MongoDB Yöneticiler için Eğitimi

Eğitim Hakkında

Sistem yöneticileri için kurulumdan güvenlik ve replica set işletimine giriş programı

MongoDB Yöneticiler için Eğitimi, veritabanı yöneticiliğini MongoDB üzerinde üstlenecek sistem yöneticilerini hedefler. Program; mimari ve bileşenlerin tanınmasıyla başlar, kurulum ve yapılandırmayı işler; ardından kimlik doğrulama, RBAC, TLS ve ağ sertleştirmesi gibi güvenlik konularını ele alır. Son gün replica set yönetimi, rutin görevler ve yaygın sorunların giderilmesiyle katılımcı, güvenli ve erişilebilir bir MongoDB ortamını kurup işletebilir hale gelir.

Süre ve Format

3 Gün. Yüz yüze veya canlı çevrim içi; kurulum, güvenlik sertleştirmesi ve replica set yönetimi laboratuvarda uygulamalı yürütülür.

Seviye

Orta Seviye — MongoDB kurup güvenlik ve replica set yönetimini üstlenecek sistem yöneticileri içindir.

Öğrenme Metodu

Her yönetim görevi laboratuvar ortamında adım adım uygulanır; katılımcılar güvenli bir replica set'i sıfırdan kurup yönetir.

Neden Bu Eğitim?

🏗️Baştan Sona Kurulum

MongoDB'yi mimarisini kavrayarak sıfırdan kurar ve üretime hazır, güvenli bir yapılandırmayla ayağa kaldırırsınız.

🔐Güvenlik Odaklı Yönetim

Kimlik doğrulama, RBAC, TLS ve ağ sertleştirmesini uygulayarak veritabanını daha ilk günden güvenli biçimde yönetirsiniz.

🔁Erişilebilir Küme

Replica set kurarak otomatik failover sağlar ve yaygın sorunları giderme becerisiyle kesintisiz hizmet sunarsınız.

Anahtar Konular

mongodb yönetici eğitimimongodb kurulum eğitimimongodb güvenlik eğitimimongodb rbacreplica set yönetimimongodb sistem yöneticisimongodb kursunosql yönetimmongodb tlsmongodb sorun giderme

“İyi bir MongoDB yöneticisi, güvenliği sonradan eklenen bir katman değil, kurulumun ilk adımı olarak görür.”

Ön Koşullar

Yönetici adayları için beklenen temel bilgiler aşağıdadır

1

Linux Sistem Bilgisi

Linux üzerinde servis, dosya sistemi ve temel komut satırı kullanımı gereklidir.

2

Ağ Temelleri

Port, IP, güvenlik duvarı ve temel ağ kavramlarına aşinalık beklenir.

3

Veritabanı Kavramları

Veritabanı ve koleksiyon gibi temel kavramların bilinmesi faydalıdır.

4

Komut Satırı

mongosh ve kabuk komutlarıyla temel düzeyde çalışabilmek yeterlidir.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcılar MongoDB mimarisini ve bileşenlerini tanır, MongoDB'yi kurar ve mongod.conf üzerinden ortama uygun temel yapılandırmayı yapar.

Modül 1

MongoDB Mimarisi

Database, collection ve document kavramlarının ilişkisi
mongod ve mongosh süreçlerinin rolleri
WiredTiger depolama motorunun genel çalışma mantığı
Replica set ve sharded cluster mimarilerine genel bakış
MongoDB'nin diğer veritabanlarından farklı yönleri
Tipik dağıtım senaryoları ve bileşen ilişkileri

Modül 2

Kurulum Adımları

Sürüm seçimi ve paket deposundan kurulum adımları
mongod servisinin systemd ile yönetimi
dbPath, log dizini ve dosya izinlerinin ayarlanması
İlk bağlantı ve mongosh ile sistem kontrolü
MongoDB Compass ile görsel yönetim tanıtımı
Kurulum sonrası güvenlik kontrol listesi

Modül 3

Yapılandırma Dosyası

mongod.conf YAML yapılandırma dosyasının yapısı
net, storage ve systemLog bölümlerinin ayarı
bindIp ile ağ erişiminin güvenli yapılandırması
Log seviyesi ve log rotasyonunun ayarlanması
Yapılandırma değişikliğinin güvenle uygulanması
Ortamlar arası yapılandırma farklılıklarının yönetimi

Modül 4

Temel Yönetim Görevleri

Veritabanı ve koleksiyon oluşturma ve silme
show dbs, stats ve isMaster ile sistem bilgisi
Servis başlatma, durdurma ve durum kontrolü
Disk ve bellek kullanımının temel düzeyde izlenmesi
mongoimport ve mongoexport ile veri aktarımı
Yönetim görevlerinin günlük rutine oturtulması

Günün hedefiKatılımcılar kimlik doğrulamayı etkinleştirir, RBAC ile rolleri tanımlar, TLS'i yapılandırır ve ağ erişimini sertleştirerek güvenli bir ortam kurar.

Modül 1

Kimlik Doğrulama

Kimlik doğrulamanın (authorization) etkinleştirilmesi
SCRAM-SHA-256 ile kullanıcı kimlik doğrulaması
İlk yönetici kullanıcısının güvenli oluşturulması
x.509 sertifika tabanlı kimlik doğrulama tanıtımı
Kimlik bilgilerinin güvenli saklanması
Kimlik doğrulama olmadan çalışmanın riskleri

Modül 2

Rol Tabanlı Erişim (RBAC)

Yerleşik rollerin (read, readWrite, dbAdmin) kullanımı
Özel rol tanımlama ve yetki kapsamı belirleme
En az yetki ilkesiyle kullanıcı yetkilendirme
Uygulama ve yönetim kullanıcılarının ayrılması
Veritabanı bazlı erişim sınırlandırması
Yetki değişikliklerinin gözden geçirilmesi

Modül 3

TLS ile Şifreleme

İstemci bağlantıları için TLS/SSL yapılandırması
Üyeler arası (intra-cluster) kimlik doğrulama
Sertifika oluşturma ve yenileme süreci
At-rest şifreleme kavramının tanıtımı
Şifreli bağlantının mongosh ile doğrulanması
Sertifika süresi yönetiminin operasyonel önemi

Modül 4

Ağ Sertleştirmesi

bindIp ile dinlenen arayüzlerin sınırlandırılması
Güvenlik duvarı ile port erişiminin kısıtlanması
Varsayılan port ve erişim risklerinin yönetimi
VPN veya özel ağ üzerinden erişim senaryoları
Yetkisiz erişim denemelerinin günlüklenmesi
Güvenli varsayılan yapılandırma kontrol listesi

Günün hedefiKatılımcılar replica set kurup yönetir, yedekleme ve rutin yönetim görevlerini yürütür ve yaygın sorunları sistematik biçimde teşhis edip giderir.

Modül 1

Replica Set Kurulumu

Üç üyeli replica set'in sıfırdan kurulması
rs.initiate ve rs.add ile üye yönetimi
Primary ve secondary rollerinin kavranması
Otomatik failover davranışının gözlemlenmesi
rs.status() ile küme sağlığının kontrolü
Üye ekleme ve çıkarma işlemlerinin uygulanması

Modül 2

Yedekleme ve Geri Yükleme

mongodump ile mantıksal yedek alma
mongorestore ile veri geri yükleme
Yedekleme sıklığı ve saklama planının belirlenmesi
Geri yükleme testiyle yedeğin doğrulanması
Atlas yönetilen yedekleme özelliğinin tanıtımı
Felaket durumunda kurtarma adımlarının planlanması

Modül 3

Rutin Yönetim Görevleri

Kullanıcı ve rol gözden geçirme periyodu
Log izleme ve disk alanı yönetimi
İndeks oluşturma ve gözden geçirme
Bakım penceresi planlama ve bilgilendirme
Sürüm güncelleme öncesi kontrol listesi
Yönetim görevlerinin runbook'a dökülmesi

Modül 4

Sorun Giderme Yaklaşımı

Bağlantı sorunlarının (ağ, kimlik doğrulama) teşhisi
Replikasyon gecikmesinin tespiti ve giderilmesi
Disk dolması ve bellek baskısı belirtileri
Log dosyalarından hata analizi yöntemi
currentOp ile takılan operasyonların incelenmesi
Sistematik sorun giderme ve eskalasyon yaklaşımı

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

Mimari Kavrayışı

MongoDB bileşenlerini ve mimarisini kavrayarak dağıtım senaryolarını doğru değerlendirir ve kurulumu bilinçle yaparsınız.

✅

Kurulum ve Yapılandırma

MongoDB'yi sıfırdan kurar, mongod.conf üzerinden ortama uygun ve güvenli bir temel yapılandırma oluşturursunuz.

✅

Kimlik Doğrulama

Kimlik doğrulamayı etkinleştirir, yönetici kullanıcıyı güvenle oluşturur ve kimlik bilgilerini doğru yönetirsiniz.

✅

RBAC Yetkilendirme

Yerleşik ve özel rollerle en az yetki ilkesini uygulayarak kullanıcı erişimini güvenli biçimde sınırlandırırsınız.

✅

Şifreleme ve Ağ

TLS yapılandırması ve ağ sertleştirmesiyle bağlantıları şifreler ve yetkisiz erişimi engellersiniz.

✅

Replica Set Yönetimi

Replica set kurar, üyeleri yönetir ve otomatik failover ile kesintisiz erişilebilirlik sağlarsınız.

✅

Yedekleme

mongodump ve mongorestore ile yedek alır, geri yükleme testiyle verinin güvenliğini doğrularsınız.

✅

Sorun Giderme

Bağlantı, replikasyon ve kaynak sorunlarını log ve araçlarla sistematik biçimde teşhis edip giderirsiniz.

Kimler İçin Uygundur?

MongoDB yöneticiliğine yeni başlayan sistem yöneticileri
altyapı
operasyon ekibi üyeleri ile veritabanı yönetim sorumluluğu alacak IT uzmanları. Linux ve temel ağ bilgisi beklenir

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

MongoDB yöneticiliğine yeni başlayan sistem yöneticileri, altyapı ve operasyon ekibi üyeleri ile veritabanı yönetim sorumluluğu alacak IT uzmanları içindir. Linux ve temel ağ bilgisi beklenir; önceden MongoDB yönetim deneyimi gerekmez.

MongoDB Veritabanı Yönetimi Eğitimi'nden farkı nedir?

Bu eğitim sistem yöneticisi bakış açısıyla kurulum, güvenlik sertleştirmesi ve replica set işletimine giriş niteliğindedir. Veritabanı Yönetimi Eğitimi ise şema tasarımı, modelleme desenleri ve indeks yönetimi gibi DBA konularına daha derin girer. Bu program güvenlik ve işletim temeline odaklanır.

Eğitim süresi ve formatı nedir?

Eğitim 3 gün sürer ve yüz yüze veya canlı çevrim içi verilebilir. Her yönetim görevi laboratuvar ortamında adım adım uygulanır; katılımcılar güvenli bir replica set'i sıfırdan kurup yöneterek pratik deneyim kazanır.

Güvenlik konuları ne kadar kapsamlı işleniyor?

Eğitimin ikinci günü tamamen güvenliğe ayrılmıştır. Kimlik doğrulamanın etkinleştirilmesi, SCRAM ve x.509, RBAC ile en az yetki ilkesi, TLS yapılandırması ve bindIp ile güvenlik duvarı üzerinden ağ sertleştirmesi uygulamalı olarak işlenir.

Eğitim sonunda sertifika veriliyor mu?

Program tamamlayan katılımcılar Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası alır. Eğitim, MongoDB'nin yönetici sınavlarına hazırlık için de temel oluşturur; resmi sınava girmek isteyenler için başvuru ve ücret ilgili kuruma aittir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika