PostgreSQL Sunucu Yönetimi Eğitimi

Eğitim Hakkında

Üretim PostgreSQL sunucularının günlük yönetimi, bakımı ve izlenmesine odaklanan uygulamalı eğitim

PostgreSQL Sunucu Yönetimi Eğitimi, üretim ortamındaki bir PostgreSQL sunucusunun günlük yönetimini uçtan uca kapsar. Katılımcılar kurulum ve dizin yapısını, postgresql.conf ve pg_hba.conf yapılandırmasını, rol ve ayrıcalık yönetimini, tablespace ve veritabanı organizasyonunu öğrenir. Ardından VACUUM ve autovacuum ile bakım, pg_dump ve pg_basebackup ile yedekleme, point-in-time recovery, pg_stat görünümleriyle izleme ve log yönetimi uygulamalı olarak ele alınır.

Süre ve Format

3 Gün. Yüz yüze veya online; her gün yapılandırma, yetkilendirme, yedekleme ve izleme konularında komut satırında uygulamalı laboratuvar yapılır.

Seviye

Orta Seviye — Kurulum, yapılandırma, rol yönetimi, yedekleme ve izleme ile günlük PostgreSQL sunucu yönetimi

Öğrenme Metodu

Canlı demo, postgresql.conf ayarları, rol ve yedekleme senaryoları ile pg_stat üzerinden izleme üzerine birebir uygulamalı çalışma.

Neden Bu Eğitim?

🧭Uçtan uca yönetim

Kurulumdan yedekleme ve izlemeye kadar günlük DBA görevleri tek bir akışta uygulamalı olarak öğretilir.

🔐Güvenli yapılandırma

pg_hba.conf, roller ve ayrıcalıklarla erişim denetimi kurularak sunucu güvenliği somut örneklerle sağlamlaştırılır.

🩺Sağlık ve bakım

VACUUM, autovacuum ve pg_stat görünümleriyle sunucu sağlığının nasıl izlenip korunacağı derinlemesine ele alınır.

Anahtar Konular

postgresql sunucu yönetimi eğitimipostgresql dba eğitimipostgresql kurulumpostgresql yapılandırmapg_hba.confpostgresql yedekleme eğitimivacuum autovacuumpostgresql izlemepostgresql rol yönetimipostgresql yönetimi

“İyi yönetilen bir veritabanı sessizdir; doğru yapılandırma, düzenli bakım ve güvenilir yedek, sorun büyümeden çözülmesini sağlar.”

Ön Koşullar

Eğitimi rahatça takip edebilmek için katılımcıların aşağıdaki temel konulara aşina olması beklenir

1

Temel SQL bilgisi

SELECT, INSERT, UPDATE ve basit JOIN sorgularını yazabilmek yeterlidir.

2

Linux komut satırı

Dosya işlemleri, servis yönetimi ve metin editörü kullanımı önerilir.

3

Veritabanı kavramları

Tablo, satır, index ve transaction gibi temel kavramlara aşinalık gerekir.

4

Temel ağ bilgisi

IP, port ve istemci-sunucu bağlantısı kavramları içeriği kolaylaştırır.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiBu gün PostgreSQL kurulumunu, veri dizini yapısını, postgresql.conf ve pg_hba.conf dosyalarının temel parametrelerini ve istemci bağlantı denetimini uygulamalı olarak öğrenirsiniz.

Modül 1

Kurulum ve Cluster Yapısı

Paket depolarından PostgreSQL kurulumu ve sürüm seçimi
initdb ile veri dizininin (data cluster) oluşturulması
PGDATA dizini içindeki alt klasörlerin işlevleri
Birden fazla cluster ve farklı portlarda çalıştırma
systemd ile servis başlatma, durdurma ve otomatik başlatma
pg_ctl ve pg_lsclusters araçlarının kullanımı

Modül 2

postgresql.conf Temel Parametreleri

listen_addresses ve port ile ağ dinleme ayarı
max_connections ve bağlantı kaynak planlaması
shared_buffers ve work_mem bellek parametrelerine giriş
Parametre dosyası, ALTER SYSTEM ve reload farkları
pg_settings görünümüyle aktif ayarların kontrolü
Yeniden başlatma gerektiren parametrelerin ayırt edilmesi

Modül 3

pg_hba.conf ile Erişim Denetimi

pg_hba.conf satır yapısı ve değerlendirme sırası
Kimlik doğrulama yöntemleri: scram-sha-256, md5, peer, trust
Host, hostssl ve local bağlantı türlerinin ayrımı
IP aralığı ve kullanıcı bazlı erişim kurallarının yazımı
pg_reload_conf ile değişikliklerin uygulanması
Erişim reddi hatalarının loglardan giderilmesi

Modül 4

psql ve Temel Yönetim Araçları

psql ile bağlanma ve meta komutların kullanımı
backslash l, dt, du ve conninfo komutlarının işlevi
Veritabanı oluşturma, silme ve bağlantı yönetimi
createdb, dropdb ve createuser yardımcı araçları
Sorgu sonuçlarının biçimlendirilmesi ve dosyaya yazılması
Oturum ve rol bazlı parametre ayarlarının görülmesi

Günün hedefiBu gün rol ve ayrıcalık yönetimini, nesne düzeyinde yetkilendirmeyi, tablespace kullanımını ve veritabanı organizasyonunu uygulamalı olarak çalışacaksınız.

Modül 1

Rol ve Kullanıcı Yönetimi

CREATE ROLE ve CREATE USER arasındaki fark
LOGIN, SUPERUSER, CREATEDB gibi rol özellikleri
Grup rolleri ve rol üyeliğiyle yetki devralma
Parola politikaları ve valid until ile süre sınırı
Rol bazlı bağlantı ve kaynak limitlerinin ayarı
pg_roles kataloğundan rol envanterinin incelenmesi

Modül 2

Ayrıcalık ve GRANT Yönetimi

GRANT ve REVOKE ile tablo ve şema ayrıcalıkları
SELECT, INSERT, UPDATE, DELETE yetkilerinin dağıtımı
Şema USAGE ve CREATE ayrıcalıklarının önemi
DEFAULT PRIVILEGES ile gelecekteki nesnelere yetki
Nesne sahipliği ve ALTER OWNER TO kullanımı
En az ayrıcalık ilkesine uygun yetki tasarımı

Modül 3

Tablespace ve Depolama Yönetimi

CREATE TABLESPACE ile farklı diske veri yerleşimi
Tablo ve indekslerin belirli tablespace'e taşınması
default_tablespace ve temp_tablespaces ayarları
Disk kullanımının pg_relation_size ile ölçülmesi
Hızlı diske sık erişilen tabloların yerleştirilmesi
Tablespace taşıma ve kapasite planlaması

Modül 4

Veritabanı ve Şema Organizasyonu

Birden fazla veritabanı ve şemayla izolasyon
search_path ile şema çözümleme sırası
template0 ve template1 şablon veritabanlarının rolü
Karakter kümesi ve collation seçiminin etkisi
Nesne adlandırma ve şema bazlı erişim ayrımı
pg_database kataloğundan veritabanı envanteri

Günün hedefiBu gün VACUUM ve autovacuum ile bakımı, pg_dump ve pg_basebackup ile yedeklemeyi, point-in-time recovery mantığını ve pg_stat görünümleriyle izlemeyi uygulamalı olarak öğreneceksiniz.

Modül 1

VACUUM ve Bakım İşlemleri

MVCC ve ölü satırların (dead tuple) oluşma nedeni
VACUUM, VACUUM FULL ve ANALYZE farkları
autovacuum parametreleri ve tetiklenme eşikleri
Transaction ID wraparound riski ve önlenmesi
REINDEX ile şişmiş indekslerin yeniden oluşturulması
pg_stat_user_tables ile ölü satır takibi

Modül 2

Yedekleme Yöntemleri

pg_dump ve pg_dumpall ile mantıksal yedek alma
custom, directory ve plain yedek formatlarının farkı
pg_restore ile seçmeli nesne geri yükleme
pg_basebackup ile fiziksel tam yedek alınması
Yedeklerin zamanlanması ve saklama politikası
Yedek bütünlüğünün düzenli test edilmesi

Modül 3

Point-in-Time Recovery

WAL arşivleme ve archive_command yapılandırması
Fiziksel yedek ve arşivli WAL ile kurtarma mantığı
recovery_target_time ile belirli ana geri dönme
Kurtarma sonrası sunucunun promote edilmesi
Yanlış silme senaryosundan geri dönüşün test edilmesi
RPO ve RTO hedeflerine göre strateji belirleme

Modül 4

İzleme ve Log Yönetimi

pg_stat_activity ile aktif oturum ve sorgu takibi
pg_stat_database ile commit, rollback ve cache oranı
Kilit çakışmalarının pg_locks ile incelenmesi
log_min_duration_statement ile yavaş sorgu loglama
Log rotasyonu ve logging_collector ayarları
Temel uyarı eşikleri ve izleme araçlarına veri aktarımı

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

PostgreSQL kurma

initdb ile cluster oluşturup servisi systemd ile yönetebilir ve çoklu cluster çalıştırabilirsiniz.

✅

Yapılandırma yönetimi

postgresql.conf ve pg_hba.conf parametrelerini amaca göre düzenleyip güvenli erişim kurabilirsiniz.

✅

Rol ve yetki yönetimi

Roller, grup üyeliği ve GRANT/REVOKE ile en az ayrıcalık ilkesine uygun yetkilendirme yapabilirsiniz.

✅

Depolama organizasyonu

Tablespace, şema ve veritabanlarıyla veriyi düzenleyip disk kapasitesini planlayabilirsiniz.

✅

Bakım yürütme

VACUUM, autovacuum ve REINDEX ile ölü satır ve şişme sorunlarını önleyerek performansı koruyabilirsiniz.

✅

Yedekleme yapma

pg_dump ve pg_basebackup ile mantıksal ve fiziksel yedek alıp güvenle geri yükleyebilirsiniz.

✅

Point-in-time recovery

WAL arşivi ve fiziksel yedekle belirli bir ana geri dönüşü planlayıp test edebilirsiniz.

✅

Sunucu izleme

pg_stat görünümleri ve log ayarlarıyla sunucu sağlığını izleyip yavaş sorguları tespit edebilirsiniz.

Kimler İçin Uygundur?

PostgreSQL sunucularını kurmaktan
yapılandırmaktan ve işletmekten sorumlu veritabanı yöneticileri
sistem yöneticileri
uygulama ekiplerinin altyapıdan sorumlu üyeleri için tasarlanmıştır

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

PostgreSQL sunucularını kurmak, yapılandırmak ve işletmekten sorumlu veritabanı yöneticileri, sistem yöneticileri ve altyapıdan sorumlu uygulama ekibi üyeleri için uygundur. Temel SQL ve Linux bilgisi olan katılımcılar içeriği rahat takip eder.

Bu eğitim performans ve replikasyon konularını da kapsıyor mu?

Bu eğitim günlük sunucu yönetimine, yedeklemeye ve temel izlemeye odaklanır; derinlemesine performans tuning ve replikasyon mimarisi ayrı eğitimlerin konusudur. Burada izleme ve bakım yoluyla sağlık korunması temel düzeyde ele alınır.

Eğitim ne kadar sürer ve nasıl işlenir?

Eğitim 3 gündür ve yüz yüze veya online verilebilir. Her gün teori sonrası yapılandırma, yetkilendirme, yedekleme ve izleme konularında komut satırında uygulamalı laboratuvar çalışması yapılır.

Katılım için hangi ön bilgiler gerekir?

Temel SQL bilgisi, Linux komut satırı deneyimi ve tablo, index, transaction gibi temel veritabanı kavramlarına aşinalık yeterlidir. İleri düzey yönetim deneyimi gerekmez, konular sıfırdan uygulanır.

Eğitim sonunda sertifika veriliyor mu?

Programı tamamlayan katılımcılar Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası alır. Eğitim, kurumun kullandığı PostgreSQL sürümü ve işletim sistemine göre uyarlanabilir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika