ve WAL Ayarı

Checkpoint mekanizması ve I/O etkisi
checkpoint_timeout ve max_wal_size dengesi
checkpoint_completion_target ile yayma
WAL yazımı ve wal_buffers ayarı
full_page_writes ve yazma büyümesi
Yoğun yazma altında checkpoint darboğazı

Modül 4

İzleme ve Darboğaz Analizi

pg_stat_statements ile pahalı sorgu tespiti
pg_stat_activity ile aktif oturum izleme
Bekleme olaylarını (wait events) yorumlama
pg_stat_database ve cache hit oranı
Yavaş sorgu günlüğü (log_min_duration)
Bağlantı havuzu ve PgBouncer ile yük azaltma

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

Plan okuma

EXPLAIN ANALYZE çıktısını okur, tahmini ve gerçek satır sayısını karşılaştırarak yavaş sorgunun kök nedenini bulursunuz.

✅

Planner anlayışı

Maliyet tabanlı planner'ın karar mekanizmasını ve istatistik kullanımını kavrar, plan seçimlerini neden-sonuç ile yorumlarsınız.

✅

İndeks tasarımı

B-tree, GIN, GiST ve BRIN indekslerini iş yüküne göre tasarlar, kısmi ve ifade indeksleriyle erişimi belirgin hızlandırırsınız.

✅

İndeks bakımı

Kullanılmayan ve şişmiş indeksleri tespit eder, CONCURRENTLY seçenekleriyle kilitsiz oluşturma ve yeniden oluşturma yaparsınız.

✅

Vacuum yönetimi

Autovacuum'u iş yüküne göre ayarlar, tablo şişmesini ve transaction ID wraparound riskini kontrol altında tutarsınız.

✅

Bellek ayarı

shared_buffers, work_mem ve maintenance_work_mem'i doğru boyutlandırarak sıralama ve hash işlemlerini hızlandırırsınız.

✅

Checkpoint ve WAL

Checkpoint ve WAL parametrelerini ayarlar, yoğun yazma altında I/O darboğazını azaltarak yazma performansını iyileştirirsiniz.

✅

Sistem izleme

pg_stat_statements ve pg_stat_activity ile pahalı sorguları ve bekleme olaylarını izler, darboğazı uçtan uca çözersiniz.

Kimler İçin Uygundur?

PostgreSQL'de performans sorunlarını çözen veritabanı yöneticileri
karmaşık sorgu yazan backend geliştiriciler
DevOps mühendisleri
yoğun trafikli uygulamaların veritabanından sorumlu teknik ekipler için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

PostgreSQL'de performans sorunlarını çözen veritabanı yöneticileri, karmaşık sorgu yazan backend geliştiriciler ve yoğun trafikli uygulamaların veritabanından sorumlu DevOps mühendisleri için uygundur. Orta düzey SQL deneyimi ve psql veya pgAdmin aşinalığı beklenir.

Bu eğitim temel PostgreSQL eğitiminden farkı nedir?

Bu eğitim sorgu yazmayı değil, yazılmış sorguların neden yavaş çalıştığını ve sistemin nasıl hızlandırılacağını öğretir. Yürütme planı okuma, indeks tasarımı, autovacuum ve konfigürasyon ayarı gibi ileri performans konularına odaklanır; katılımcının SQL ve PostgreSQL temeline hakim olması beklenir.

Hangi PostgreSQL sürümleri kapsanıyor?

İçerik güncel PostgreSQL sürümlerini (14 ve sonrası) temel alır; INCLUDE ile covering index, extended statistics, paralel sorgu ve modern autovacuum davranışları kapsanır. Kurumun kullandığı sürüme göre uyarlama yapılır ve sürümler arası önemli farklar örneklerle gösterilir.

Eğitim online olarak alınabilir mi?

Evet, eğitim hem yüz yüze hem de canlı online olarak verilebilir. Her iki biçimde de katılımcılar gerçek bir PostgreSQL ortamında EXPLAIN ANALYZE, indeks tasarımı ve konfigürasyon ayarını uygulamalı yapar. Eğitim kurumun kendi veritabanı senaryolarına özel olarak da uyarlanabilir.

Eğitim sonunda sertifika veriliyor mu?

Programı tamamlayan katılımcılar Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası alır. Sertifika yürütme planı analizi, indeks tasarımı, autovacuum ve konfigürasyon ayarı konularını belgeler. PostgreSQL ekosistemine ilişkin resmi bir sınava girmek isteyenler için sınav başvurusu ve ücreti ilgili kuruma aittir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika