MongoDB Cluster ve Performans Optimizasyonu Eğitimi

Eğitim Hakkında

MongoDB cluster mimarisini ve performans ayarını kendi altyapınızda öğreten operasyon odaklı eğitim

MongoDB Cluster Yönetimi ve Performans Optimizasyonu Eğitimi, kendi altyapınızda MongoDB cluster kurmayı, ölçeklendirmeyi ve ince ayar yapmayı ele alır. Katılımcılar replica set topolojisini, oy mekanizmasını ve failover'ı öğrenir. Sharded cluster bileşenlerini, shard key seçimini ve chunk dengelemeyi uygular. WiredTiger, indeks stratejileri ve explain planıyla sorgu performansını analiz eder. mongostat ve profiler ile darboğazları tespit edip optimizasyon yapmayı hedefler.

Süre ve Format

3 Gün. İlk gün replica set, ikinci gün sharding ve veri dağıtımı, üçüncü gün indeks stratejileri ve performans optimizasyonu uygulamalı işlenir.

Seviye

Orta Seviye — MongoDB replica set, sharding ve sunucu tarafı performans optimizasyonunu derinlemesine kapsar

Öğrenme Metodu

Her konu gerçek bir çok düğümlü MongoDB cluster'ı üzerinde yük üretilerek, explain ve izleme araçlarıyla ölçülerek uygulamalı işlenir.

Neden Bu Eğitim?

🧭Cluster'a hâkim olun

Replica set ve sharded cluster mimarisini derinlemesine öğrenerek ölçeklenen ve dayanıklı dağıtımlar kurarsınız.

🔑Doğru shard key

Shard key seçiminin dağılıma ve performansa etkisini kavrayarak yatay ölçekte dengeli bir cluster kurgularsınız.

⚡Performansı ölçün

explain ve izleme araçlarıyla darboğazları ölçerek sorgu ve kaynak performansını veriyle optimize edersiniz.

Anahtar Konular

mongodb cluster eğitimimongodb performans optimizasyonumongodb sharding eğitimimongodb replica setmongodb indeks stratejilerinosql veritabanı eğitimimongodb explainmongodb ölçeklendirmewiredtiger ayarımongodb yönetimi kursu

“MongoDB'de performans bir tesadüf değil tasarımdır; doğru shard key, yerinde bir indeks ve ölçülen bir sorgu planı, ölçek büyüdükçe farkı belirler.”

Ön Koşullar

Eğitimden en iyi verimi almak için faydalı olacak temel bilgi ve laboratuvar gereksinimleri

1

MongoDB temel bilgisi

Koleksiyon, belge, CRUD ve temel indeks kavramlarına aşinalık cluster konularını izlemeyi belirgin kolaylaştırır.

2

Linux komut satırı

Temel Linux kabuğu, servis yönetimi ve log okuma becerisi kurulum ve ayar adımlarını takip etmeyi sağlar.

3

Sorgulama deneyimi

find ve temel aggregation sorgularına aşinalık performans analizi konularını kavramayı destekler.

4

Laboratuvar ortamı

Birden çok düğüm veya sanal makine replica set ve sharding senaryolarını uygulamalı denemeyi mümkün kılar.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcılar replica set mimarisini öğrenir; primary, secondary ve arbiter rollerini kavrar, oy mekanizmasını ve otomatik failover'ı uygulamalı olarak yapılandırır ve test eder.

Modül 1

Replica Set Mimarisi

Primary, secondary ve arbiter düğüm rolleri
Oplog ile değişikliklerin replikasyonu
Replikasyon gecikmesinin (lag) izlenmesi
Read preference ile okuma yönlendirmesi
Write concern ile yazma onayı seviyeleri
Read concern ile okuma tutarlılığı seviyeleri

Modül 2

Replica Set Kurulumu

mongod yapılandırması ve replSetName tanımı
rs.initiate() ile replica set başlatılması
rs.add() ile yeni üyelerin eklenmesi
rs.conf() ve rs.status() ile durum incelemesi
Keyfile ile üyeler arası iç kimlik doğrulama
Düğümlerin farklı sunuculara yerleştirilmesi

Modül 3

Oylama ve Failover

Çoğunluk (majority) oyuyla primary seçimi
priority ile hangi üyenin primary olacağının yönetimi
Tek sayı oy için arbiter kullanımının gerekçesi
Primary çökünce otomatik failover süreci
election timeout ve heartbeat parametreleri
Failover sırasında uygulama davranışının yönetimi

Modül 4

Özel Üyeler ve Bakım

Hidden üye ile yedekleme/raporlama ayrımı
Delayed üye ile insan hatasına karşı koruma
Rolling maintenance ile kesintisiz bakım
Üye ekleme/çıkarmada initial sync süreci
Yeniden yapılandırma (reconfig) işlemleri
Replica set bakımında güvenli adım sırası

Günün hedefiKatılımcılar sharding mimarisini öğrenir; config server, mongos ve shard bileşenlerini kurar, shard key seçimini uygular ve chunk dağılımı ile dengeleyici davranışını yönetir.

Modül 1

Sharded Cluster Mimarisi

Shard, config server ve mongos router rolleri
Config server replica set'inin görevi
mongos üzerinden sorguların yönlendirilmesi
Veri setinin shard'lara bölünme mantığı
Sharding'in replica set ile birlikte çalışması
Sharding ne zaman gerekli olur değerlendirmesi

Modül 2

Shard Key Tasarımı

Shard key'in veri dağılımına ve ölçeğe etkisi
Ranged shard key ile aralık tabanlı dağıtım
Hashed shard key ile dengeli dağıtım
Düşük kardinaliteli anahtarın yarattığı sorunlar
Monoton artan anahtar ve sıcak shard riski
Compound shard key ile dağılımın iyileştirilmesi

Modül 3

Chunk ve Dengeleyici

Chunk kavramı ve veri aralıklarının bölünmesi
Balancer (dengeleyici) ile chunk'ların taşınması
Chunk split ve migration süreçlerinin izlenmesi
Balancer penceresi ile taşıma zamanının sınırlanması
jumbo chunk sorununun oluşması ve çözümü
Dengesiz dağılımın performansa etkisi

Modül 4

Zone Sharding ve İşletim

Zone (etiketli aralık) ile veri yerleşimi denetimi
Coğrafi veya katman bazlı veri yerleştirme
sh.status() ile sharding durumunun incelenmesi
Koleksiyonların sharding için etkinleştirilmesi
Resharding ile shard key'in değiştirilmesi
Sharded cluster yedekleme değerlendirmeleri

Günün hedefiKatılımcılar performans optimizasyonunu öğrenir; indeks stratejilerini uygular, explain planını okur, WiredTiger ve bellek ayarlarını değerlendirir ve izleme araçlarıyla darboğazları giderir.

Modül 1

İndeks Türleri ve Stratejileri

Tekli, bileşik (compound) ve çok anahtarlı indeksler
ESR (Equality, Sort, Range) kuralı ile indeks sırası
Covered query ile diskten okumanın azaltılması
Partial ve sparse indekslerle maliyet düşürme
TTL indeks ile belgelerin otomatik silinmesi
Text ve geospatial indeks kullanım senaryoları

Modül 2

Sorgu Planı ve explain

explain('executionStats') çıktısının okunması
COLLSCAN ve IXSCAN aşamalarının ayırt edilmesi
totalDocsExamined ve nReturned oranının analizi
Query planner ve plan cache davranışı
hint ile indeks seçiminin yönlendirilmesi
Yavaş sorguların indeksle hızlandırılması

Modül 3

WiredTiger ve Kaynak Ayarı

WiredTiger belleği ve cache boyutunun ayarı
Belge düzeyi kilit ve eşzamanlılık davranışı
Sıkıştırma (snappy, zstd) seçeneklerinin etkisi
Checkpoint ve journaling ile dayanıklılık
Bağlantı havuzu ve connection limiti ayarı
Disk IOPS ve dosya sistemi önerileri

Modül 4

İzleme ve Darboğaz Giderme

mongostat ile anlık işlem ve bellek takibi
mongotop ile koleksiyon bazlı süre analizi
Database Profiler ile yavaş işlemlerin kaydı
currentOp ve killOp ile sorunlu işlem yönetimi
serverStatus metrikleriyle kaynak analizi
Okuma/yazma yoğunluğuna göre optimizasyon kararı

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

Replica set mimarisi

Primary, secondary ve arbiter rolleri ile replikasyon ve oy mekanizmasını derinlemesine kavrarsınız.

✅

Yüksek erişilebilirlik

Otomatik failover ve write/read concern ayarlarıyla dayanıklı bir replica set kurar ve test edersiniz.

✅

Sharding yönetimi

Config server, mongos ve shard bileşenleriyle yatay ölçeklenen bir sharded cluster kurarsınız.

✅

Shard key tasarımı

Dağılımı ve performansı dengeleyen doğru shard key'i seçerek sıcak shard sorununu önlersiniz.

✅

İndeks stratejileri

ESR kuralı ve covered query ile sorguları hızlandıran etkili indeks tasarımları oluşturursunuz.

✅

Sorgu planı analizi

explain çıktısını okuyarak COLLSCAN'leri tespit eder ve indeksle sorguları optimize edersiniz.

✅

Kaynak ayarı

WiredTiger cache, sıkıştırma ve bağlantı ayarlarıyla cluster kaynak kullanımını dengelersiniz.

✅

Darboğaz giderme

mongostat, profiler ve serverStatus ile darboğazları tespit edip veriye dayalı optimizasyon yaparsınız.

Kimler İçin Uygundur?

MongoDB cluster işleten veritabanı yöneticileri
DevOps ve platform mühendisleri
ölçek
performans sorunlarıyla uğraşan backend geliştiriciler ve NoSQL operasyonunu derinleştirmek isteyen BT profesyonelleri için uygundur

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

MongoDB cluster işleten veritabanı yöneticileri, DevOps ve platform mühendisleri, ölçek ve performans sorunlarıyla uğraşan backend geliştiriciler ve NoSQL operasyonunu derinleştirmek isteyen BT profesyonelleri için uygundur. Replica set veya sharding kuracak ve performans ayarı yapacak ekiplere özellikle hitap eder.

Eğitim için hangi ön bilgiler gerekir?

Koleksiyon, belge, CRUD ve temel indeks kavramlarına aşinalık ile temel Linux komut satırı ve servis yönetimi becerisi beklenir. find ve temel aggregation sorgularına aşinalık faydalıdır. Birden çok düğüm veya sanal makine alıştırmalar için gereklidir; ileri düzey cluster deneyimi gerekmez.

Replica set ile sharding arasındaki fark nedir?

Replica set aynı veriyi birden çok düğümde tutarak yüksek erişilebilirlik ve veri dayanıklılığı sağlar; ölçeklendirmeden çok kullanılabilirliğe hizmet eder. Sharding ise veriyi shard'lara bölerek yatay ölçeklendirme sunar. Üretimde her shard genelde bir replica set'tir; eğitimde ikisi birlikte uygulamalı kurulur.

Bu eğitim MongoDB Atlas eğitiminden nasıl farklıdır?

Bu eğitim kendi altyapınızda cluster kurmaya ve sunucu tarafı performans optimizasyonunun derinlemesine ayarına odaklanır. MongoDB Atlas eğitimi ise yönetilen bulut platformunda cluster, güvenlik, yedekleme ve platform özelliklerine ağırlık verir. Burada replica set, sharding ve indeks ayarı uçtan uca işlenir.

Eğitim sonunda sertifika veriliyor mu?

Program tamamlayan katılımcılar Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası alır. Sertifika eğitime katılımı ve değerlendirmedeki başarıyı belgeler. Eğitim yüz yüze veya online verilebilir ve kurumun cluster yapısı ile iş yüküne göre uyarlanabilir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika