MongoDB for Administrators Eğitimi

Eğitim Hakkında

MongoDB sistem yöneticileri için kurulum, yüksek erişilebilirlik, ölçekleme ve bakım eğitimi

MongoDB for Administrators Eğitimi, üretim ortamında MongoDB kümelerini kuran, güvenli hale getiren ve işleten sistem yöneticilerine yöneliktir. Katılımcılar mongod yapılandırmasını, WiredTiger depolama motorunu ve rol tabanlı yetkilendirmeyi öğrenir. Replica set ile yüksek erişilebilirlik, sharding ile yatay ölçekleme, shard key seçimi ve balancer yönetimi ele alınır. Yedekleme, mongostat ile izleme, indeks ve performans ayarı gerçek senaryolarla uygulamalı işlenir.

Süre ve Format

3 Gün. İlk gün mimari, kurulum ve güvenlik; ikinci gün replica set ve sharding; üçüncü gün yedekleme, izleme ve performans ayarı uygulamalı işlenir.

Seviye

Orta Seviye — MongoDB sunucu yönetimi, replica set, sharding, yedekleme, güvenlik ve izleme operasyonel olarak işlenir

Öğrenme Metodu

Her konu gerçek bir MongoDB kümesi üzerinde kurularak, replica set ve shard yapılandırılarak ve komut satırından yönetilerek işlenir.

Neden Bu Eğitim?

🛡️Güvenli yapılandırma

mongod kimlik doğrulama, TLS, rol tabanlı yetkilendirme ve ağ sertleştirme ile kümenizi üretime hazır biçimde güvenli hale getirirsiniz.

♻️Kesintisiz erişim

Replica set ile otomatik yük devretme, oplog ve okuma tercihleri kurarak bir düğüm düşse bile hizmetin sürmesini sağlarsınız.

📈Yatay ölçekleme

Sharding ile veriyi düğümlere dağıtır, doğru shard key ve balancer ayarıyla büyüyen yükü kesintisiz karşılarsınız.

Anahtar Konular

mongodb eğitimimongodb yönetimi eğitimimongodb dba kursureplica set eğitimisharding eğitimimongodb güvenliknosql veritabanı yönetimimongodb yedekleme

“İyi yönetilen bir MongoDB kümesi; güvenli yapılandırma, kesintisiz erişim ve ölçeklenebilirliğin bir arada planlanmasıyla kurulur.”

Ön Koşullar

Eğitimden verim almak için faydalı olacak temel bilgi ve ortam gereksinimleri

1

Linux komut satırı

Dosya, servis ve paket yönetimi gibi temel Linux komutlarına aşinalık yapılandırmaları kolaylaştırır.

2

Veritabanı kavramları

Sorgu, indeks ve işlem gibi temel veritabanı kavramlarını bilmek konuların kavranmasını hızlandırır.

3

Ağ temelleri

Port, IP ve güvenlik duvarı gibi temel ağ kavramları replica set ve sharding yapılandırmasında işe yarar.

4

MongoDB kurulu ortam

Uygulamalar için bir Linux sunucusu veya sanal makineye MongoDB Community sürümü kurulabilir olmalıdır.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiBu gün sonunda MongoDB sunucusunu kurar, WiredTiger motorunu yapılandırır ve rol tabanlı kimlik doğrulama ile kümeyi güvenli hale getirirsiniz.

Modül 1

MongoDB Mimarisi ve Bileşenleri

Belge tabanlı NoSQL modeli, koleksiyon ve veritabanı hiyerarşisi
mongod, mongos ve mongo shell bileşenlerinin rolleri
BSON formatı ve belge boyutu sınırlarının yönetimi
Community, Enterprise ve Atlas dağıtım seçeneklerinin karşılaştırılması
Sürüm yaşam döngüsü ve yükseltme stratejilerinin planlanması
Dizin yapısı, dbPath ve log dosyalarının konumlandırılması

Modül 2

Kurulum ve Yapılandırma

Paket deposundan MongoDB kurulumu ve systemd servis tanımı
mongod.conf ile port, bindIp ve depolama ayarlarının düzenlenmesi
WiredTiger cache boyutu ve sıkıştırma seçeneklerinin ayarlanması
journaling ve dayanıklılık yapılandırmasının kontrol edilmesi
ulimit, dosya tanıtıcı ve işletim sistemi önerilerinin uygulanması
Birden çok ortam için yapılandırma şablonlarının hazırlanması

Modül 3

Kullanıcı ve Rol Yönetimi

Kimlik doğrulamanın etkinleştirilmesi ve yönetici kullanıcı oluşturma
Yerleşik roller ile okuma, yazma ve yönetim yetkilerinin dağıtımı
Veritabanı düzeyinde özel rollerin tanımlanması
SCRAM, x.509 ve LDAP kimlik doğrulama seçenekleri
Kullanıcı kimlik bilgilerinin ve parola politikasının yönetimi
En az yetki ilkesine göre erişim denetiminin tasarlanması

Modül 4

Güvenlik Sertleştirme

TLS/SSL ile istemci ve küme içi trafiğin şifrelenmesi
bindIp ve güvenlik duvarı ile ağ erişiminin sınırlandırılması
Denetim günlüğü ile erişim ve işlem kayıtlarının izlenmesi
Rest ve disk düzeyinde şifreleme seçeneklerinin değerlendirilmesi
Varsayılan port ve açık uçların güvenli hale getirilmesi
Güvenlik kontrol listesi ile üretim hazırlığının doğrulanması

Günün hedefiBu gün sonunda replica set kurarak otomatik yük devretmeyi sağlar, sharded cluster yapılandırıp shard key seçimi ve balancer yönetimini uygulamalı yaparsınız.

Modül 1

Replica Set Kurulumu

Primary, secondary ve arbiter düğümlerinin rollerinin tanımlanması
rs.initiate ve rs.add ile replica set oluşturulması
Oplog boyutu ve çoğaltma gecikmesinin izlenmesi
Otomatik seçim mekanizması ve priority ayarlarının yönetimi
Hidden ve delayed üye ile yedek ve kurtarma senaryoları
Replica set üyesi ekleme, çıkarma ve yeniden yapılandırma

Modül 2

Okuma-Yazma Garantileri

write concern ile yazma dayanıklılık düzeyinin ayarlanması
read concern ile okunan verinin tutarlılık düzeyi seçimi
read preference ile okuma yükünün secondary düğümlere dağıtımı
Majority garantisi ve veri kaybı risklerinin değerlendirilmesi
Ağ bölünmesi ve split-brain senaryolarının ele alınması
Çoğaltma gecikmesinin uygulama tutarlılığına etkisi

Modül 3

Sharding Mimarisi

Shard, config server ve mongos yönlendirici rollerinin kurulması
Sharded cluster bileşenlerinin bir araya getirilmesi
Veritabanı ve koleksiyon düzeyinde sharding etkinleştirme
Chunk kavramı ve veri dağılımının mantığının kavranması
Hashed ve ranged sharding stratejilerinin karşılaştırılması
Zone sharding ile coğrafi veri yerleşiminin planlanması

Modül 4

Shard Key ve Balancer

Shard key seçiminin dağılım ve performansa etkisinin analizi
Düşük kardinalite ve hotspot sorunlarından kaçınma teknikleri
Balancer ile chunk taşıma ve dengeleme işleminin yönetimi
Balancer penceresi ile dengeleme zamanının planlanması
Jumbo chunk tespiti ve manuel bölme işlemleri
Shard ekleme ve veri yeniden dağıtımının izlenmesi

Günün hedefiBu gün sonunda mongodump ve snapshot ile yedek alır, mongostat ve izleme araçlarıyla kümeyi gözlemler ve indeks ile performans ayarını uygulamalı yaparsınız.

Modül 1

Yedekleme ve Geri Yükleme

mongodump ve mongorestore ile mantıksal yedekleme stratejisi
Dosya sistemi snapshot yöntemiyle tutarlı yedek alma
oplog tabanlı point-in-time kurtarma senaryoları
Sharded cluster için tutarlı yedekleme yaklaşımları
Yedek saklama politikası ve kurtarma sürelerinin planlanması
Geri yükleme tatbikatı ile kurtarma güvenilirliğinin doğrulanması

Modül 2

İzleme ve Teşhis

mongostat ve mongotop ile anlık yük ve işlem izleme
serverStatus ve currentOp ile sunucu durumunun incelenmesi
Database profiler ile yavaş sorguların yakalanması
Log dosyalarının analizi ve uyarı eşiklerinin belirlenmesi
Bağlantı sayısı, bellek ve disk kullanımının izlenmesi
Ops Manager ve Cloud Manager ile izleme panolarının kurulumu

Modül 3

İndeks Oluşturma ve Yönetimi

Tekli, bileşik ve çok anahtarlı indeks türlerinin kullanımı
explain çıktısı ile sorgu planı ve indeks kullanımının analizi
Metin, coğrafi ve TTL indekslerinin uygun senaryolarda uygulanması
Kısmi ve benzersiz indekslerle yazma maliyetinin dengelenmesi
Kullanılmayan indekslerin tespiti ve temizlenmesi
Arka planda indeks oluşturma ve bakım stratejileri

Modül 4

Performans Ayarı

WiredTiger cache ve bellek kullanımının optimize edilmesi
Yavaş sorguların tespiti ve sorgu desenlerinin iyileştirilmesi
Bağlantı havuzu ve istemci ayarlarının üretime göre düzenlenmesi
Disk I/O ve depolama katmanı darboğazlarının giderilmesi
Kapasite planlaması ve büyüme tahminlerinin yapılması
Düzenli bakım rutinleri ve sağlık kontrollerinin planlanması

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

Üretim kurulumu

MongoDB sunucusunu üretim standartlarında kurar, WiredTiger ve işletim sistemi ayarlarını yapılandırabilirsiniz.

✅

Güvenli yetkilendirme

Kimlik doğrulama, TLS ve rol tabanlı erişim denetimiyle kümeyi güvenli ve denetlenebilir hale getirebilirsiniz.

✅

Yüksek erişilebilirlik

Replica set kurarak otomatik yük devretme, oplog ve okuma tercihlerini yönetebilirsiniz.

✅

Yatay ölçekleme

Sharded cluster yapılandırır, doğru shard key seçer ve balancer ile dağılımı yönetebilirsiniz.

✅

Yedekleme ve kurtarma

mongodump, snapshot ve point-in-time yöntemleriyle güvenilir yedekleme ve kurtarma uygulayabilirsiniz.

✅

İzleme ve teşhis

mongostat, profiler ve Ops Manager ile kümeyi izler ve sorunları erken teşhis edebilirsiniz.

✅

İndeks optimizasyonu

explain çıktısıyla sorgu planlarını analiz eder, uygun indekslerle performansı artırabilirsiniz.

✅

Performans ayarı

Bellek, disk ve sorgu darboğazlarını giderir, kapasite planlaması yapabilirsiniz.

Kimler İçin Uygundur?

Üretim ortamında MongoDB işleten sistem ve veritabanı yöneticileri
DevOps mühendisleri
NoSQL altyapısını kuran
bakımını üstlenen BT uzmanları ile yüksek erişilebilirlik ve ölçekleme sorumluluğu taşıyan altyapı ekipleri için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

Üretim ortamında MongoDB işleten sistem ve veritabanı yöneticileri, DevOps mühendisleri ve NoSQL altyapısının kurulum ve bakımından sorumlu BT uzmanları için uygundur. Yüksek erişilebilirlik ve ölçekleme sorumluluğu taşıyan altyapı ekiplerine yöneliktir.

Eğitim kaç gün sürüyor ve nasıl işleniyor?

Eğitim 3 gün sürer. İlk gün mimari, kurulum ve güvenlik; ikinci gün replica set ve sharding; üçüncü gün yedekleme, izleme ve performans ayarı işlenir. Her konu gerçek bir MongoDB kümesi üzerinde uygulamalı çalışılır.

Developers eğitiminden farkı nedir?

Developers eğitimi veri modelleme, CRUD ve aggregation gibi uygulama geliştirme konularına odaklanırken bu eğitim kurulum, güvenlik, replica set, sharding, yedekleme ve performans ayarı gibi operasyonel yönetim konularını kapsar. Hedef kitle sistem ve veritabanı yöneticileridir.

Ön koşul olarak ne bilmek gerekir?

Temel Linux komut satırı kullanımı, sorgu ve indeks gibi veritabanı kavramları ve port, IP, güvenlik duvarı gibi temel ağ bilgisi faydalıdır. MongoDB deneyimi zorunlu değildir; konular temelden işlenir.

Katılımcılar sertifika alıyor mu?

Programı tamamlayan katılımcılar Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası alır. Eğitim, resmi MongoDB sınavlarına hazırlık açısından da faydalıdır; ancak resmi sınav başvurusu ve ücreti ilgili kuruma aittir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika