Managing Database Integrity Eğitimi

Eğitim Hakkında

İlişkisel veritabanlarında mantıksal ve fiziksel bütünlüğü sağlamayı öğreten uygulamalı eğitim

Managing Database Integrity Eğitimi, verinin doğruluğunu ve tutarlılığını hem mantıksal hem fiziksel düzeyde korumayı uygulamalı ele alır. Katılımcılar birincil ve yabancı anahtar, CHECK, UNIQUE ve DEFAULT kısıtlarıyla bildirimsel bütünlüğü kurar. ACID, transaction ve izolasyon seviyelerini kavrar; kilitleme ve MVCC ile eşzamanlılığı yönetir. Sayfa yapısı, checksum, DBCC CHECKDB ile bozulma tespiti ve restore senaryolarıyla fiziksel bütünlüğü güvence altına alır.

Süre ve Format

3 Gün. İlk gün kısıtlar ve bildirimsel bütünlük, ikinci gün işlemler ve izolasyon, üçüncü gün fiziksel bütünlük, bozulma ve kurtarma işlenir.

Seviye

Orta Seviye — kısıtlar, referans bütünlüğü, ACID işlemler, izolasyon ve DBCC ile mantıksal ve fiziksel veri bütünlüğü odaklı işlenir

Öğrenme Metodu

Her konu veritabanlarında kısıtlar tanımlanarak, eşzamanlı işlemler senaryolaştırılarak ve bozulma kurtarması canlandırılarak işlenir.

Neden Bu Eğitim?

🔗Bildirimsel bütünlük

Birincil anahtar, yabancı anahtar ve CHECK kısıtlarıyla hatalı veriyi daha veritabanına girmeden motor düzeyinde engellersiniz.

🔒Tutarlı işlemler

ACID ilkelerini ve izolasyon seviyelerini kavrar, eşzamanlı erişimde veri tutarlılığını kilitleme ve MVCC ile korursunuz.

🛡️Bozulmaya dayanıklılık

DBCC CHECKDB ile bozulmayı erken yakalar, checksum ve doğru yedekleme stratejisiyle veriyi geri getirilebilir tutarsınız.

Anahtar Konular

veri bütünlüğü eğitimidatabase integrity eğitimiacid işlem eğitimiizolasyon seviyeleridbcc checkdbreferans bütünlüğüveritabanı kısıtlarıyedekleme kurtarma eğitimitransaction yönetimisql server bütünlük

“Veritabanının değeri sakladığı veri kadar, o veriye duyulan güvendedir; bütünlük kuralları ve sağlam kurtarma, bu güveni ayakta tutan sessiz temeldir.”

Ön Koşullar

Eğitimden en iyi verimi almak için faydalı olacak bilgi ve ortam gereksinimleri

1

SQL bilgisi

DDL ve DML komutlarına ve temel sorgulamaya aşinalık kısıt ve işlem konularını anlamayı kolaylaştırır.

2

İlişkisel model

Tablo, anahtar ve ilişki kavramlarına temel aşinalık referans bütünlüğünü anlamayı destekler.

3

İşlem kavramı

BEGIN, COMMIT ve ROLLBACK ile temel işlem mantığına aşinalık izolasyon konularını kolaylaştırır.

4

Laboratuvar ortamı

Örnek veritabanı yüklü bir SQL Server veya PostgreSQL ortamı uygulamaları takip etmeyi sağlar.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcılar birincil ve yabancı anahtar, CHECK, UNIQUE ve DEFAULT kısıtlarını tanımlar, referans bütünlüğünü ve trigger ile iş kurallarını uygular.

Modül 1

Birincil Anahtar ve Benzersizlik

Birincil anahtarın satırı benzersiz tanımlama rolü ve NOT NULL etkisi
Doğal (natural) ve yapay (surrogate) anahtar tercihinin karşılaştırması
UNIQUE kısıtı ile ek benzersizlik kurallarının tanımlanması
Birincil anahtarın clustered indeksle ilişkisinin anlaşılması
Bileşik (composite) anahtarların tanımı ve kullanım senaryoları
IDENTITY ve sequence ile otomatik anahtar değeri üretimi

Modül 2

Yabancı Anahtar ve Referans Bütünlüğü

Yabancı anahtarla tablolar arası ilişkinin kurulması
Yetim (orphan) kayıtların ve referans bozulmasının önlenmesi
ON DELETE ve ON UPDATE CASCADE davranışının yapılandırılması
SET NULL ve NO ACTION seçeneklerinin etkilerinin kavranması
Çok tablolu ilişkilerde silme sırasının ve döngülerin yönetimi
Referans kısıtlarının WITH CHECK ile mevcut veride doğrulanması

Modül 3

CHECK, DEFAULT ve NULL

CHECK kısıtı ile sütun değer aralığı ve iş kuralı tanımlama
Çok sütunlu CHECK ile satır düzeyi tutarlılık kuralları
DEFAULT kısıtı ile eksik değerlere varsayılan atanması
NOT NULL ile zorunlu alanların garanti altına alınması
NULL'ın karşılaştırma ve benzersizlikteki özel davranışı
Kısıtların etkinleştirilmesi, devre dışı bırakılması ve güvenilirliği

Modül 4

Trigger ile İş Kuralı Bütünlüğü

Bildirimsel kısıtların yetersiz kaldığı karmaşık kuralların tespiti
AFTER trigger ile değişiklik sonrası doğrulama yapılması
INSTEAD OF trigger ile view üzerinden yazma kurallarının uygulanması
inserted ve deleted sanal tablolarıyla değişen satırların denetimi
Trigger içinde ROLLBACK ile kural ihlalinde işlemi geri alma
Trigger yerine kısıt kullanımının performans ve bakım avantajı

Günün hedefiKatılımcılar ACID ilkelerini ve transaction yönetimini kavrar, izolasyon seviyelerini uygular ve kilitleme ile MVCC üzerinden eşzamanlılık sorunlarını yönetir.

Modül 1

ACID ve Transaction Yönetimi

Atomiklik, tutarlılık, yalıtım ve dayanıklılık ilkelerinin kavranması
BEGIN, COMMIT ve ROLLBACK ile açık işlem sınırlarının yönetimi
Otomatik commit ve örtük işlem modlarının davranış farkı
SAVEPOINT ile işlem içinde kısmi geri alma noktaları
İç içe (nested) işlemler ve @@TRANCOUNT davranışının anlaşılması
Hata durumunda TRY/CATCH ile işlemin güvenli sonlandırılması

Modül 2

Eşzamanlılık Anomalileri

Dirty read ile henüz commit edilmemiş veriyi okuma riski
Non-repeatable read ile aynı satırın farklı değer dönmesi
Phantom read ile aralık sorgularına yeni satır girmesi
Lost update ile eşzamanlı güncellemelerin birbirini ezmesi
Her anomalinin iş süreçlerine olası etkisinin değerlendirilmesi
Anomalilerin hangi izolasyon seviyesinde ortaya çıktığının eşlenmesi

Modül 3

İzolasyon Seviyeleri

Read Uncommitted ve Read Committed seviyelerinin davranışı
Repeatable Read ile satır düzeyi tekrar okunabilirlik garantisi
Serializable ile en katı yalıtım ve phantom engelleme
Snapshot izolasyonu ve satır sürümleme (row versioning) mantığı
Read Committed Snapshot (RCSI) ile okuyucu-yazar engellemesini azaltma
İş yüküne uygun izolasyon seviyesinin seçilmesi ve maliyeti

Modül 4

Kilitleme ve MVCC

Paylaşımlı, özel ve niyet (intent) kilitlerinin rolü
Satır, sayfa ve tablo düzeyi kilit granülerliğinin etkisi
Kilit yükseltme (lock escalation) davranışının anlaşılması
PostgreSQL ve snapshot modelinde MVCC ile sürüm tabanlı okuma
Kilit beklemesi, zaman aşımı ve blocking arasındaki ilişki
Eşzamanlılık ile tutarlılık arasındaki dengenin kurulması

Günün hedefiKatılımcılar sayfa yapısı ve checksum ile fiziksel bütünlüğü kavrar, DBCC CHECKDB ile bozulmayı tespit eder, yedekleme stratejisi ve restore senaryolarını uygular.

Modül 1

Fiziksel Depolama ve Checksum

Sayfa (page) ve ekstent (extent) yapısının temel kavranması
Veri, indeks ve ayırma (allocation) sayfalarının işlevleri
PAGE_VERIFY CHECKSUM ile bozuk sayfaların tespit edilmesi
Torn page ve I/O kaynaklı bozulmanın oluşma nedenleri
suspect_pages tablosuyla bilinen bozulmaların izlenmesi
Depolama katmanı ve donanım kaynaklı bozulma risklerinin anlaşılması

Modül 2

Bozulma Tespiti ve Onarımı

DBCC CHECKDB ile veritabanı tutarlılık denetiminin çalıştırılması
CHECKTABLE ve CHECKALLOC ile hedefli denetimlerin yapılması
Tutarlılık hatalarının ve önerilen onarım seviyesinin okunması
REPAIR_REBUILD ve REPAIR_ALLOW_DATA_LOSS farkı ve riski
Onarım yerine yedekten geri dönmenin tercih edildiği durumlar
Düzenli CHECKDB çalıştırma planının bakım stratejisine eklenmesi

Modül 3

Yedekleme Stratejisi

Tam, diferansiyel ve işlem günlüğü (log) yedeklerinin rolü
Kurtarma modeli (full, simple, bulk-logged) seçiminin etkisi
RPO ve RTO hedeflerine göre yedek sıklığının belirlenmesi
Yedeklerin doğrulanması (RESTORE VERIFYONLY) ve bütünlüğü
Yedeklerin ayrı konumda ve güvenli saklanmasının önemi
Yedekleme işlerinin zamanlanması ve izlenmesi

Modül 4

Kurtarma ve Nokta Geri Dönüş

Tam yedekten veritabanının geri yüklenmesi (restore)
Diferansiyel ve log yedekleriyle kurtarma zincirinin uygulanması
Belirli bir zamana (point-in-time) geri dönüş senaryosu
NORECOVERY ve RECOVERY seçeneklerinin restore akışındaki rolü
Sayfa düzeyi restore ile tek bir bozuk sayfanın kurtarılması
Kurtarma tatbikatlarıyla yedeklerin gerçekten çalıştığının doğrulanması

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

Kısıt tasarımı

Birincil anahtar, yabancı anahtar, CHECK ve UNIQUE kısıtlarıyla hatalı veriyi motor düzeyinde engellersiniz.

✅

Referans bütünlüğü

Cascade ve SET NULL davranışlarını yapılandırır, yetim kayıtları ve ilişki bozulmalarını önlersiniz.

✅

Trigger kuralları

Kısıtların yetmediği karmaşık iş kurallarını AFTER ve INSTEAD OF trigger ile güvenle uygularsınız.

✅

ACID işlemler

Transaction sınırlarını ve ACID ilkelerini doğru yönetir, hata durumunda tutarlı geri alma sağlarsınız.

✅

İzolasyon seçimi

Eşzamanlılık anomalilerini tanır, iş yüküne uygun izolasyon seviyesini maliyetiyle birlikte seçersiniz.

✅

Eşzamanlılık yönetimi

Kilitleme ve MVCC mantığını kavrar, tutarlılık ile performans arasındaki dengeyi kurarsınız.

✅

Bozulma tespiti

DBCC CHECKDB ve checksum ile bozulmayı erken yakalar, onarım ile geri dönme arasında doğru kararı verirsiniz.

✅

Yedek ve kurtarma

Tam, diferansiyel ve log yedekleriyle point-in-time kurtarma zinciri kurar ve tatbikatla doğrularsınız.

Kimler İçin Uygundur?

Veri kalitesinden sorumlu veritabanı yöneticileri
tutarlı veri modeli tasarlayan geliştiriciler
işlem
eşzamanlılık sorunlarıyla uğraşan mühendisler ve yedekleme ile kurtarma süreçlerini yöneten BT ekipleri için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu veri bütünlüğü eğitimi kimler için uygundur?

Veri kalitesinden sorumlu veritabanı yöneticileri, tutarlı veri modeli tasarlayan geliştiriciler, işlem ve eşzamanlılık sorunlarıyla uğraşan mühendisler ve yedekleme ile kurtarma süreçlerini yöneten BT ekipleri için uygundur. Güvenilir veri altyapısı kurmak isteyen herkese hitap eder.

Mantıksal ve fiziksel bütünlük arasındaki fark nedir?

Mantıksal bütünlük verinin iş kurallarına ve ilişkilere uygunluğudur; kısıtlar, anahtarlar ve işlemlerle sağlanır. Fiziksel bütünlük ise verinin diskte bozulmadan saklanmasıdır; checksum, DBCC CHECKDB ve yedekleme ile korunur. Eğitim her iki boyutu da uygulamalı kapsar.

İzolasyon seviyesi neden önemlidir?

İzolasyon seviyesi, eşzamanlı işlemlerin birbirini ne kadar etkilediğini belirler. Düşük seviye daha yüksek eşzamanlılık ama dirty read gibi anomali riski getirir; yüksek seviye tutarlılığı artırır ama performansı düşürebilir. Eğitimde iş yüküne uygun seviyeyi seçmeyi öğrenirsiniz.

Veritabanı bozulursa ne yapılır?

Önce DBCC CHECKDB ile bozulmanın kapsamı belirlenir. Çoğu durumda doğru çözüm, veri kaybına yol açabilen onarım yerine sağlam bir yedekten geri dönmektir. Eğitimde bozulmayı tespit etmeyi, onarım seçeneklerini değerlendirmeyi ve point-in-time kurtarmayı uygularsınız.

Eğitim sonunda sertifika veriliyor mu?

Program tamamlayan katılımcılar Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası alır. Sertifika eğitime katılımı ve değerlendirmedeki başarıyı belgeler; ilgili motorun resmi sınavına girmek isteyenler için sınav başvurusu ve ücreti ilgili kuruma aittir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika