Advanced Transact-SQL Querying ve Tuning Eğitimi

Eğitim Hakkında

İleri T-SQL sorgulama, programlama ve sorgu performans ayarını uygulamalı öğreten ileri düzey eğitim

Advanced Transact-SQL Querying, Programming and Tuning Eğitimi, T-SQL dilinde ileri sorgulama, programlama ve performans ayarını kapsar. Katılımcılar window fonksiyonlarını, ortak tablo ifadelerini (CTE), özyinelemeli sorguları, pivot/unpivot ve APPLY operatörünü öğrenir. Saklı yordam, fonksiyon, tetikleyici, dinamik SQL ve TRY-CATCH hata yönetimi işlenir. Execution plan okuma, indeks tasarımı, istatistikler, parametre sniffing ve deadlock çözümüyle sorgular optimize edilir.

Süre ve Format

4 Gün. İlk gün ileri sorgulama, ikinci gün window fonksiyonları ve set tabanlı teknikler, üçüncü gün programlama, dördüncü gün performans ayarı işlenir.

Seviye

İleri Seviye — Pencere fonksiyonları, CTE, saklı yordam, tetikleyici ve execution plan tabanlı sorgu optimizasyonu

Öğrenme Metodu

Her konu gerçek veri setleri üzerinde karmaşık sorgular yazılarak ve execution plan incelenerek uygulamalı ve karşılaştırmalı işlenir.

Neden Bu Eğitim?

🪟Window fonksiyonları

ROW_NUMBER, RANK, LAG, LEAD ve running total hesaplamalarıyla karmaşık analitik sorguları sade ve hızlı yazarsınız.

🧠Sunucu tarafı programlama

Saklı yordam, fonksiyon, tetikleyici ve dinamik SQL ile iş mantığını veritabanı katmanında güvenle geliştirirsiniz.

⚡Sorgu optimizasyonu

Execution plan okuyarak, doğru indeks tasarlayarak ve parametre sniffing çözerek yavaş sorguları hızlandırırsınız.

Anahtar Konular

ileri t-sql eğitimitransact-sql eğitimit-sql optimizasyonwindow fonksiyonları sqlsql execution plansaklı yordam eğitimisql indeksleme eğitimisql sorgu performansadvanced sql kursusql server programlama

“Gelişmiş T-SQL, veritabanına ne istediğinizi değil nasıl düşüneceğini anlatma sanatıdır; doğru sorgu ve doğru plan, saatleri saniyeye indirir.”

Ön Koşullar

Eğitimden en iyi verimi almak için gereken bilgi ve deneyim düzeyi

1

T-SQL deneyimi

SELECT, JOIN, GROUP BY ve alt sorgu gibi orta düzey T-SQL konularına hakimiyet beklenir.

2

İlişkisel model

Normalizasyon, anahtarlar ve ilişkiler gibi kavramlara hakimiyet ileri konuların takibini sağlar.

3

İndeks temeli

Clustered ve nonclustered indeks kavramına temel aşinalık performans bölümünü anlamayı kolaylaştırır.

4

Laboratuvar ortamı

SQL Server ve SSMS kurulu, örnek veritabanı içeren bir ortam uygulamaları takip etmeyi sağlar.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcılar karmaşık alt sorguları, ortak tablo ifadelerini (CTE), özyinelemeli sorguları ve küme (set) operatörlerini kullanarak ileri düzey sorgular yazar.

Modül 1

Alt Sorgular ve Türetilmiş Tablolar

İlişkili (correlated) ve bağımsız alt sorguların çalışma farkı
EXISTS, IN ve ANY/ALL operatörlerinin performans açısından kıyası
Derived table (türetilmiş tablo) ile ara sonuç kümesi kullanımı
CROSS APPLY ve OUTER APPLY ile satır bazlı tablo fonksiyonu çağrısı
Skaler alt sorgu ile satır başına tek değer hesaplama
Alt sorguların JOIN ile yeniden yazılması ve plan karşılaştırması

Modül 2

Ortak Tablo İfadeleri (CTE)

WITH ile CTE tanımlama ve okunabilirliği artırma mantığı
Birden çok CTE'nin zincirlenerek karmaşık sorgu kurulması
Özyinelemeli (recursive) CTE ile hiyerarşik veri gezinimi
Organizasyon şeması ve ağaç yapısının recursive CTE ile sorgulanması
MAXRECURSION ile özyineleme derinliğinin sınırlanması
CTE ile türetilmiş tablo ve alt sorgu arasındaki tercih kriterleri

Modül 3

Küme İşlemleri ve Birleştirmeler

UNION ve UNION ALL ile sonuç kümelerinin birleştirilmesi
INTERSECT ve EXCEPT ile kesişim ve fark kümelerinin alınması
Self join ile aynı tablonun kendisiyle ilişkilendirilmesi
Çoklu join senaryolarında join sırası ve plan etkisinin incelenmesi
MERGE ile tek komutta ekleme, güncelleme ve silme (upsert)
OUTPUT yan tümcesiyle değişen satırların yakalanması

Modül 4

Pivot, Unpivot ve Gruplama

PIVOT operatörüyle satırların sütunlara dönüştürülmesi
UNPIVOT ile sütun bazlı verinin satıra normalleştirilmesi
GROUPING SETS ile birden çok gruplama düzeyinin tek sorguda alınması
ROLLUP ve CUBE ile ara toplam ve çapraz toplam üretimi
GROUPING ve GROUPING_ID ile toplam satırlarının ayırt edilmesi
Dinamik pivot için sütun listesinin çalışma zamanında üretilmesi

Günün hedefiKatılımcılar window fonksiyonlarıyla sıralama, kümülatif toplam, hareketli ortalama ve satırlar arası karşılaştırma gibi analitik sorguları set tabanlı yazar.

Modül 1

Window Fonksiyonu Temelleri

OVER yan tümcesinin mantığı ve satır bağlamını koruması
PARTITION BY ile hesaplamanın gruplara bölünmesi
ORDER BY ile pencere içinde sıralamanın belirlenmesi
Toplama fonksiyonlarının (SUM, AVG) window olarak kullanımı
Window fonksiyonu ile GROUP BY arasındaki temel fark
Aynı sorguda birden çok farklı pencere tanımının kullanılması

Modül 2

Sıralama Fonksiyonları

ROW_NUMBER ile benzersiz sıra numarası üretme
RANK ve DENSE_RANK farkı ve eşit değerlerin sıralanması
NTILE ile satırların eşit kovalara (quartile) bölünmesi
Her grup içinde ilk N kaydın (top-N per group) getirilmesi
Sıralama fonksiyonlarıyla sayfalama (paging) sorgusu kurma
Yinelenen kayıtların ROW_NUMBER ile tespiti ve temizliği

Modül 3

Çerçeveleme ve Kümülatif Hesaplar

ROWS ve RANGE ile pencere çerçevesinin (frame) tanımlanması
UNBOUNDED PRECEDING ve CURRENT ROW ile running total
Hareketli ortalama (moving average) hesaplaması
Kümülatif yüzde ve çalışan bakiye (running balance) üretimi
RANGE ve ROWS çerçevelerinin sonuç ve performans farkı
Varsayılan çerçeve davranışının olası hatalardan korunması

Modül 4

Offset ve Dağılım Fonksiyonları

LAG ve LEAD ile önceki ve sonraki satır değerine erişim
Dönemler arası değişim (büyüme oranı) hesaplaması
FIRST_VALUE ve LAST_VALUE ile pencere uç değerlerini alma
PERCENT_RANK ve CUME_DIST ile dağılım analizi
PERCENTILE_CONT ile sürekli yüzdelik (medyan) hesaplama
Offset fonksiyonlarıyla boşluk ve ada (gaps and islands) analizi

Günün hedefiKatılımcılar saklı yordam, kullanıcı tanımlı fonksiyon ve tetikleyici geliştirir, dinamik SQL ile TRY-CATCH hata yönetimini ve transaction denetimini uygular.

Modül 1

Saklı Yordam Tasarımı

Giriş ve çıkış (OUTPUT) parametreli saklı yordam tasarımı
Varsayılan parametre değerleri ve isimli parametre kullanımı
Saklı yordamdan sonuç kümesi ve dönüş kodu (return) döndürme
SET NOCOUNT ON ve yordam performansına etkisi
İç içe (nested) yordam çağrıları ve çağrı derinliği
Yordamların güvenlik ve yeniden kullanım açısından avantajları

Modül 2

Fonksiyonlar ve Tetikleyiciler

Skaler kullanıcı tanımlı fonksiyon (UDF) ve performans riski
Inline table-valued function ile verimli parametreli görünüm
Çok satırlı (multi-statement) tablo fonksiyonunun kullanımı
DML trigger (AFTER, INSTEAD OF) ile veri kuralı uygulama
inserted ve deleted sanal tablolarıyla değişimin yakalanması
DDL ve logon trigger ile şema ve oturum olaylarının denetimi

Modül 3

Dinamik SQL ve Hata Yönetimi

EXEC ve sp_executesql ile dinamik sorgu çalıştırma farkı
sp_executesql ile parametreli dinamik SQL ve plan yeniden kullanımı
SQL injection riskinin dinamik SQL'de önlenmesi
TRY-CATCH ile hata yakalama ve ERROR_MESSAGE fonksiyonları
THROW ve RAISERROR ile özel hata üretme ve yeniden fırlatma
XACT_STATE ile hata sonrası transaction durumunun denetimi

Modül 4

Transaction ve Eşzamanlılık

BEGIN, COMMIT ve ROLLBACK ile transaction denetimi
ACID ilkeleri ve atomiklik, tutarlılık, yalıtım, kalıcılık
İzolasyon düzeyleri (Read Committed, Snapshot, Serializable)
Kirli okuma, tekrarlanamaz okuma ve hayalet satır sorunları
Kilit (lock) türleri ve kilit eskalasyonunun davranışı
Deadlock oluşumunun nedeni ve kodla önlenme stratejileri

Günün hedefiKatılımcılar execution plan okur, indeks tasarlar, istatistikleri yönetir, parametre sniffing ve kilitlenme sorunlarını çözerek sorgu performansını artırır.

Modül 1

Execution Plan Analizi

Tahmini (estimated) ve gerçek (actual) execution plan okuma
Table scan, index seek ve index scan operatörlerinin yorumlanması
Key lookup ve RID lookup maliyetinin fark edilmesi
Hash, merge ve nested loop join operatörlerinin karşılaştırması
Operatör maliyetleri ve tahmini/gerçek satır farkının analizi
SET STATISTICS IO/TIME ile G/Ç ve süre ölçümünün alınması

Modül 2

Verimli İndeks Tasarımı

Clustered ve nonclustered indeks yapısı ve seçim kriterleri
Covering index ve INCLUDE sütunlarıyla lookup'ın önlenmesi
Composite indekste sütun sırasının seçiciliğe göre belirlenmesi
Filtered index ile belirli alt küme için dar indeks kurulması
Eksik indeks (missing index) önerilerinin değerlendirilmesi
Aşırı indeksin yazma performansına ve bakıma maliyeti

Modül 3

İstatistik ve Plan Önbelleği

İstatistiklerin (statistics) cardinality estimation'daki rolü
Otomatik istatistik güncelleme ve manuel UPDATE STATISTICS
Plan cache ve parameterization ile plan yeniden kullanımı
Parametre sniffing sorunu ve tutarsız plan davranışı
OPTION (RECOMPILE) ve OPTIMIZE FOR ile plan denetimi
Query Store ile plan regresyonunun tespiti ve sabitlenmesi

Modül 4

Darboğaz Çözümü ve İyileştirme

Wait statistics ile sorgu bekleme kaynağının belirlenmesi
Non-SARGable ifadelerin indeks kullanımını engellemesi
Sorguların SARGable biçimde yeniden yazılması
Tablo değişkeni ile geçici tablo (temp table) performans farkı
Batch işlemlerle büyük güncelleme/silmenin parçalanması
Deadlock ve bloklama (blocking) sorunlarının teşhisi ve çözümü

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

İleri sorgulama

CTE, özyinelemeli sorgu, APPLY ve pivot/unpivot ile karmaşık veri problemlerini set tabanlı çözersiniz.

✅

Window fonksiyonları

ROW_NUMBER, RANK, LAG, LEAD ve çerçeveleme ile analitik ve kümülatif sorguları ustaca yazarsınız.

✅

Saklı yordam ve UDF

Parametreli saklı yordam ve table-valued fonksiyon geliştirir, iş mantığını veritabanında konumlandırırsınız.

✅

Tetikleyiciler

AFTER ve INSTEAD OF trigger ile inserted/deleted tablolarını kullanarak veri kurallarını uygularsınız.

✅

Dinamik SQL ve hata

sp_executesql ile güvenli dinamik SQL yazar, TRY-CATCH ve THROW ile sağlam hata yönetimi kurarsınız.

✅

Transaction yönetimi

İzolasyon düzeylerini, ACID ilkelerini ve kilitlemeyi kavrar, deadlock sorunlarını önlersiniz.

✅

Execution plan okuma

Tahmini ve gerçek planları analiz eder, seek/scan ve join operatörlerini yorumlayarak darboğaz bulursunuz.

✅

İndeks ve ayar

Covering ve filtered indeks tasarlar, istatistik ve parametre sniffing sorunlarını çözerek sorguyu hızlandırırsınız.

Kimler İçin Uygundur?

T-SQL deneyimi olan veritabanı geliştiricileri
karmaşık sorgu ve raporlar yazan BI uzmanları
performans sorunlarını çözen veritabanı yöneticileri
sunucu tarafı mantık geliştiren yazılımcılar için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu ileri T-SQL eğitimi kimler için uygundur?

Orta düzey T-SQL bilen veritabanı geliştiricileri, karmaşık sorgu ve raporlar yazan BI uzmanları, performans sorunlarını çözen DBA'lar ve sunucu tarafı mantık geliştiren yazılımcılar için uygundur. SELECT ve JOIN düzeyini aşıp uzmanlaşmak isteyenlere yöneliktir.

Eğitim için hangi ön bilgi gerekir?

SELECT, JOIN, GROUP BY ve alt sorgu gibi orta düzey T-SQL konularına hakimiyet beklenir. Temel indeks kavramını bilmek performans bölümünü kolaylaştırır. Eğitim bu temelin üzerine ileri sorgulama, programlama ve optimizasyonu inşa eder.

Eğitim neden 4 gün sürüyor?

Kapsam geniştir: ileri sorgulama, window fonksiyonları, sunucu tarafı programlama ve performans ayarı ayrı günlere yayılır. Özellikle execution plan analizi ve indeks tasarımı bol uygulama gerektirdiğinden dördüncü gün tamamen performans optimizasyonuna ayrılır.

Performans ayarı eğitimde uygulamalı mı işlenir?

Evet. Katılımcılar gerçek sorgular üzerinde tahmini ve gerçek execution plan okur, seek/scan ve join operatörlerini yorumlar, covering ve filtered indeks tasarlar, SET STATISTICS IO/TIME ile ölçüm yapar ve parametre sniffing ile deadlock sorunlarını çözer.

Eğitim sonunda sertifika veriliyor mu?

Program tamamlayan katılımcılar Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası alır. Sertifika eğitime katılımı ve değerlendirmedeki başarıyı belgeler. Microsoft'un resmi sınavına girmek isteyenler için sınav başvurusu ve ücreti ilgili kuruma aittir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika

ADVANCED TRANSACT-SQL QUERYING, PROGRAMMING AND TUNING EĞİTİMİ

Eğitim Hakkında

Neden Bu Eğitim?

Anahtar Konular

Ön Koşullar

Eğitim İçeriği

Alt Sorgular ve Türetilmiş Tablolar

Ortak Tablo İfadeleri (CTE)

Küme İşlemleri ve Birleştirmeler

Pivot, Unpivot ve Gruplama

Window Fonksiyonu Temelleri

Sıralama Fonksiyonları

Çerçeveleme ve Kümülatif Hesaplar

Offset ve Dağılım Fonksiyonları

Saklı Yordam Tasarımı

Fonksiyonlar ve Tetikleyiciler

Dinamik SQL ve Hata Yönetimi

Transaction ve Eşzamanlılık

Execution Plan Analizi

Verimli İndeks Tasarımı

İstatistik ve Plan Önbelleği

Darboğaz Çözümü ve İyileştirme

Eğitim Kazanımları

Kimler İçin Uygundur?

Sıkça Sorulan Sorular

Sertifikalandırma

Eğitim Bilgileri

Bu Eğitimle Birlikte Tercih Edilenler

SQL Server Integration Services (SSIS) – Veri Akışları ve Gelişmiş Dönüşümler Eğitimi

SQL Server Integration Services ile Veri Entegrasyonu Eğitimi

SQL Server İleri Seviye Veritabanı Yönetimi Eğitimi

SQL Server İş Yüklerini Azure SQL'e Taşıma Eğitimi

SQL Server İş Zekası Uygulamaları Eğitimi

SQL Server Performans Ayarlama ve Optimizasyon Eğitimi