MongoDB Expert Yönetici Eğitimi

Eğitim Hakkında

Üretim ortamında MongoDB kümelerini uçtan uca yöneten uzmanlar için ileri seviye program

MongoDB Expert Yönetici Eğitimi, üretim ortamında MongoDB kümelerini yöneten deneyimli yöneticileri hedefler. Program; replica set seçimi ve oplog, sharding mimarisi ve chunk dengeleme, WiredTiger depolama motoru, sorgu planı analizi, güvenlik sertleştirmesi, denetim ve felaket kurtarma gibi kritik yönetim konularını derinlemesine işler. Ops Manager ve Atlas üzerinde yedekleme, point-in-time restore ve sürüm yükseltme senaryolarıyla katılımcılar kümeleri güvenle işletir.

Süre ve Format

5 Gün. Yüz yüze veya canlı çevrim içi; laboratuvar ortamında replica set ve sharded cluster kurulumu, bozma ve kurtarma senaryolarıyla uygulamalı ilerler.

Seviye

Uzman Seviye — replica set, sharding, WiredTiger ve güvenlik konularına hakim MongoDB yöneticileri içindir.

Öğrenme Metodu

Üretim benzeri kümelerde senaryo tabanlı uygulama; her konu arıza enjeksiyonu, izleme ve kurtarma adımlarıyla laboratuvarda pekiştirilir.

Neden Bu Eğitim?

🎯Üretim Ölçeğinde Yetkinlik

Replica set seçimi, oplog penceresi ve chunk dengeleme gibi üretimde kritik iç mekanizmaları hata senaryolarıyla öğrenirsiniz.

🛡️Güvenlik ve Uyumluluk

RBAC, TLS, at-rest şifreleme, denetim günlükleri ve LDAP/Kerberos ile kurumsal uyumluluk gereksinimlerini karşılarsınız.

⚡Performans Mühendisliği

WiredTiger cache davranışı, indeks stratejisi ve explain çıktısı analiziyle yavaş sorguları teşhis edip küme performansını iyileştirirsiniz.

Anahtar Konular

mongodb eğitimimongodb uzman eğitimimongodb yönetici kursumongodb sharding eğitimireplica set eğitimimongodb güvenlikmongodb performansnosql veritabanı eğitimimongodb atlas eğitimiwiredtiger

“Üretimdeki bir MongoDB kümesini yönetmek, iç mekanizmaları bilmek kadar arıza anında doğru müdahaleyi yapabilmekle ilgilidir.”

Ön Koşullar

Bu uzman programından en iyi verimi almak için aşağıdaki deneyime sahip olmanız beklenir

1

MongoDB Yönetim Deneyimi

Replica set kurulumu, kullanıcı yönetimi ve temel yedekleme işlemlerinde fiili deneyim gereklidir.

2

Linux Sistem Bilgisi

Linux üzerinde servis yönetimi, systemd, dosya sistemi ve temel ağ yapılandırması bilgisi beklenir.

3

Sorgu ve Aggregation Temeli

find, indeks kavramı ve aggregation pipeline mantığına aşinalık ön koşuldur.

4

Komut Satırı Yetkinliği

mongosh ve kabuk araçlarıyla rahat çalışabilmek, laboratuvar senaryoları için gereklidir.

Eğitim İçeriği

Programın gün gün akışı aşağıdadır. Bir güne tıklayarak o günün modüllerini ve içeriklerini görebilirsiniz.

Günün hedefiKatılımcılar replica set seçim sürecini, oplog iç işleyişini ve write/read concern ayarlarını kavrayarak yüksek erişilebilir bir küme tasarlar ve arıza senaryolarını yönetir.

Modül 1

Replica Set Topolojisi ve Seçim

Primary, secondary ve arbiter rollerinin üretimdeki kullanım senaryoları
Raft tabanlı election protokolü ve priority/votes ayarlarının etkisi
electionTimeoutMillis ve heartbeat yapılandırmasının seçime etkisi
Hidden ve delayed secondary üyelerin yedekleme amaçlı kullanımı
Çoğunluk (majority) kaybında kümenin salt-okunur davranışı
Üye ekleme, çıkarma ve rs.reconfig ile topoloji değişikliği

Modül 2

Oplog ve Replikasyon Akışı

Oplog koleksiyonunun yapısı ve idempotent operasyon mantığı
Oplog penceresi hesabı ve replikasyon gecikmesinin izlenmesi
Initial sync süreci ve büyük veri setlerinde sync stratejisi
Rollback senaryosu ve geri alınan yazmaların kurtarılması
oplogSizeMB boyutlandırması ve değişiklik maliyetleri
Chained replication ve ağ topolojisine göre sync source seçimi

Modül 3

Write ve Read Concern

w:majority yazma güvencesi ve dayanıklılık garantisi
wtimeout ayarı ve yazma gecikmelerinde davranış kontrolü
readConcern local, majority ve linearizable farkları
Read preference ile secondary'den okuma ve tutarlılık ödünleşimi
Causal consistency ve oturum bazlı tutarlılık senaryoları
journaling ve checkpoint'in dayanıklılığa katkısının incelenmesi

Modül 4

Arıza Senaryoları ve Kurtarma

Primary düşmesinde otomatik failover sürecinin gözlemlenmesi
Secondary'nin stale kalması ve resync gereksiniminin tespiti
Split-brain riskini önleyen çoğunluk tasarımı ilkeleri
rs.status() ve rs.printReplicationInfo() ile sağlık analizi
Tek üye kalan kümede force reconfig ile kurtarma
Üretimde bakım penceresi için güvenli stepdown uygulaması

Günün hedefiKatılımcılar sharded cluster bileşenlerini kurar, shard key'i doğru seçer ve chunk dengeleme ile zone sharding kullanarak yatay ölçeklemeyi yönetir.

Modül 1

Sharded Cluster Bileşenleri

Config server replica set'in metadata rolü ve kritikliği
mongos yönlendirici katmanının sorgu dağıtımındaki görevi
Shard'ların her birinin replica set olarak kurulması
Küme bileşenleri arası ağ ve güvenlik gereksinimleri
sh.status() çıktısının okunması ve yorumlanması
Mevcut replica set'in sharded cluster'a dönüştürülmesi

Modül 2

Shard Key Seçimi

Cardinality, frequency ve monotonluk kriterlerinin değerlendirilmesi
Hashed shard key ile düzgün dağılım sağlama senaryoları
Ranged shard key ve hedefli sorgu (targeted query) avantajı
Yanlış shard key'in yarattığı hotspot ve jumbo chunk sorunları
Bileşik (compound) shard key tasarımı ve sorgu uyumu
MongoDB 5.0+ ile shard key refine ve reshardCollection kullanımı

Modül 3

Chunk ve Balancer Yönetimi

Chunk kavramı, chunk aralıkları ve split davranışı
Balancer'ın çalışma mantığı ve bakım penceresi planlama
Balancer penceresi tanımı ile yoğun saatlerde migrasyonu durdurma
Jumbo chunk tespiti ve manuel bölme müdahaleleri
moveChunk ile manuel chunk taşıma senaryoları
Chunk migrasyonunun performansa etkisinin izlenmesi

Modül 4

Zone Sharding ve Veri Yerleşimi

Zone (tag aware sharding) ile coğrafi veri yerleşimi
Veri egemenliği (data sovereignty) gereksinimlerinin karşılanması
Sıcak/soğuk veri ayrımı için donanım bazlı zone tasarımı
addShardToZone ve updateZoneKeyRange komutlarının kullanımı
Zone kurallarının balancer migrasyonuna etkisi
Çok bölgeli (multi-region) küme tasarımında gecikme yönetimi

Günün hedefiKatılımcılar WiredTiger cache ve sıkıştırma davranışını analiz eder, indeks stratejisi kurar ve explain çıktısıyla yavaş sorguları teşhis ederek performansı iyileştirir.

Modül 1

WiredTiger Depolama Motoru

WiredTiger cache boyutu hesabı ve bellek ayırma mantığı
Checkpoint mekanizması ve journal ile dayanıklılık ilişkisi
Snappy, zlib ve zstd sıkıştırma algoritmalarının karşılaştırması
Collection ve index düzeyinde sıkıştırma yapılandırması
Document-level eşzamanlılık kontrolü ve kilit davranışı
Dosya sistemi, disk IO ve cache eviction baskısının izlenmesi

Modül 2

İndeks Stratejisi

Single, compound ve multikey indekslerin kullanım senaryoları
ESR (Equality, Sort, Range) kuralı ile compound indeks tasarımı
Partial ve sparse indekslerle depolama ve performans kazanımı
TTL indeks ile otomatik veri yaşam döngüsü yönetimi
Covered query için indeks kapsamı tasarlama
Kullanılmayan indekslerin $indexStats ile tespiti ve temizliği

Modül 3

Sorgu Planı ve explain

explain() çıktısının queryPlanner ve executionStats bölümleri
COLLSCAN ve IXSCAN aşamalarının ayırt edilmesi
totalKeysExamined ile nReturned oranının yorumlanması
Plan cache davranışı ve plan seçiminin stabilize edilmesi
Sort aşamasında bellek sınırı ve allowDiskUse etkisi
hint() ile indeks zorlama senaryolarının incelenmesi

Modül 4

Yavaş Sorgu Teşhisi

Database profiler seviyeleri ve slowms eşiğinin ayarlanması
system.profile koleksiyonundan yavaş sorguların analizi
currentOp ve killOp ile uzun süren operasyon müdahalesi
Aggregation pipeline'da $match'in indeks kullanımı için erkene alınması
Working set'in RAM'e sığmasının performansa etkisi
Üretimde darboğaz teşhisi için sistematik yaklaşımın uygulanması

Günün hedefiKatılımcılar RBAC ile en az yetki ilkesini uygular, TLS ve at-rest şifrelemeyi yapılandırır ve denetim günlükleriyle kurumsal uyumluluk gereksinimlerini karşılar.

Modül 1

Kimlik Doğrulama ve RBAC

SCRAM-SHA-256 kimlik doğrulamanın etkinleştirilmesi
Yerleşik roller ile özel (custom) rollerin tasarlanması
En az yetki ilkesiyle uygulama kullanıcılarının sınırlandırılması
x.509 sertifika tabanlı istemci kimlik doğrulaması
Rol devralma (role inheritance) ve yetki kapsamının planlanması
userAdminAnyDatabase gibi yüksek yetkilerin kontrol altına alınması

Modül 2

Aktarım ve Durağan Şifreleme

Küme içi ve istemci bağlantıları için TLS/SSL yapılandırması
Üyeler arası (intra-cluster) kimlik doğrulamanın zorunlu kılınması
WiredTiger at-rest şifreleme ve anahtar yönetimi (KMIP)
Sertifika rotasyonu ve süresi dolan sertifikaların yönetimi
Client-Side Field Level Encryption ile alan bazlı şifreleme
Queryable Encryption ile şifreli veri üzerinde sorgu senaryoları

Modül 3

Denetim ve Uyumluluk

Auditing altyapısının etkinleştirilmesi ve filtre tanımları
Yetki değişikliği ve erişim olaylarının günlüklenmesi
Denetim günlüklerinin SIEM sistemlerine aktarılması
Ağ erişiminin bindIp ve güvenlik duvarı ile sınırlandırılması
KVKK ve kurumsal uyumluluk için veri erişim izleri
Güvenlik yapılandırma kontrol listesinin üretime uygulanması

Modül 4

Kurumsal Kimlik Entegrasyonu

LDAP üzerinden merkezi kimlik doğrulama entegrasyonu
Kerberos ile tek oturum (single sign-on) senaryoları
LDAP grupları ile MongoDB rollerinin eşleştirilmesi
OIDC ile modern kimlik sağlayıcı entegrasyonu
Merkezi kullanıcı yönetiminin operasyonel avantajları
Entegrasyon arızalarında yedek erişim planının kurgulanması

Günün hedefiKatılımcılar Ops Manager ve Atlas ile sürekli yedekleme ve point-in-time restore kurar, güvenli sürüm yükseltme ve felaket kurtarma süreçlerini üretim ölçeğinde yönetir.

Modül 1

Yedekleme Stratejileri

mongodump/mongorestore ile mantıksal yedekleme sınırları
Dosya sistemi snapshot'ları ile tutarlı fiziksel yedekleme
Sharded cluster yedeklemesinde balancer'ın durdurulması
Oplog ile point-in-time restore noktası oluşturma
Yedekleme saklama politikası ve RPO/RTO hedef tanımı
Yedeklerin düzenli restore testi ile doğrulanması

Modül 2

Ops Manager ve Atlas

Ops Manager automation agent ile küme yaşam döngüsü yönetimi
Sürekli yedekleme (continuous backup) ve snapshot programlama
Atlas üzerinde yönetilen yedekleme ve restore akışları
Monitoring agent ile metrik toplama ve uyarı kuralları
Ops Manager ile otomatik üye ekleme ve ölçekleme
Projelerin ve erişim kontrolünün Ops Manager'da yönetimi

Modül 3

Sürüm Yükseltme Yönetimi

Rolling upgrade ile sıfır kesinti hedefli sürüm geçişi
featureCompatibilityVersion (FCV) yönetiminin kritikliği
Secondary'den primary'ye sıralı yükseltme adımları
Sharded cluster'da bileşen yükseltme sırası
Yükseltme öncesi uyumluluk ve kullanımdan kaldırma kontrolleri
Geri alma (rollback) planı ve test ortamında provası

Modül 4

Felaket Kurtarma Tatbikatı

Çok bölgeli dağıtımla bölge kaybına dayanıklı mimari
Config server kaybı ve metadata kurtarma senaryosu
Tüm küme kaybında yedekten tam kurtarma tatbikatı
Kurtarma adımlarının runbook olarak belgelenmesi
RTO/RPO ölçümü ile kurtarma süresinin doğrulanması
Felaket kurtarma planının periyodik tatbikatla güncellenmesi

Eğitim Kazanımları

Program sonunda katılımcılar:

✅

Replica Set Ustalığı

Seçim mekanizması, oplog ve write concern ayarlarını kavrayarak yüksek erişilebilir replica set'leri güvenle tasarlayıp yönetirsiniz.

✅

Sharding Tasarımı

Doğru shard key seçimi, chunk dengeleme ve zone sharding ile veriyi yatayda ölçekleyip hotspot sorunlarını önlersiniz.

✅

Performans İyileştirme

WiredTiger davranışını analiz eder, indeks stratejisi kurar ve explain çıktısıyla yavaş sorguları teşhis edip çözersiniz.

✅

Güvenlik Sertleştirmesi

RBAC, TLS ve at-rest şifreleme ile kümeleri sertleştirip en az yetki ilkesini kurum genelinde uygularsınız.

✅

Denetim ve Uyumluluk

Auditing altyapısını kurar, erişim olaylarını günlükleyip SIEM'e aktararak uyumluluk gereksinimlerini karşılarsınız.

✅

Yedekleme ve PITR

Ops Manager ve Atlas ile sürekli yedekleme ve point-in-time restore kurarak RPO/RTO hedeflerini güvenceye alırsınız.

✅

Güvenli Yükseltme

Rolling upgrade ve FCV yönetimiyle üretim kümelerini kesintisiz olarak yeni sürümlere taşıyabilirsiniz.

✅

Felaket Kurtarma

Çok bölgeli mimari ve tatbikatlı runbook'larla bölge veya küme kaybında hızlı ve güvenilir kurtarma gerçekleştirirsiniz.

Kimler İçin Uygundur?

Üretim ortamında MongoDB replica set ve sharded cluster işleten kıdemli veritabanı yöneticileri
site reliability mühendisleri
platform ekipleri. Katılımcıların temel MongoDB yönetim deneyimine sahip olması beklenir

Sıkça Sorulan Sorular

Bu eğitim kimler için uygundur?

Üretim ortamında MongoDB replica set ve sharded cluster işleten kıdemli veritabanı yöneticileri, site reliability mühendisleri ve platform ekipleri içindir. Katılımcıların temel MongoDB yönetim deneyimine sahip olması beklenir; bu program giriş düzeyinde bir MongoDB eğitimi değildir.

MongoDB Eğitimi'nden farkı nedir?

Temel MongoDB Eğitimi döküman modeli, CRUD ve aggregation gibi geliştirici konularına odaklanırken bu uzman program tamamen yönetim tarafındadır: replica set iç işleyişi, sharding, WiredTiger, güvenlik sertleştirmesi ve felaket kurtarma gibi üretim ölçeği operasyonlarını kapsar.

Eğitim süresi ve formatı nedir?

Eğitim 5 gün sürer ve yüz yüze ya da canlı çevrim içi olarak verilebilir. Her konu, üretim benzeri kümeler üzerinde arıza enjeksiyonu, izleme ve kurtarma senaryolarıyla uygulamalı laboratuvarda pekiştirilir. İçerik kurumun mevcut MongoDB sürümüne göre uyarlanabilir.

Hangi MongoDB sürümü işlenir?

Eğitim güncel MongoDB sürümleri üzerinden ilerler ve reshardCollection, Queryable Encryption, OIDC gibi yeni özelliklere değinir. İçerik, kurumun üretimde kullandığı sürüme göre uyarlanır ve sürüme özgü yükseltme konuları birlikte ele alınır.

Eğitim sonunda sertifika veriliyor mu?

Program tamamlayan katılımcılar Digital Vizyon Akademi Katılım ve Başarı Sertifikası alır. MongoDB'nin resmi sınavlarına girmek isteyenler için eğitim hazırlık sağlar; ancak resmi sınav başvurusu ve ücreti ilgili kuruma aittir.

Sertifikalandırma

Bu eğitim Digital Vizyon Akademi Başarı Sertifikası ile tamamlanır.

Eğitim başında “Ön Test”, bitiminde “Son Test” uygulanarak gelişim ölçümlenir. Değerlendirme formunu dolduran katılımcılar sertifikalarını alır. Sertifikanızın geçerliliğini Sertifika Sorgulama sayfasından doğrulayabilirsiniz.

Örnek Sertifika

MONGODB EXPERT YÖNETİCİ EĞİTİMİ

Eğitim Hakkında

Neden Bu Eğitim?

Anahtar Konular

Ön Koşullar

Eğitim İçeriği

Replica Set Topolojisi ve Seçim

Oplog ve Replikasyon Akışı

Write ve Read Concern

Arıza Senaryoları ve Kurtarma

Sharded Cluster Bileşenleri

Shard Key Seçimi

Chunk ve Balancer Yönetimi

Zone Sharding ve Veri Yerleşimi

WiredTiger Depolama Motoru

İndeks Stratejisi

Sorgu Planı ve explain

Yavaş Sorgu Teşhisi

Kimlik Doğrulama ve RBAC

Aktarım ve Durağan Şifreleme

Denetim ve Uyumluluk

Kurumsal Kimlik Entegrasyonu

Yedekleme Stratejileri

Ops Manager ve Atlas

Sürüm Yükseltme Yönetimi

Felaket Kurtarma Tatbikatı

Eğitim Kazanımları

Kimler İçin Uygundur?

Sıkça Sorulan Sorular

Sertifikalandırma

Eğitim Bilgileri

Bu Eğitimle Birlikte Tercih Edilenler

Apache Cassandra Eğitimi

Apache HBase ve NoSQL Veritabanları Eğitimi

MongoDB Cluster Yönetimi ve Performans Optimizasyonu Eğitimi

MongoDB Eğitimi

MongoDB for Administrators Eğitimi

MongoDB for Developers Eğitimi