PostgreSQL Veritabanı Yönetimi Eğitimi

Eğitim Hakkında

Kurulumdan rol yönetimi, yedekleme, PITR, bakım ve yükseltmeye ileri PostgreSQL yönetimi

PostgreSQL İleri Seviye Veritabanı Yönetimi Eğitimi, üretim ortamındaki PostgreSQL sunucularını güvenli ve kararlı biçimde yönetmeyi öğretir. Katılımcılar instance mimarisini, rol ve yetki modelini, pg_hba.conf ile kimlik doğrulamayı kavrar. pg_dump ve pg_basebackup ile yedekleme, WAL arşivleme ve Point-in-Time Recovery (PITR), VACUUM ve bloat yönetimi, tablespace, uzantı kurulumu ve pg_upgrade ile sürüm yükseltme uygulamalı işlenir.

Süre ve Format

3 Gün. Her gün dört modül; instance mimarisi ve güvenlikten yedekleme, PITR, bakım ve sürüm yükseltme ile işletime ilerlenir.

Seviye

Orta Seviye — Rol ve yetki yönetimi, yedekleme ve PITR, WAL, bakım ve sürüm yükseltme ile PostgreSQL yönetimi

Öğrenme Metodu

Her konu gerçek bir PostgreSQL sunucusunda rol oluşturma, yedek alma, PITR ve bakım senaryoları üzerinde uygulamalı yapılır.

Neden Bu Eğitim?

🛡️Güvenli yönetim

Rol, yetki ve kimlik doğrulama modelini doğru kurarak veritabanına erişimi en az yetki ilkesiyle güvenli biçimde yönetirsiniz.

💾Veri güvencesi

pg_basebackup, WAL arşivleme ve PITR ile veri kaybına karşı güvenilir yedekleme ve zamana dönüş stratejisi kurarsınız.

🔧Kararlı işletim

Bakım, bloat yönetimi ve sürüm yükseltmeyi planlayarak sunucuyu kesintisiz ve öngörülebilir biçimde çalışır tutarsınız.

Anahtar Konular

postgresql yönetimi eğitimipostgresql dba eğitimipostgresql yedekleme eğitimipostgresql pitrpostgresql rol yönetimipostgresql kurtarma eğitimiveritabanı yönetimi kursupg_upgrade eğitimipostgresql eğitimi

“İyi bir veritabanı yöneticisi veriyi kaybetmemekle değil, kaybetse bile güvenle geri getirebilmekle ölçülür.”

Ön Koşullar

Eğitimden verim almak için faydalı olacak bilgi ve ortam gereksinimleri

1

PostgreSQL temeli

Veritabanı ve tablo oluşturma, psql ile bağlanma ve temel SQL yazma deneyimi gereklidir.

2

Linux komut satırı

Dosya, servis ve izin yönetimi dahil temel Linux komut satırı kullanımına aşinalık beklenir.

3

Veritabanı kavramları

Transaction, indeks ve kullanıcı yetkisi gibi temel veritabanı kavramlarına hakimiyet faydalıdır.

4

Çalışma ortamı

Yönetici (superuser) erişimi olan bir PostgreSQL 14+ kurulumu ve komut satırı erişimi gereklidir.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı PostgreSQL instance mimarisini kavrar, rol ve yetki modelini en az yetki ilkesiyle kurar, pg_hba.conf ile kimlik doğrulamayı yapılandırır.

Modül 1

Instance ve Süreç Mimarisi

Postmaster ve arka plan süreçlerinin görevleri
Shared buffers ve WAL writer ilişkisi
Cluster, database ve schema hiyerarşisi
Veri dizini (data directory) yapısı
postgresql.conf ve ayar hiyerarşisi
Sunucuyu başlatma, durdurma ve reload

Modül 2

Rol ve Yetki Yönetimi

CREATE ROLE ve login ile grup rolleri
GRANT ve REVOKE ile nesne yetkileri
Varsayılan yetkiler (default privileges)
Rol üyeliği ve yetki devralma (inherit)
Superuser ve rol attribute'ları
En az yetki ilkesiyle erişim tasarımı

Modül 3

Kimlik Doğrulama

pg_hba.conf satır yapısı ve sıralaması
scram-sha-256 ile parola doğrulama
peer ve ident doğrulama yöntemleri
Host tabanlı erişim ve IP aralığı
SSL ile şifreli bağlantı zorunluluğu
LDAP ve harici kimlik kaynağı entegrasyonu

Modül 4

Satır Düzeyi Güvenlik ve Şema

Row Level Security (RLS) politika tanımlama
Schema bazlı erişim ayrımı ve izolasyon
search_path ve nesne çözümleme
Nesne sahipliği (ownership) ve devri
Hassas veri için sütun yetkileri
Denetim (audit) için bağlantı loglama

Günün hedefiKatılımcı mantıksal ve fiziksel yedek alır, WAL arşivlemeyi yapılandırır ve Point-in-Time Recovery ile veritabanını belirli bir ana geri döndürür.

Modül 1

Mantıksal Yedekleme

pg_dump ile tek veritabanı yedeği
Düz metin, custom ve directory formatları
pg_dumpall ile global nesneler ve roller
pg_restore ile seçmeli geri yükleme
Paralel dump ve restore ile hızlandırma
Mantıksal yedeğin kullanım senaryoları

Modül 2

Fiziksel Yedekleme

pg_basebackup ile tüm cluster yedeği
Fiziksel ve mantıksal yedek farkı
Base backup ve veri dosyası kopyası
Yedek sırasında tutarlılık (consistency)
Sıcak (online) yedek alma mantığı
Yedek boyutu ve saklama (retention) planı

Modül 3

WAL ve Arşivleme

Write-Ahead Log (WAL) çalışma mantığı
archive_mode ve archive_command ayarı
WAL segment yönetimi ve biriktirme riski
wal_level ve replica, logical farkı
Sürekli arşivleme (continuous archiving)
Arşiv depolama alanı planlaması

Modül 4

Point-in-Time Recovery

PITR'in base backup ve WAL'a dayanması
recovery_target_time ile hedef an seçimi
restore_command ile WAL geri oynatma
recovery.signal ve kurtarma süreci
Timeline kavramı ve kurtarma dallanması
Kurtarma tatbikatıyla yedek doğrulama

Günün hedefiKatılımcı rutin bakım ve bloat yönetimini uygular, tablespace ve uzantıları yönetir, pg_upgrade ile güvenli sürüm yükseltmesi planlar.

Modül 1

Rutin Bakım ve Bloat

VACUUM ve autovacuum'un yönetim rolü
Tablo ve indeks şişmesini (bloat) izleme
ANALYZE ile istatistik güncelliği
REINDEX ile indeks yeniden oluşturma
Transaction ID wraparound önlemi
Bakım pencerelerinin planlanması

Modül 2

Tablespace ve Depolama

CREATE TABLESPACE ile farklı disk kullanımı
Tablo ve indeksi tablespace'e yerleştirme
temp_tablespaces ile geçici veri konumu
Disk doluluğu izleme ve alarm kurma
Depolama büyümesi ve kapasite planı
I/O dağılımı için tablespace stratejisi

Modül 3

Uzantılar ve Yapılandırma

CREATE EXTENSION ile eklenti kurulumu
pg_stat_statements ile sorgu izleme
postgres_fdw ile dış veri kaynağı
Önemli postgresql.conf parametreleri
ALTER SYSTEM ile kalıcı ayar değişikliği
Log yapılandırması ve günlük analizi

Modül 4

Sürüm Yükseltme ve İzleme

Major ve minor sürüm yükseltme farkı
pg_upgrade ile hızlı major yükseltme
Dump/restore ile yükseltme senaryosu
Yükseltme öncesi uyumluluk kontrolü
pg_stat görünümleriyle sağlık izleme
Yükseltme geri alma (rollback) planı

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

Mimari hakimiyeti

PostgreSQL instance ve süreç mimarisini, cluster-database-schema hiyerarşisini ve veri dizini yapısını kavrarsınız.

✅

Yetki yönetimi

Rol ve yetkileri GRANT/REVOKE ile en az yetki ilkesine göre tasarlar, grup rolleri ve devralmayı doğru kurarsınız.

✅

Kimlik doğrulama

pg_hba.conf ile erişim kurallarını, scram-sha-256 ve SSL'i yapılandırarak bağlantı güvenliğini sağlarsınız.

✅

Yedekleme becerisi

pg_dump ve pg_basebackup ile mantıksal ve fiziksel yedek alır, saklama ve doğrulama stratejisini kurarsınız.

✅

PITR kurtarma

WAL arşivleme ve Point-in-Time Recovery ile veritabanını belirli bir ana güvenle geri döndürürsünüz.

✅

Rutin bakım

VACUUM, REINDEX ve istatistik yönetimiyle bloat'ı kontrol eder, wraparound riskini önlersiniz.

✅

Depolama yönetimi

Tablespace ve uzantıları yönetir, disk büyümesini izleyerek I/O ve kapasite planlamasını yaparsınız.

✅

Sürüm yükseltme

pg_upgrade ile güvenli major yükseltmeyi planlar, uyumluluk kontrolü ve geri alma stratejisini uygularsınız.

Kimler İçin Uygundur?

Üretim PostgreSQL sunucularını yöneten veritabanı yöneticileri
sistem ve DevOps mühendisleri
veritabanı sorumluluğu üstlenen backend geliştiriciler
kurumsal veritabanı altyapısından sorumlu teknik ekipler için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

Üretim PostgreSQL sunucularını yöneten veritabanı yöneticileri, sistem ve DevOps mühendisleri, veritabanı sorumluluğu üstlenen backend geliştiriciler ve kurumsal veritabanı altyapısından sorumlu teknik ekipler için uygundur. PostgreSQL temeli ve Linux komut satırı aşinalığı beklenir.

Bu eğitim performans eğitiminden farkı nedir?

Performans eğitimi sorgu ve konfigürasyon hızlandırmaya odaklanırken bu eğitim sunucunun güvenli işletimine odaklanır. Rol ve yetki yönetimi, yedekleme, PITR, bakım ve sürüm yükseltme gibi DBA görevleri işlenir; sorgu tuning yalnızca bakım bağlamında ele alınır.

PITR tam olarak nedir ve neden önemlidir?

Point-in-Time Recovery, base backup ve arşivlenen WAL kayıtlarını birlikte kullanarak veritabanını geçmişteki belirli bir ana geri döndürmeyi sağlar. Yanlışlıkla silinen veri veya hatalı bir işlem sonrası kayba karşı kritik bir kurtarma yöntemidir; eğitimde adım adım uygulanır.

Eğitim online olarak alınabilir mi?

Evet, eğitim hem yüz yüze hem de canlı online olarak verilebilir. Her iki biçimde de katılımcılar gerçek bir PostgreSQL sunucusunda rol oluşturma, yedekleme, PITR ve bakım işlemlerini uygular. Eğitim kurumun kendi altyapı ve işletim senaryolarına özel olarak uyarlanabilir.

Eğitim sonunda sertifika veriliyor mu?

Programı tamamlayan katılımcılar Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası alır. Sertifika rol yönetimi, yedekleme, PITR, bakım ve sürüm yükseltme konularını belgeler. PostgreSQL ekosistemine ait resmi bir sınava girmek isteyenler için sınav başvurusu ve ücreti ilgili kuruma aittir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika