SQL Tuning Eğitimi

Eğitim Hakkında

Execution plan, indeks, istatistik ve optimizer ile SQL performans iyileştirme

SQL Tuning Eğitimi, yavaş çalışan sorguların kök nedenini bulup ölçülebilir biçimde hızlandırmayı öğretir. Katılımcılar yürütme planlarını (execution plan) okur; full table scan, index seek ve nested loop/hash join farklarını kavrar. Oracle AWR, SQL Server Query Store ve PostgreSQL EXPLAIN ANALYZE ile darboğaz tespit eder. Doğru indeks tasarımı, istatistik güncelleme, kardinalite tahmini, bind değişkenleri ve sorgu yeniden yazımı gerçek yük üzerinde uygulamalı işlenir.

Süre ve Format

3 Gün. Her gün dört modül; plan okumadan indeks tasarımına, istatistik yönetiminden sorgu yeniden yazımına kadar uygulamalı tuning senaryolarıyla ilerlenir.

Seviye

Orta Seviye — Yürütme planları, indeks stratejileri ve optimizer davranışıyla yavaş SQL sorgularını hızlandırma

Öğrenme Metodu

Gerçek yavaş sorgular üzerinde yürütme planı okunur, indeks ve sorgu değişikliği yapılır, öncesi-sonrası maliyet ölçülerek sonuç kanıtlanır.

Neden Bu Eğitim?

⚡Ölçülebilir hız

Sorgu sürelerini tahmine değil, yürütme planı ve maliyet metriklerine dayanarak ölçülebilir biçimde düşürmeyi öğrenirsiniz.

🔎Kök neden analizi

Yavaşlığın indeks eksikliği mi, kötü plan mı yoksa istatistik sorunu mu olduğunu sistematik olarak ayırt edebilirsiniz.

💾Kaynak tasarrufu

CPU, bellek ve disk I/O maliyetini düşürerek aynı donanımda daha yüksek eşzamanlı yük taşıyabilirsiniz.

Anahtar Konular

sql tuning eğitimisql performans eğitimisorgu optimizasyonuexecution plan okumaindeks tasarımıoracle sql tuningsql server performansveritabanı performans eğitimiyavaş sorgu çözümüsql optimizasyon kursu

“İyi tuning tahminle değil ölçümle yapılır; planı okuyun, darboğazı bulun, değiştirin ve sonucu kanıtlayın.”

Ön Koşullar

Eğitimden verim almak için faydalı olacak bilgi ve deneyim seviyesi

1

SQL bilgisi

SELECT, JOIN, WHERE ve GROUP BY gibi temel SQL sorgularını rahatça yazabilmek beklenir.

2

Veritabanı deneyimi

Herhangi bir ilişkisel veritabanıyla (Oracle, SQL Server, PostgreSQL, MySQL) çalışma deneyimi faydalıdır.

3

Tablo ve indeks

Tablo, satır, sütun ve indeks gibi temel kavramlara aşinalık öğrenmeyi kolaylaştırır.

4

Erişim ortamı

Sorgu çalıştırabileceğiniz bir veritabanı istemcisi ve örnek şema erişimi gereklidir.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcı bir sorgunun yürütme planını okur; tarama ve birleştirme yöntemlerini tanır, optimizer'ın maliyet ve kardinalite tahminlerini yorumlayarak darboğazı tespit eder.

Modül 1

SQL İşleme ve Optimizer Aşamaları

Parse, optimize ve execute işlem aşamaları
Cost-based optimizer (CBO) çalışma mantığı
Hard parse ile soft parse arasındaki fark
Shared pool ve cursor paylaşımının etkisi
Optimizer modu ve ALL_ROWS hedef ayarı
Plan üretimini etkileyen başlıca faktörler

Modül 2

Yürütme Planını Okuma

EXPLAIN PLAN ve DBMS_XPLAN ile plan görme
SQL Server gerçek yürütme planını okuma
PostgreSQL EXPLAIN ANALYZE çıktısı yorumu
Plan ağacı, satır tahmini ve gerçek satır
Estimated rows ile actual rows farkı analizi
Maliyet, kardinalite ve byte metriklerini okuma

Modül 3

Erişim Yöntemleri

Full table scan ne zaman tercih edilir
Index range scan ve unique scan farkı
Index full scan ile fast full scan ayrımı
ROWID üzerinden tabloya tekil erişim
Index skip scan davranışı ve koşulları
Clustered ve nonclustered index seek

Modül 4

Birleştirme ve Sıralama

Nested loop join mantığı ve maliyet profili
Hash join ile büyük tabloları birleştirme
Sort merge join'in tercih edildiği senaryolar
Join sırası ve driving table seçiminin önemi
Sort ve hash için bellek alanı (PGA) kullanımı
Filtre ve predicate push-down optimizasyonu

Günün hedefiKatılımcı seçicilik ve kardinaliteye göre doğru indeks tasarlar; composite ve covering indeks kurar, istatistikleri güncel tutarak optimizer'ın isabetli plan üretmesini sağlar.

Modül 1

İndeks Türleri ve Yapısı

B-tree indeks yapısı, seviye ve derinliği
Bitmap indeks ve düşük kardinalite kullanımı
Unique ve non-unique indeks arasındaki fark
Function-based (ifade tabanlı) indeks kullanımı
Partitioned indekste local ve global ayrımı
Filtered/partial indeks ile seçici indeksleme

Modül 2

Composite ve Covering İndeks

Çok sütunlu indekste sütun sırasının önemi
Leading column ve seçicilik etkisinin analizi
Covering index ile tabloya erişimi atlama
SQL Server INCLUDE sütunlarının kullanımı
PostgreSQL index-only scan avantajı
Gereksiz ve çakışan indeksleri ayıklama

Modül 3

Seçicilik ve Kardinalite

Seçicilik (selectivity) hesabı ve yorumu
Yüksek ve düşük seçicilik sütunlarını ayırt etme
Histogram ve çarpık (skewed) veri dağılımı
Kardinalite tahmin hatalarının plan etkisi
NULL değerlerin indeks ve tahmine etkisi
Composite seçicilik değerlendirmesi ve sıra

Modül 4

İstatistik Yönetimi

DBMS_STATS ile istatistik toplama yöntemleri
SQL Server UPDATE STATISTICS kullanımı
PostgreSQL ANALYZE ve autovacuum davranışı
Örnekleme oranı (sample size) ve doğruluk
Bayat istatistiğin plan üzerindeki etkisi
Otomatik istatistik toplama ayarı ve zamanı

Günün hedefiKatılımcı kötü yazılmış sorguları yeniden yazar; bind değişkeni ve hint kullanır, AWR/Query Store ile en pahalı sorguları izleyip tuning sonucunu kanıtlar.

Modül 1

Sorgu Yeniden Yazımı

SARGable koşullar ve sütuna fonksiyon tuzağı
Alt sorgu yerine JOIN'e dönüştürme tekniği
EXISTS, IN ve NOT IN arasındaki fark ve seçim
OR koşullarını UNION ALL ile açma yöntemi
Pencere fonksiyonuyla self-join'i azaltma
DISTINCT ve gereksiz sıralamaları temizleme

Modül 2

Bind Değişkeni ve Plan Kararlılığı

Literal yerine bind değişkeni kullanmanın faydası
Bind peeking ve plan değişkenliği sorunu
Adaptive cursor sharing davranışının etkisi
SQL Plan Baselines ile planı sabitleme
Optimizer hint kullanımı ve içerdiği riskler
SQL Server parameter sniffing sorunu ve çözümü

Modül 3

İzleme ve Teşhis Araçları

Oracle AWR ve ASH raporlarını yorumlama
SQL Server Query Store ile sorgu analizi
pg_stat_statements ile en pahalı sorgu tespiti
Wait event ve darboğaz sınıflarını okuma
SQL trace ve TKPROF çıktısını inceleme
En çok kaynak tüketen sorguları önceliklendirme

Modül 4

Uygulamalı Tuning Senaryosu

Yavaş bir raporu uçtan uca hızlandırma
Öncesi-sonrası maliyet karşılaştırması yapma
İndeks ekleyip etkisini metrikle ölçme
Plan regresyonunu tespit etme ve geri alma
Batch ve OLTP yükü için farklı strateji
Tuning değişikliklerini belgeleme ve raporlama

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

Plan okuma

Oracle, SQL Server ve PostgreSQL yürütme planlarını okuyarak sorgunun hangi adımda yavaşladığını kesin olarak tespit edebilirsiniz.

✅

Darboğaz tespiti

Full table scan, kötü join sırası ve bayat istatistik gibi performans darboğazlarını sistematik bir yaklaşımla ayırt edebilirsiniz.

✅

İndeks tasarımı

Seçicilik ve kardinaliteye dayalı doğru B-tree, bitmap ve covering indeksleri tasarlayıp gereksiz indeksleri ayıklayabilirsiniz.

✅

İstatistik yönetimi

İstatistikleri güncel tutarak optimizer'ın isabetli kardinalite tahmini ve verimli plan üretmesini sağlayabilirsiniz.

✅

Sorgu yeniden yazımı

SARGable olmayan koşulları ve verimsiz alt sorguları hızlı çalışan eşdeğer formlara dönüştürebilirsiniz.

✅

Plan kararlılığı

Bind değişkeni, plan baseline ve hint kullanarak plan regresyonlarını önleyip kararlı performans sağlayabilirsiniz.

✅

İzleme araçları

AWR, Query Store ve pg_stat_statements ile en pahalı sorguları izleyip önceliklendirebilirsiniz.

✅

Kanıtlı iyileştirme

Yaptığınız tuning değişikliğinin etkisini öncesi-sonrası metriklerle ölçüp somut biçimde raporlayabilirsiniz.

Kimler İçin Uygundur?

Yavaş sorgularla uğraşan yazılım geliştiriciler
veritabanı yöneticileri (DBA)
veri mühendisleri
raporlama uzmanları
uygulama performansından sorumlu teknik ekipler için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

SQL Tuning Eğitimi kimler için uygundur?

Yavaş sorgularla uğraşan yazılım geliştiriciler, veritabanı yöneticileri (DBA), veri mühendisleri ve uygulama performansından sorumlu teknik ekipler için uygundur. Temel SQL bilgisi olan ve performans sorunlarını kök nedeniyle çözmek isteyen herkes katılabilir.

Eğitim hangi veritabanlarını kapsıyor?

Program kavramları Oracle, SQL Server, PostgreSQL ve MySQL/MariaDB üzerinde ele alır. Yürütme planı okuma, indeks ve istatistik yönetimi her ürün için ayrı ayrı gösterilir; böylece öğrendikleriniz tek bir ürüne bağlı kalmaz.

Katılmak için hangi ön bilgi gerekir?

SELECT, JOIN, WHERE ve GROUP BY gibi temel SQL sorgularını yazabilmek yeterlidir. İleri düzey optimizer bilgisi gerekmez; eğitim plan okuma ve tuning tekniklerini sıfırdan uygulamalı olarak kurar.

Eğitim online mi yoksa yüz yüze mi veriliyor?

Eğitim hem canlı online hem de yüz yüze sınıf formatında verilebilir ve kurumun kullandığı veritabanı ürününe göre uyarlanır. Her iki formatta da katılımcılar gerçek sorgular üzerinde uygulamalı çalışır.

Eğitim sonunda sertifika veriliyor mu?

Program tamamlayan katılımcılar Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası alır. Sertifika, tamamlanan tuning programını ve kazanılan yetkinlikleri belgeler.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika