MongoDB Veritabanı Yönetimi Eğitimi

Eğitim Hakkında

Şema tasarımından yüksek erişilebilirliğe uzanan DBA odaklı kapsamlı program

MongoDB Veritabanı Yönetimi Eğitimi, veritabanı yöneticisi (DBA) bakış açısıyla MongoDB'yi tasarım ve yönetim boyutuyla ele alır. Program; döküman şema tasarımı ve modelleme desenleri, şema doğrulama, indeks yönetimi ve kapasite planlama ile başlar. Ardından replica set ile yüksek erişilebilirlik, yedekleme stratejisi, kullanıcı ve rol yönetimi işlenir. Katılımcılar doğru modelleme, indeks ve HA kararlarıyla performanslı, güvenli ve ölçeklenebilir bir veri platformu yönetir.

Süre ve Format

3 Gün. Yüz yüze veya canlı çevrim içi; şema tasarımı, indeks yönetimi ve replica set senaryolarıyla uygulamalı ilerler.

Seviye

Orta Seviye — MongoDB veritabanlarını tasarlayan, indeksleyen ve yüksek erişilebilirlikle işleten DBA'ler içindir.

Öğrenme Metodu

Konular gerçek şema ve iş yükü senaryoları üzerinde uygulanır; katılımcılar tasarım, indeks ve HA kararlarını laboratuvarda birlikte verir.

Neden Bu Eğitim?

🧩Doğru Şema Tasarımı

Modelleme desenlerini öğrenerek döküman şemalarını iş yükünün erişim desenine göre tasarlar ve performansı tasarımdan kazanırsınız.

📈İndeks ve Kapasite

İndeks yönetimi ve kapasite planlamayla depolama ve bellek kaynaklarını verimli kullanır, büyümeyi öngörürsünüz.

🔁Yüksek Erişilebilirlik

Replica set ile otomatik failover ve yedekleme stratejisi kurarak veritabanını kesinti ve veri kaybına karşı dayanıklı hale getirirsiniz.

Anahtar Konular

mongodb veritabanı yönetimimongodb dba eğitimimongodb şema tasarımımongodb indeks yönetimimongodb veri modellemereplica set eğitimimongodb kapasite planlamanosql veritabanı yönetimimongodb kursumongodb yedekleme

“Veritabanı yönetiminde en iyi performans optimizasyonu, çoğu zaman doğru verilmiş bir şema tasarımı kararıdır.”

Ön Koşullar

DBA odaklı bu eğitim için beklenen bilgi düzeyi aşağıdadır

1

Veritabanı Yönetimi Deneyimi

Herhangi bir veritabanı sisteminde temel yönetim deneyimi faydalıdır.

2

Döküman Modeli

MongoDB döküman modeli ve temel CRUD işlemlerine aşinalık beklenir.

3

İndeks Kavramı

İndeksin sorgu performansına etkisine dair temel bilgi gereklidir.

4

Komut Satırı

mongosh ile temel komutları çalıştırabilmek faydalı olur.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcılar döküman şemalarını iş yükünün erişim desenine göre tasarlar, yaygın modelleme desenlerini uygular ve şema doğrulamayla veri bütünlüğünü güvenceye alır.

Modül 1

Modelleme Temelleri

Gömme ve referans arasındaki ödünleşimin iş yüküne göre değerlendirilmesi
Bire-bir, bire-çok ve çoğa-çok ilişkilerin modellenmesi
16 MB döküman sınırı ve büyüyen diziler sorunu
Erişim deseni odaklı (read/write) tasarım yaklaşımı
Denormalizasyonun performans ve tutarlılık etkisi
İlişkisel düşünceden döküman tasarımına geçiş ilkeleri

Modül 2

Modelleme Desenleri

Subset pattern ile sık erişilen alt kümeyi öne alma
Computed pattern ile hesaplanan değerleri saklama
Bucket pattern ile zaman serisi verisinin gruplanması
Extended reference pattern ile seçili alanların kopyalanması
Schema versioning pattern ile şema evrimini yönetme
Attribute pattern ile dinamik alanların indekslenmesi

Modül 3

Şema Doğrulama Kuralları

JSON Schema ile koleksiyon düzeyinde doğrulama kuralları
Zorunlu alan, tip ve değer aralığı kısıtları
validationLevel ve validationAction davranışları
Mevcut veriye doğrulama uygularken geçiş stratejisi
Uygulama ve veritabanı doğrulamasının birlikte kullanımı
Şema değişikliğinin uygulamaya etkisinin yönetimi

Modül 4

Veri Yaşam Döngüsü

TTL indeks ile süreli verinin otomatik temizlenmesi
Arşivleme ve sıcak/soğuk veri ayrımı stratejisi
Online Archive ile Atlas'ta veri katmanlama
Zaman serisi koleksiyonları (time series) kullanımı
Büyüyen verinin modelleme ile kontrol altında tutulması
Veri saklama politikasının şemaya yansıtılması

Günün hedefiKatılımcılar indeks türlerini doğru seçer, ESR kuralıyla bileşik indeks tasarlar ve working set ile kapasite planlaması yaparak kaynak kullanımını optimize eder.

Modül 1

İndeks Türleri ve Seçimi

Single, compound ve multikey indekslerin kullanımı
Unique, partial ve sparse indekslerle kısıt ve verim
TTL indeks ile otomatik yaşam döngüsü yönetimi
Text ve 2dsphere indeksleriyle özel sorgu türleri
Wildcard indeks ile dinamik alan şemalarının indekslenmesi
Hidden index ile indeksin canlıda güvenle test edilmesi

Modül 2

İndeks Stratejisi

ESR (Equality, Sort, Range) kuralıyla compound indeks tasarımı
Sorgu desenine göre indeks önceliklendirme
Covered query için indeks kapsamı tasarlama
Aşırı indekslemenin yazma maliyeti ve depolama etkisi
$indexStats ile kullanılmayan indekslerin tespiti
İndeks oluşturmanın canlı sistemde arka planda yönetimi

Modül 3

İndeks Analizi ve explain

explain() ile indeks kullanımının doğrulanması
IXSCAN ve COLLSCAN ayrımıyla eksik indeks tespiti
totalKeysExamined ve nReturned oranının yorumu
Plan cache davranışının anlaşılması
İndeks boyutunun bellek kullanımına etkisi
Performance Advisor ile indeks önerilerinin değerlendirilmesi

Modül 4

Kapasite Planlama

Working set kavramı ve RAM'e sığma gereksinimi
Depolama büyüme eğiliminin ölçülmesi ve tahmini
Bellek, CPU ve disk IO boyutlandırması
Connection sayısı ve kaynak kullanımı ilişkisi
Sharding gereksiniminin kapasiteye göre değerlendirilmesi
Büyüme senaryolarına göre kaynak planı hazırlama

Günün hedefiKatılımcılar replica set ile yüksek erişilebilirlik kurar, yedekleme stratejisi tasarlar ve kullanıcı/rol yönetimiyle en az yetki ilkesini uygular.

Modül 1

Replica Set ve HA

Replica set ile otomatik failover mekanizması
Primary ve secondary rollerinin yönetimi
write concern ve read concern ile tutarlılık ayarı
Read preference ile okuma yükünün dağıtılması
Replikasyon gecikmesinin izlenmesi ve giderilmesi
Hidden ve delayed üyelerle kurtarma senaryoları

Modül 2

Yedekleme Stratejisi

Mantıksal (mongodump) ve fiziksel (snapshot) yedek karşılaştırması
Oplog ile point-in-time restore noktası
Yedekleme sıklığı ve saklama politikası tanımı
RPO ve RTO hedeflerine göre strateji belirleme
Geri yükleme testiyle yedeklerin doğrulanması
Atlas yönetilen yedekleme özelliklerinin kullanımı

Modül 3

Kullanıcı ve Rol Yönetimi

Kimlik doğrulamanın (SCRAM) etkinleştirilmesi
Yerleşik roller ve özel rol tanımlama
En az yetki ilkesiyle kullanıcı yetkilendirme
Uygulama ve yönetim kullanıcılarının ayrılması
Veritabanı bazlı erişim kapsamı yönetimi
Yetki gözden geçirme periyodunun kurulması

Modül 4

Güvenlik ve Bütünlük

TLS ile bağlantıların şifrelenmesi
Ağ erişiminin bindIp ve güvenlik duvarıyla sınırlandırılması
Veri bütünlüğü için şema doğrulamanın HA ile birlikte kullanımı
Hassas alanlar için Field Level Encryption tanıtımı
Erişim denetimi ve günlükleme ile izlenebilirlik
Güvenli varsayılan yapılandırma kontrol listesi

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

Şema Tasarımı

Döküman şemalarını iş yükünün erişim desenine göre tasarlar ve performansı daha tasarım aşamasında kazanırsınız.

✅

Modelleme Desenleri

Subset, bucket ve computed gibi kanıtlanmış modelleme desenlerini uygulayarak sürdürülebilir şemalar kurarsınız.

✅

Şema Doğrulama

JSON Schema ile koleksiyon düzeyinde doğrulama kurarak veri bütünlüğünü veritabanı tarafında güvenceye alırsınız.

✅

İndeks Yönetimi

İndeks türlerini doğru seçer, ESR kuralıyla bileşik indeks tasarlar ve kullanılmayan indeksleri temizlersiniz.

✅

Kapasite Planlama

Working set ve büyüme eğilimini analiz ederek bellek, disk ve CPU kaynaklarını öngörüyle planlarsınız.

✅

Yüksek Erişilebilirlik

Replica set ile otomatik failover kurar, write/read concern ile tutarlılık dengesini iş ihtiyacına göre ayarlarsınız.

✅

Yedekleme Stratejisi

RPO/RTO hedeflerine göre yedekleme stratejisi tasarlar ve geri yükleme testiyle güvenilirliği doğrularsınız.

✅

Yetki Yönetimi

Kullanıcı ve rolleri en az yetki ilkesine göre yapılandırarak veritabanı erişimini güvenli biçimde yönetirsiniz.

Kimler İçin Uygundur?

İlişkisel veritabanı yöneticiliğinden MongoDB'ye geçen veya MongoDB veritabanlarını tasarlayıp yöneten DBA'ler
veri mühendisleri
teknik liderler. Temel veritabanı yönetimi deneyimi beklenir

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

İlişkisel veritabanı yöneticiliğinden MongoDB'ye geçen veya MongoDB veritabanlarını tasarlayıp yöneten DBA'ler, veri mühendisleri ve teknik liderler içindir. Temel veritabanı yönetimi deneyimi ve döküman modeline aşinalık beklenir.

Teknik Yönetim ve Operasyonlar Eğitimi'nden farkı nedir?

Bu eğitim DBA tarafına, yani şema tasarımı, modelleme desenleri, indeks yönetimi ve kapasite planlamaya ağırlık verir. Teknik Yönetim ve Operasyonlar Eğitimi ise kurulum, izleme, yedekleme ve bakım gibi günlük işletim operasyonlarına odaklanır. İkisi birbirini tamamlar.

Eğitim süresi ve formatı nedir?

Eğitim 3 gün sürer ve yüz yüze veya canlı çevrim içi verilebilir. Konular gerçek şema ve iş yükü senaryoları üzerinde uygulanır; katılımcılar tasarım, indeks ve yüksek erişilebilirlik kararlarını laboratuvar ortamında birlikte verir.

Şema tasarımı gerçek örneklerle mi işleniyor?

Evet, eğitimin ilk günü tamamen şema tasarımına ayrılmıştır. Subset, bucket, computed, extended reference ve attribute gibi kanıtlanmış modelleme desenleri gerçek iş yükü örnekleriyle işlenir ve şema doğrulama ile veri bütünlüğü uygulamalı ele alınır.

Eğitim sonunda sertifika veriliyor mu?

Program tamamlayan katılımcılar Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası alır. Eğitim, MongoDB'nin yönetici (DBA) sınavlarına hazırlık için de temel oluşturur; resmi sınava girmek isteyenler için başvuru ve ücret ilgili kuruma aittir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika